Orzeczenie · 2015-06-26

III CA 345/15

Sąd
Sąd Okręgowy w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2015-06-26
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
kara umownaodszkodowaniebezumowne korzystanielokal użytkowywypowiedzenie umowynieważność czynności prawnejwykładnia umowykoszty procesu

Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi oddalił powództwo Miasta Ł. przeciwko A. M. i S. M. o zapłatę kwoty 5310,02 zł tytułem kary umownej za bezumowne korzystanie z lokalu użytkowego po rozwiązaniu umowy najmu. Sąd Rejonowy uznał, że żądanie oparte na § 14 umowy, które przewidywało odszkodowanie w wysokości 3-krotności czynszu za każdy miesiąc bezumownego korzystania, nie mogło zostać uwzględnione, ponieważ powód nie wykazał zaistnienia szkody. Sąd Rejonowy zinterpretował to postanowienie jako odszkodowanie, a nie karę umowną, podkreślając, że nawet kara umowna wymaga wykazania szkody. Apelację od tego wyroku wniosło Miasto Ł., zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących kary umownej i błędną interpretację umowy. Sąd Okręgowy w Łodzi, choć przyznał rację apelującej, że należało zbadać wolę stron i cel umowy zgodnie z art. 65 § 2 k.c., co pozwoliłoby na uznanie § 14 umowy za karę umowną, ostatecznie oddalił apelację. Sąd Okręgowy stwierdził, że kara umowna może być zastrzeżona jedynie na wypadek niewykonania zobowiązania niepieniężnego (art. 483 k.c.). W ocenie sądu, postanowienie § 14 umowy nie odnosiło się do niewykonania zobowiązania niepieniężnego, lecz miało na celu pozaustawowe uregulowanie wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy, które jest świadczeniem pieniężnym. W związku z tym, zastrzeżenie kary umownej na wypadek niespełnienia tego świadczenia pieniężnego było niemożliwe, co czyniło postanowienie § 14 umowy nieważnym. Sąd Okręgowy podzielił również argumentację Sądu Rejonowego dotyczącą przedawnienia roszczenia wywodzonego z przepisów o bezumownym korzystaniu z lokalu. W konsekwencji, roszczenie zostało uznane za niezasadne, a apelacja oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kary umownej w kontekście zobowiązań pieniężnych oraz bezumownego korzystania z lokali.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zastrzeżenia kary umownej na świadczenie pieniężne w umowie najmu lokalu użytkowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienie umowy najmu przewidujące zapłatę odszkodowania w wysokości trzykrotności czynszu za bezumowne korzystanie z lokalu użytkowego po rozwiązaniu umowy najmu stanowi ważną karę umowną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie postanowienie jest nieważne, ponieważ kara umowna może być zastrzeżona jedynie na wypadek niewykonania zobowiązania niepieniężnego, a żądane świadczenie ma charakter pieniężny (wynagrodzenie za bezumowne korzystanie).

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że mimo iż strony mogły mieć na celu zastrzeżenie kary umownej, jej forma i przedmiot (wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu) wskazują na świadczenie pieniężne, co wyklucza możliwość skutecznego zastrzeżenia kary umownej zgodnie z art. 483 k.c.

Czy roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu użytkowego jest przedawnione?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenie to jest przedawnione zgodnie z art. 229 § 1 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podzielił argumentację Sądu Rejonowego dotyczącą przedawnienia roszczenia wywodzonego z przepisów o bezumownym korzystaniu z lokalu.

Jak należy interpretować postanowienie umowy dotyczące zapłaty za bezumowne korzystanie z lokalu?

Odpowiedź sądu

Należy zbadać wolę stron i cel umowy zgodnie z art. 65 § 2 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy powinien był zbadać treść umowy i wolę stron, a nie tylko przyjąć literalne brzmienie, co mogłoby prowadzić do uznania zastrzeżenia za karę umowną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
A. M., S. M.

Strony

NazwaTypRola
Miasto Ł.organ_państwowypowód
A. M.osoba_fizycznapozwany
S. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (14)

Główne

k.c. art. 483

Kodeks cywilny

Kara umowna może być zastrzeżona jedynie na wypadek niewykonania zobowiązania niepieniężnego.

Pomocnicze

k.c. art. 675 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

k.c. art. 361 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 484 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 65 § 2

Kodeks cywilny

Nakazuje zbadać wolę stron i cel umowy, a nie tylko literalne brzmienie.

k.c. art. 224

Kodeks cywilny

k.c. art. 225

Kodeks cywilny

u.o.p.l. art. 18 § 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

k.c. art. 229 § 1

Kodeks cywilny

Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przedawnia się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy.

k.p.c. art. 378

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dz.U.2013.461 art. 6 § 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Dz.U.2013.461 art. 13 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie umowy o zapłatę odszkodowania w wysokości 3-krotności czynszu za bezumowne korzystanie z lokalu jest nieważne, ponieważ kara umowna może być zastrzeżona jedynie na wypadek niewykonania zobowiązania niepieniężnego, a żądane świadczenie ma charakter pieniężny. • Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu użytkowego jest przedawnione.

Odrzucone argumenty

Sąd Rejonowy powinien był zastosować przepis art. 483 k.c. i uwzględnić powództwo, uznając § 14 umowy za karę umowną. • Kara umowna nie wymaga wykazania szkody przez wierzyciela. • Sąd I instancji powinien zbadać wolę stron i cel umowy, a nie tylko literalne brzmienie § 14 umowy.

Godne uwagi sformułowania

kara umowna może być zastrzeżona jedynie na wypadek nie wykonania zobowiązania niepieniężnego • postanowienie § 14 umowy stron jest z punktu widzenia przepisów prawa nieważne • dokonując wykładni treści umowy łączącej strony przy uwzględnieniu kryteriów zawartych w art. 65 §2 k.c. zastrzeżenie w umowie odszkodowania w wysokości 3-krotnej stawki opłat czynszowych obowiązujących przed rozwiązaniem umowy, za każdy miesiąc bezumownego korzystania z lokalu, mając na względzie cel umowy oraz interesy stron należy uznać za karę umowną

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kary umownej w kontekście zobowiązań pieniężnych oraz bezumownego korzystania z lokali."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zastrzeżenia kary umownej na świadczenie pieniężne w umowie najmu lokalu użytkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna konstrukcja postanowień umownych, zwłaszcza w kontekście kar umownych i odszkodowań. Pokazuje pułapki prawne, które mogą prowadzić do nieważności pozornie korzystnych zapisów.

Kara umowna za bezumowne korzystanie z lokalu? Sąd wskazuje, kiedy taki zapis jest nieważny.

Dane finansowe

WPS: 5310,02 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst