III CA 339/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia T. J. o zapłatę za bezumowne korzystanie z jego nieruchomości przez dwie linie energetyczne należące do (...) Spółki Akcyjnej. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi zasądził część dochodzonej kwoty, ale oddalił roszczenie w zakresie 6.504,00 zł dotyczące linii K. – T., uznając, że pozwany Oddział Ł. – Miasto nie posiada legitymacji procesowej biernej w tym zakresie. Powód w apelacji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując błędne zastosowanie przepisów dotyczących korzystania z nieruchomości oraz ocenę dowodów. Podniósł, że legitymacja procesowa przysługuje spółce akcyjnej, a nie jej oddziałowi. Sąd Okręgowy w Łodzi uznał apelację za zasadną w tym zakresie, że Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy. Kluczową kwestią stało się ustalenie, czy oddział spółki akcyjnej posiada zdolność sądową. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że zdolność sądową posiada jedynie osoba prawna (spółka akcyjna), a nie jej wyodrębnione organizacyjnie oddziały. W niniejszej sprawie stroną postępowania jest (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w L., a nie jej oddział. Sąd Okręgowy sprostował wyrok Sądu Rejonowego, wskazując (...) Spółkę Akcyjną jako stronę pozwaną. Stwierdził, że brak jest podstaw do oddalenia roszczenia z powodu braku legitymacji procesowej pozwanego w zakresie linii K. – T., ponieważ obie linie należą do spółki akcyjnej, niezależnie od tego, który oddział nimi zarządza. W związku z nierozpoznaniem istoty sprawy przez Sąd Rejonowy w tym zakresie, Sąd Okręgowy uchylił punkty wyroku dotyczące oddalenia powództwa i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że spółka akcyjna, a nie jej oddział, posiada zdolność sądową i legitymację procesową w sprawach cywilnych, a także w kwestii odpowiedzialności za działania oddziałów.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej oddziałów spółek akcyjnych w kontekście zdolności sądowej i legitymacji procesowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy oddział spółki akcyjnej posiada zdolność sądową i legitymację procesową bierną w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zdolność sądową i legitymację procesową posiada wyłącznie spółka akcyjna, a nie jej oddział.
Uzasadnienie
Oddział spółki akcyjnej jest jedynie wyodrębnioną organizacyjnie częścią przedsiębiorcy, nieposiadającą odrębnej podmiotowości prawnej. Zgodnie z art. 64 § 1 k.p.c., zdolność sądową mają osoby prawne, a nie ich oddziały.
Czy brak legitymacji procesowej oddziału spółki akcyjnej skutkuje oddaleniem powództwa przeciwko spółce akcyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli obie linie energetyczne należą do spółki akcyjnej, to spółka ta posiada legitymację procesową bierną w zakresie roszczeń dotyczących obu linii, niezależnie od tego, który oddział nimi zarządza.
Uzasadnienie
Oddział nie jest odrębnym od przedsiębiorcy podmiotem prawnym. Roszczenia dotyczące korzystania z nieruchomości przez linie energetyczne należące do spółki akcyjnej powinny być kierowane przeciwko samej spółce, która posiada legitymację procesową.
Czy omyłka w oznaczeniu firmy istniejącej osoby prawnej jako strony pozwanej skutkuje odrzuceniem pozwu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli powód pozwał istniejącą osobę prawną, nawet z błędnym oznaczeniem firmy (np. wskazując oddział zamiast spółki), sąd może sprostować oznaczenie strony, a nie odrzucić pozew.
Uzasadnienie
Błędne oznaczenie firmy istniejącej osoby prawnej nie jest podstawą do odrzucenia pozwu na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. Taka omyłka może zostać sprostowana, bez zmiany podmiotowej powództwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. J. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna w L. | spółka | pozwany |
| (...) Spółka Akcyjna w L. Oddział Ł. – Miasto | spółka | pozwany (wskazany przez powoda, ale uznany za nieposiadający zdolności sądowej) |
Przepisy (20)
Główne
k.p.c. art. 64 § § 1 i § 1 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zdolność sądową posiadają osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Oddziały osób prawnych nie posiadają odrębnej zdolności sądowej.
k.p.c. art. 350 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sprostowanie wyroku.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 199 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pierwotny brak zdolności sądowej skutkuje odrzuceniem pozwu.
k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Następczy brak zdolności sądowej skutkuje obligatoryjnym zawieszeniem postępowania.
k.p.c. art. 379 § pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie z udziałem strony nie mającej zdolności sądowej dotknięte jest nieważnością.
k.s.h. art. 306 § pkt. 4
Kodeks spółek handlowych
Spółka akcyjna powstaje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.
u.s.d.g. art. 5 § pkt 4
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
Definicja oddziału jako wyodrębnionej i samodzielnej organizacyjnie części działalności gospodarczej.
u.k.r.s. art. 38 § lit. d
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Obowiązek ujawnienia siedzib i adresów oddziałów w rejestrze przedsiębiorców.
k.c. art. 224 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący roszczeń właściciela o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący roszczeń właściciela o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący stosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
k.c. art. 352
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący posiadacza rzeczy.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 435
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odpowiedzialności za ruchy przedsiębiorstwa.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 228 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty powszechnie znane i fakty znane sądowi z urzędu.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów przez strony.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w przypadku uchylenia wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka akcyjna, a nie jej oddział, posiada zdolność sądową i legitymację procesową. • Nawet jeśli różne oddziały zarządzają różnymi liniami energetycznymi, spółka akcyjna jako całość jest odpowiedzialna za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Oddział spółki akcyjnej nie posiada legitymacji procesowej biernej w zakresie roszczenia o zapłatę za korzystanie z nieruchomości przez linię energetyczną zarządzaną przez ten oddział.
Godne uwagi sformułowania
Oddział nie posiada odrębnej od przedsiębiorcy podmiotowości prawnej. • Oddział jest jedynie znajdującym się w innym miejscu elementem struktury organizacyjnej przedsiębiorcy, niestanowiącym odrębnego od tego przedsiębiorcy podmiotu praw i obowiązków. • Do nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji dojdzie w szczególności w razie oddalenia powództwa z uwagi na przyjęcie [...] braku legitymacji procesowej strony.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że spółka akcyjna, a nie jej oddział, posiada zdolność sądową i legitymację procesową w sprawach cywilnych, a także w kwestii odpowiedzialności za działania oddziałów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej oddziałów spółek akcyjnych w kontekście zdolności sądowej i legitymacji procesowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia fundamentalną kwestię odróżnienia podmiotowości prawnej spółki od jej oddziałów, co ma kluczowe znaczenie praktyczne dla prawników procesowych i przedsiębiorców.
“Oddział firmy nie może być pozwany – Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczową różnicę!”
Dane finansowe
WPS: 11 280 PLN
zapłata: 4776 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.