III CA 345/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi oddalił powództwo Miasta Ł. przeciwko A. M. i S. M. o zapłatę kwoty 5310,02 zł tytułem kary umownej za bezumowne korzystanie z lokalu użytkowego po rozwiązaniu umowy najmu. Sąd Rejonowy uznał, że żądanie oparte na § 14 umowy, które przewidywało odszkodowanie w wysokości 3-krotności czynszu za każdy miesiąc bezumownego korzystania, nie mogło zostać uwzględnione, ponieważ powód nie wykazał zaistnienia szkody. Sąd Rejonowy zinterpretował to postanowienie jako odszkodowanie, a nie karę umowną, podkreślając, że nawet kara umowna wymaga wykazania szkody. Apelację od tego wyroku wniosło Miasto Ł., zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących kary umownej i błędną interpretację umowy. Sąd Okręgowy w Łodzi, choć przyznał rację apelującej, że należało zbadać wolę stron i cel umowy zgodnie z art. 65 § 2 k.c., co pozwoliłoby na uznanie § 14 umowy za karę umowną, ostatecznie oddalił apelację. Sąd Okręgowy stwierdził, że kara umowna może być zastrzeżona jedynie na wypadek niewykonania zobowiązania niepieniężnego (art. 483 k.c.). W ocenie sądu, postanowienie § 14 umowy nie odnosiło się do niewykonania zobowiązania niepieniężnego, lecz miało na celu pozaustawowe uregulowanie wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy, które jest świadczeniem pieniężnym. W związku z tym, zastrzeżenie kary umownej na wypadek niespełnienia tego świadczenia pieniężnego było niemożliwe, co czyniło postanowienie § 14 umowy nieważnym. Sąd Okręgowy podzielił również argumentację Sądu Rejonowego dotyczącą przedawnienia roszczenia wywodzonego z przepisów o bezumownym korzystaniu z lokalu. W konsekwencji, roszczenie zostało uznane za niezasadne, a apelacja oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kary umownej w kontekście zobowiązań pieniężnych oraz bezumownego korzystania z lokali.
Dotyczy specyficznej sytuacji zastrzeżenia kary umownej na świadczenie pieniężne w umowie najmu lokalu użytkowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie umowy najmu przewidujące zapłatę odszkodowania w wysokości trzykrotności czynszu za bezumowne korzystanie z lokalu użytkowego po rozwiązaniu umowy najmu stanowi ważną karę umowną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie jest nieważne, ponieważ kara umowna może być zastrzeżona jedynie na wypadek niewykonania zobowiązania niepieniężnego, a żądane świadczenie ma charakter pieniężny (wynagrodzenie za bezumowne korzystanie).
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że mimo iż strony mogły mieć na celu zastrzeżenie kary umownej, jej forma i przedmiot (wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu) wskazują na świadczenie pieniężne, co wyklucza możliwość skutecznego zastrzeżenia kary umownej zgodnie z art. 483 k.c.
Czy roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu użytkowego jest przedawnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie to jest przedawnione zgodnie z art. 229 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił argumentację Sądu Rejonowego dotyczącą przedawnienia roszczenia wywodzonego z przepisów o bezumownym korzystaniu z lokalu.
Jak należy interpretować postanowienie umowy dotyczące zapłaty za bezumowne korzystanie z lokalu?
Odpowiedź sądu
Należy zbadać wolę stron i cel umowy zgodnie z art. 65 § 2 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy powinien był zbadać treść umowy i wolę stron, a nie tylko przyjąć literalne brzmienie, co mogłoby prowadzić do uznania zastrzeżenia za karę umowną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miasto Ł. | organ_państwowy | powód |
| A. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| S. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 483
Kodeks cywilny
Kara umowna może być zastrzeżona jedynie na wypadek niewykonania zobowiązania niepieniężnego.
Pomocnicze
k.c. art. 675 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
k.c. art. 361 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 484 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
Nakazuje zbadać wolę stron i cel umowy, a nie tylko literalne brzmienie.
k.c. art. 224
Kodeks cywilny
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
u.o.p.l. art. 18 § 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
k.c. art. 229 § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przedawnia się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy.
k.p.c. art. 378
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dz.U.2013.461 art. 6 § 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Dz.U.2013.461 art. 13 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie umowy o zapłatę odszkodowania w wysokości 3-krotności czynszu za bezumowne korzystanie z lokalu jest nieważne, ponieważ kara umowna może być zastrzeżona jedynie na wypadek niewykonania zobowiązania niepieniężnego, a żądane świadczenie ma charakter pieniężny. • Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu użytkowego jest przedawnione.
Odrzucone argumenty
Sąd Rejonowy powinien był zastosować przepis art. 483 k.c. i uwzględnić powództwo, uznając § 14 umowy za karę umowną. • Kara umowna nie wymaga wykazania szkody przez wierzyciela. • Sąd I instancji powinien zbadać wolę stron i cel umowy, a nie tylko literalne brzmienie § 14 umowy.
Godne uwagi sformułowania
kara umowna może być zastrzeżona jedynie na wypadek nie wykonania zobowiązania niepieniężnego • postanowienie § 14 umowy stron jest z punktu widzenia przepisów prawa nieważne • dokonując wykładni treści umowy łączącej strony przy uwzględnieniu kryteriów zawartych w art. 65 §2 k.c. zastrzeżenie w umowie odszkodowania w wysokości 3-krotnej stawki opłat czynszowych obowiązujących przed rozwiązaniem umowy, za każdy miesiąc bezumownego korzystania z lokalu, mając na względzie cel umowy oraz interesy stron należy uznać za karę umowną
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kary umownej w kontekście zobowiązań pieniężnych oraz bezumownego korzystania z lokali."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zastrzeżenia kary umownej na świadczenie pieniężne w umowie najmu lokalu użytkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna konstrukcja postanowień umownych, zwłaszcza w kontekście kar umownych i odszkodowań. Pokazuje pułapki prawne, które mogą prowadzić do nieważności pozornie korzystnych zapisów.
“Kara umowna za bezumowne korzystanie z lokalu? Sąd wskazuje, kiedy taki zapis jest nieważny.”
Dane finansowe
WPS: 5310,02 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.