Orzeczenie · 2013-12-31

III Ca 338/13

Sąd
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu
Miejsce
Nowy Sącz
Data
2013-12-31
SAOSnieruchomościzasiedzenieWysokaokręgowy
zasiedzenienieruchomośćdroga publicznaposiadanie samoistnegranice działkiakt własności ziemidroga gminnasąd okręgowyapelacja

Sprawa dotyczyła zasiedzenia nieruchomości przez K. G. i M. G. Sąd Rejonowy w Nowym Targu postanowieniem z dnia 20 listopada 2012 r. uwidocznił podział działki ewidencyjnej nr (...) na dwie mniejsze, stwierdzając, że K. G. i M. G. nabyli przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 2009 r. własność działki nr (...) o pow. 0,0143 ha. Sąd Rejonowy ustalił, że działka ta powstała z wydzielenia z większej działki, która znajdowała się w obrębie posesji wnioskodawców. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że od 1978 r. (po nieformalnej umowie zamiany między ojcem wnioskodawcy a poprzednim właścicielem) K. G. władał spornym terenem jak własnym, co potwierdzały m.in. rozebranie ogrodzenia i późniejsza zabudowa. Sąd Rejonowy uznał, że działka nie stanowiła drogi publicznej, mimo wpisu w rejestrze gruntów jako drogi gminnej, ponieważ nie była faktycznie wykorzystywana w tym charakterze. Apelacje od tego postanowienia złożyli Gmina J. i O. J. Gmina zarzuciła naruszenie art. 233 kpc przez błędne przyjęcie przesłanek zasiedzenia i art. 172 kc przez błędne ustalenie okresu posiadania. O. J. zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 kpc przez nierozpatrzenie sprawy wszechstronnie, art. 227 kpc w zw. z art. 233 § 1 kpc przez błędne traktowanie dowodu negatywnego (braku decyzji administracyjnej), art. 328 § 2 kpc przez brak wskazania podstaw faktycznych i prawnych, art. 244 § 1 kpc w zw. z art. 234 kpc przez zakwestionowanie mocy dowodowej dokumentów urzędowych, niezastosowanie art. 2a ustawy o drogach publicznych i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., a także błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu oddalił obie apelacje. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego i uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego. Sąd podkreślił, że ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była swobodna, logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego. W odniesieniu do zarzutów dotyczących drogi publicznej, Sąd Okręgowy stwierdził, że samo zaliczenie działki do kategorii dróg gminnych nie jest wystarczające do wyłączenia jej z obrotu prawnego, jeśli nie jest faktycznie wykorzystywana jako droga publiczna. W niniejszej sprawie dowody wykazały, że działka nie była ogólnie dostępna ani nie posiadała cech drogi publicznej, a jej posiadanie przez wnioskodawców i ich poprzednika było samoistne. Sąd uznał, że budowa wodociągu czy późniejsze decyzje administracyjne nie obalały samoistności posiadania w okresie wymaganym do zasiedzenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że formalne zaliczenie nieruchomości do kategorii dróg publicznych nie wyłącza jej z obrotu prawnego i możliwości zasiedzenia, jeśli nie jest ona faktycznie wykorzystywana jako droga publiczna. Potwierdzenie znaczenia samoistnego posiadania w procesie zasiedzenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie nieruchomość jest formalnie drogą, ale faktycznie ma inne przeznaczenie i jest posiadana samoistnie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy działka ewidencyjna, która została zaliczona do kategorii dróg gminnych na mocy rozporządzenia wojewody, może być przedmiotem zasiedzenia przez osobę fizyczną, jeśli nie jest faktycznie wykorzystywana jako droga publiczna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli zostanie obalone domniemanie, że nieruchomość faktycznie jest drogą publiczną, a posiadanie było samoistne przez wymagany prawem okres.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że samo zaliczenie nieruchomości do kategorii dróg publicznych nie jest wystarczające do wyłączenia jej z obrotu prawnego i uniemożliwienia zasiedzenia. Konieczne jest wykazanie, że nieruchomość faktycznie jest wykorzystywana jako droga publiczna, co w tym przypadku nie zostało udowodnione. Dowody wskazywały na samoistne posiadanie przez wnioskodawców i ich poprzednika prawnego.

Czy działania takie jak budowa wodociągu czy późniejsze decyzje administracyjne dotyczące pasa drogowego mogą wpływać na ocenę samoistności posiadania nieruchomości w kontekście zasiedzenia?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli te działania nie obalają samoistności posiadania w okresie biegu zasiedzenia lub miały miejsce po jego upływie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że budowa wodociągu była inwestycją leżącą w interesie wnioskodawców, a późniejsze decyzje administracyjne dotyczące pasa drogowego miały miejsce po upływie terminu zasiedzenia lub zostały uchylone, nie wpływając na ocenę samoistności posiadania w kluczowym okresie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić apelacje
Strona wygrywająca
wnioskodawcy (K. G. i M. G.)

Strony

NazwaTypRola
K. G.osoba_fizycznawnioskodawca
M. G.osoba_fizycznawnioskodawca
J. S. (1)inneuczestnik
Gmina J.instytucjauczestnik
Skarb Państwa - Starosta (...)organ_państwowyuczestnik
M. P. (1)osoba_fizycznauczestnik
O. J.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 172

Kodeks cywilny

Dotyczy nabycia własności przez zasiedzenie. Wymaga samoistnego posiadania nieruchomości przez wymagany prawem okres (20 lub 30 lat w zależności od dobrej/złej wiary).

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie naruszył tego przepisu.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia orzeczenia. Zarzuty naruszenia tego przepisu zostały uznane za bezzasadne.

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73 § ust. 1

Dotyczy przejęcia nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Sąd uznał, że decyzja wojewody ma charakter deklaratoryjny i nie jest jedynym dowodem nabycia własności, a dla wyłączenia nieruchomości z obrotu konieczne jest faktyczne wykorzystanie jej jako drogi publicznej.

u.d.p. art. 2a

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Określa własność dróg publicznych i wyłącza je z obrotu cywilnoprawnego. Sąd uznał, że wyłączenie to dotyczy nieruchomości faktycznie będących drogami publicznymi, a nie tylko tych formalnie zaliczonych do tej kategorii.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samoistne posiadanie nieruchomości przez wnioskodawców i ich poprzednika prawnego przez okres dłuższy niż wymagany prawem. • Nieruchomość nie była faktycznie wykorzystywana jako droga publiczna, mimo formalnego zaliczenia do kategorii dróg gminnych. • Działania takie jak budowa wodociągu czy późniejsze decyzje administracyjne nie obalały samoistności posiadania w kluczowym okresie.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość stanowi drogę publiczną i jest wyłączona z obrotu prawnego. • Posiadanie przez wnioskodawców i ich poprzednika nie było samoistne. • Naruszenie przepisów proceduralnych przez Sąd Rejonowy, w tym błędna ocena dowodów i niekompletne uzasadnienie. • Niewłaściwa interpretacja przepisów dotyczących dróg publicznych i przejmowania nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji i przyjmuje je za własne. • Ocena dowodów mieści się w ramach oceny swobodnej, do jakiej Sąd jest uprawniony na podstawie art. 233 kpc. • Zaliczenie danej nieruchomości do kategorii dróg publicznych winno nastąpić w formie przewidzianej prawem, tj. formie uchwały. • Dla przedmiotowego wyłączenia nieruchomości z obrotu koniecznym jest równocześnie wykazanie, że nieruchomość ta faktycznie jest wykorzystywana jako droga publiczna. • Samo zaliczenie nieruchomości do kategorii dróg gminnych nie jest wystarczające dla stwierdzenia takiego jej statusu, który skutkowałby zakazem jej nabycia przez zasiedzenie.

Skład orzekający

Agnieszka Skrzekut

przewodniczący

Ewa Adamczyk

sędzia-sprawozdawca

Urszula Kapustka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że formalne zaliczenie nieruchomości do kategorii dróg publicznych nie wyłącza jej z obrotu prawnego i możliwości zasiedzenia, jeśli nie jest ona faktycznie wykorzystywana jako droga publiczna. Potwierdzenie znaczenia samoistnego posiadania w procesie zasiedzenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie nieruchomość jest formalnie drogą, ale faktycznie ma inne przeznaczenie i jest posiadana samoistnie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy zasiedzenia nieruchomości, która była formalnie drogą publiczną, ale faktycznie była posiadana i zagospodarowana przez wnioskodawców. Pokazuje to złożoność przepisów dotyczących dróg publicznych i zasiedzenia.

Czy można zasiedzieć drogę gminną? Sąd Okręgowy rozstrzyga spór o granice i faktyczne użytkowanie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst