III Ca 352/18

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2018-09-11
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
księgi wieczystenieruchomościwpis własnościdokumenty elektronicznepostępowanie wieczystoksięgowedecyzja administracyjnaweryfikacja autentycznościforma dokumentu

Sąd Okręgowy oddalił apelację Gminy R. od postanowienia Sądu Rejonowego, utrzymując w mocy decyzję o odmowie wpisu prawa własności do księgi wieczystej z powodu niedostarczenia dokumentów w tradycyjnej formie.

Gmina R. złożyła wniosek o wpis prawa własności do księgi wieczystej, dołączając decyzje administracyjne w formie elektronicznej. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że dokumenty elektroniczne nie mogą stanowić podstawy wpisu bez możliwości weryfikacji ich autentyczności. Gmina wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i wskazując na brak możliwości uzyskania dokumentów w formie tradycyjnej. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że przepisy wieczystoksięgowe nie przewidują możliwości weryfikacji dokumentów elektronicznych w tym postępowaniu, a do wniosku dołączono jedynie niepodpisane wydruki.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację Gminy R. od postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku, które oddaliło wniosek o wpis prawa własności do księgi wieczystej. Sąd Rejonowy uznał, że dokumenty elektroniczne, w tym decyzje administracyjne z podpisem elektronicznym, nie mogą stanowić podstawy wpisu w księdze wieczystej, ponieważ wydział ksiąg wieczystych nie posiada narzędzi do weryfikacji ich autentyczności. Sąd pierwszej instancji wskazał, że jedynym wyjątkiem są wpisy na podstawie tytułów wykonawczych z elektronicznego postępowania upominawczego, co nie miało miejsca w tej sprawie. Ponadto, sąd pierwszej instancji podniósł, że wnioskodawca nie wykazał ostateczności decyzji administracyjnej w sposób właściwy dla postępowania wieczystoksięgowego. Gmina R. wniosła apelację, zarzucając naruszenie art. 626^2 § 3 k.p.c. poprzez uznanie, że dokumenty elektroniczne nie stanowią podstawy wpisu, oraz naruszenie art. 39^2 k.p.a. Skarżąca argumentowała, że nie ma możliwości uzyskania dokumentów w formie tradycyjnej i że brak możliwości technicznych po stronie sądu nie powinien uzasadniać odmowy wpisu. Sąd Okręgowy, mimo uznania częściowej racji skarżącej co do błędnego wskazania liczby działek we wniosku, oddalił apelację. Sąd drugiej instancji stwierdził, że skrzynka e-mailowa nie służy do obsługi postępowań cywilnych, a wnioski do księgi wieczystej składa się na papierze, chyba że sprawa jest rozpoznawana w elektronicznym postępowaniu wieczystoksięgowym, co nie miało miejsca. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące postępowania wieczystoksięgowego nie przewidują możliwości weryfikacji dokumentów elektronicznych wydanych w postępowaniu administracyjnym, a do wniosku dołączono jedynie niepodpisane wydruki. Sąd Okręgowy uznał zarzuty apelacji za chybione, w tym zarzut naruszenia art. 39^2 k.p.a., który nie ma zastosowania w postępowaniu sądowym. W konsekwencji, sąd drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie o oddaleniu wniosku, stwierdzając, że nie wykazano nabycia własności nieruchomości właściwymi dokumentami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, dokumenty elektroniczne nie mogą stanowić podstawy wpisu w księdze wieczystej, jeśli sąd wieczystoksięgowy nie posiada narzędzi do weryfikacji ich autentyczności i pochodzenia, a przepisy prawa nie przewidują takiej możliwości.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że przepisy postępowania wieczystoksięgowego wymagają przedstawienia dokumentów w tradycyjnej formie, chyba że przepisy szczególne (np. dotyczące elektronicznego postępowania wieczystoksięgowego) stanowią inaczej. Brak możliwości technicznych weryfikacji dokumentów elektronicznych po stronie sądu, a także brak odpowiednich regulacji prawnych, uniemożliwiają dokonanie wpisu na ich podstawie. Do wniosku dołączono jedynie niepodpisane wydruki, a nie faktyczne dokumenty elektroniczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa – Prezydent Miasta R.

Strony

NazwaTypRola
Gmina R.instytucjawnioskodawca
Skarb Państwa – Prezydent Miasta R.organ_państwowyuczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 626^2 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje na możliwość dokonywania wpisów na podstawie dokumentów elektronicznych w określonych, szczególnych przypadkach, z uwagi na wdrożone rozwiązania techniczne umożliwiające weryfikację.

Pomocnicze

k.p.c. art. 626^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu wieczystoksięgowym, gdzie istnieje pewność co do pochodzenia dokumentu elektronicznego.

k.p.c. art. 626^8 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 626^9

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu apelacji.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do postępowań w innych trybach.

k.p.a. art. 39^2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, który nie ma zastosowania w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak możliwości weryfikacji autentyczności i pochodzenia dokumentów elektronicznych przez sąd wieczystoksięgowy. Przepisy k.p.c. dotyczące postępowania wieczystoksięgowego nie przewidują możliwości dokonywania wpisu na podstawie dokumentów elektronicznych w sytuacji braku odpowiednich rozwiązań technicznych i prawnych. Do wniosku dołączono jedynie niepodpisane wydruki, a nie faktyczne dokumenty elektroniczne. Przepisy k.p.a. nie mają zastosowania w postępowaniu sądowym.

Odrzucone argumenty

Dokumenty elektroniczne powinny stanowić podstawę wpisu, ponieważ brak możliwości technicznych po stronie sądu nie uzasadnia odmowy. Wnioskodawca nie ma możliwości uzyskania dokumentów w formie tradycyjnej.

Godne uwagi sformułowania

nie mogą one stanowić podstawy wpisu w księgach wieczystych. Wydział ksiąg wieczystych musiałby mieć możliwość zweryfikowania ich autentyczności, do czego obecnie nie ma stosownych narzędzi. skrzynka e - (...) nie służy do obsługi prowadzonego w sądach postępowania cywilnego, a zasadniczo jedynie dla potrzeb działalności administracyjnej sądów. Istniejąca luka w prawie nie może uzasadniać dokonywania wpisu w księdze wieczystej wbrew przepisom prawa normującym postępowanie cywilne.

Skład orzekający

Gabriela Sobczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Mirella Szpyrka

sędzia

Anna Hajda

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdza wymogi formalne dotyczące dokumentów składanych w postępowaniu wieczystoksięgowym, zwłaszcza w kontekście dokumentów elektronicznych i ich weryfikacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości weryfikacji dokumentów elektronicznych przez sąd wieczystoksięgowy. Może być mniej istotne w przyszłości w miarę rozwoju technologii i regulacji prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i postępowaniem wieczystoksięgowym, ponieważ dotyczy aktualnego problemu stosowania dokumentów elektronicznych w obrocie prawnym i ich akceptacji przez sądy.

Dokumenty elektroniczne w księgach wieczystych: czy sąd musi mieć narzędzia do ich weryfikacji?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 352/18 POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Gabriela Sobczyk (spr.) Sędziowie: SO Mirella Szpyrka SO Anna Hajda po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Gminy R. z udziałem Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta R. o wpis na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt Dz. Kw 14771/17 postanawia: oddalić apelację. SSO Anna Hajda SSO Gabriela Sobczyk SSO Mirella Szpyrka UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Rybniku oddalił wniosek Gminy R. o wpis prawa własności w księdze wieczystej (...) . Sąd rejonowy rozpoznawał wniosek na skutek wniesienia przez wnioskodawczynię skargi na wcześniejsze postanowienie referendarza sądowego, które utraciło moc prawną. W uzasadnieniu postanowienia ustalił, że wnioskodawczyni wniosła o dokonanie w ww. księdze wieczystej wpisu własności działek (...) . Odnośnie działki (...) przedstawiła jako podstawę wpisu dokument w formie elektronicznej z podpisem elektronicznym wraz z pismem Wojewody (...) informującym, że decyzja ta jest ostateczna także w formie elektronicznej z podpisem elektronicznym. Wskazał, że bezspornie dokumenty elektroniczne mają charakter dokumentu urzędowego. Wskazał jednak, że nie mogą one stanowić podstawy wpisu w księgach wieczystych. Wydział ksiąg wieczystych musiałby mieć możliwość zweryfikowania ich autentyczności, do czego obecnie nie ma stosownych narzędzi. Z tych powodów do wniosku należało dołączyć dokumenty stanowiące podstawę wpisu w księdze wieczystej w tradycyjnej formie. Sąd I instancji wskazał, że jedynym wyjątkiem są wpisy dokonywane na podstawie tytułów wykonawczych uzyskanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym, wyjątek ten jednak jest wyraźnie wskazany w art.626 2 kpc . Ponadto wskazał sąd I instancji, że podstawę wpisu może stanowić jedynie ostateczna decyzja, a wnioskodawca winien tę ostateczność wykazać. Wobec braku możliwości weryfikacji dokumentów w formie elektronicznej dołączonych do wniosku w ocenie sądu I instancji zaświadczenie wojewody nie jest wystarczające. Dlatego w ocenie tego sądu nie można uznać, by ostateczność decyzji została wykazana. Sąd rejonowy podniósł ponadto, że powołane przez wnioskodawczynię przepisy dotycząc postępowania administracyjnego i stron postępowania, a nie postępowania sądowego, a w szczególności wieczystoksięgowego. Przywołując treść art. 626 2 §3 kpc oraz art. 626 8 §2kpc i art. 626 9 kpc Sąd I instancji z opisanych powodów orzekł o oddaleniu wniosku. Od tego postanowienia apelację wniosła wnioskodawczyni, która domagała się jego zmiany (uchylenia) i uwzględnienia wniosku. W apelacji zarzuciła: - naruszenie art.626 2 § 3 k.p.c. poprzez przyjęcie, że dokumenty dołączone do wniosku nie stanowią podstawy wpisów w księdze wieczystej, - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 39 2 kpa poprzez jego niezastosowanie mimo, że z treści tego przepisu wynika, że przedłożone dokumenty są jedynymi możliwymi. W uzasadnieniu apelacji skarżąca wskazała, że wniosek dotyczył wszystkich trzech działek wpisanych w księdze wieczystej, a zatem także działki (...) , której dotyczyła decyzja z 19.09.2017r. (...) .26.2017 z dnia 19.09.2017r. przedłożona z klauzula stwierdzającą iż decyzja stała się ostateczna. Odnośnie drugiej decyzji, sporządzonej w formie elektronicznej, przywołała treść art. 39 2 kpa . Wskazała, że wnioskodawczyni jako strona postępowania administracyjnego nie ma możliwości uzyskania dokumentów w formie tradycyjnej. Nie może bowiem zgodnie ze wskazanym unormowaniem zrezygnować z doręczenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Uznała, że niezasadnie Sąd Rejonowy wskazał na niemożność weryfikacji dokumentów, gdyż niemożność ta w ocenie skarżącej ma charakter techniczny, co nie uzasadnia odmowy wpisu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Mimo racji skarżącego co do błędnego wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że wniosek dotyczył jedynie 2 działek, a nie wszystkich działek wpisanych w księdze wieczystej, apelacja nie mogła odnieść skutku. Skarżąca nie kwestionowała, że podstawą wpisu mogła być jedynie ostateczna decyzja administracyjna stwierdzająca nabycie przez nią prawa własności. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że żądany wpis nie może być dokonany ze względu na formę części dołączonych dokumentów. W tym zakresie w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skrzynka e - (...) nie służy do obsługi prowadzonego w sądach postępowania cywilnego, a zasadniczo jedynie dla potrzeb działalności administracyjnej sądów. Zasadą jest, że wnioski składa się w sądzie wieczystoksięgowym na papierowym formularzu za wyjątkiem kategorii spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu wieczystoksięgowym ( art.626 4 k.p.c. ). Badany wniosek nie należy do spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu wieczystoksięgowym, w którym istnieje pewność (ze względu na zastosowane rozwiązania techniczne), że dokument elektroniczny pochodzi od określonego podmiotu. Tym samym skarżąca nie była zwolniona z obowiązku przedstawienia dokumentów stanowiących podstawę wpisu na papierze, co pozwoliłoby na stwierdzenie ich istnienia i pochodzenia od określonego podmiotu. Możliwość dokonania wpisu na podstawie dokumentu elektronicznego wynika bowiem z określonych szczególnych przepisów prawa takich jak: art. 626 4 § 2 k.p.c. czy art.626 2 § 3 1 k.p.c. Tylko w takich wypadkach, z uwagi na wdrożone rozwiązania techniczne możliwa jest weryfikacja przez sąd wieczysto księgowy tych dokumentów elektronicznych pod kątem ich istnienia i treści. Nie można zgodzić się z zarzutem apelacji, że tylko brak możliwości technicznych po stronie Sądu nie pozwala na dokonanie wpisu na podstawie zweryfikowanej w systemie elektronicznym decyzji, w szczególności zaś informacji o jej ostateczności. W przepisach dotyczących postępowania wieczystoksięgowego brak w tym zakresie odpowiedniej regulacji umożliwiającej dokonani weryfikacji w/w dokumentów wydanych w postępowaniu administracyjnym. Istniejąca luka w prawie nie może uzasadniać dokonywania wpisu w księdze wieczystej wbrew przepisom prawa normującym postępowanie cywilne. Nadto do wniosku dołączono jedynie niepodpisane wydruki dokumentów postępowania administracyjnego, a faktyczne dokumenty elektroniczne istnieją w innej formie, zaś Sąd wieczystoksięgowy w ich przypadku nie został przez ustawodawcę wyposażony w możliwość dokonywania weryfikacji ich istnienia, treści i wydania przez upoważniony organ. Z tych powodów zawarty w apelacji zarzut naruszenia art. 626 2 § 3 kpc uznano za chybiony. Podobnie chybiony był zarzut naruszenia art.39 2 kpa , który nie znajduje zastosowania w postępowaniu sądowym o wpis w księdze wieczystej. Tym samym zasadnie Sąd Rejonowy uznał istnienie przeszkody do dokonania wpisu, wniosek dotyczył bowiem wpisania własności w księdze, a co do części nieruchomości( działki (...) nie zostało wykazane stwierdzenie nabycia jej własności przez wnioskodawczynię właściwymi dokumentami Orzeczenie o oddaleniu apelacji oparto na art.385 k.p.c. w związku z art.13 § 2 k.p.c. . SSO Anna Hajda SSO Gabriela Sobczyk SSO Mirella Szpyrka

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI