III Ca 337/17

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2017-06-20
SAOSRodzinnealimentyŚredniaokręgowy
alimentyobowiązek alimentacyjnypiecza zastępczaprawo rodzinnedzieckopozbawienie wolnościzdolność do pracy

Sąd Okręgowy zmienił wyrok w części dotyczącej sposobu płatności alimentów, uwzględniając zmianę pieczy nad dzieckiem, a w pozostałej części oddalił apelację pozwanego.

Sąd Rejonowy zasądził alimenty od pozwanego na rzecz małoletniej córki. Pozwany, który przebywał w zakładzie karnym za niealimentację, wniósł apelację zarzucając błędną ocenę jego zdolności do pracy i możliwości zarobkowych. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany nadal ma obowiązek alimentacyjny, a jego pobyt w więzieniu nie zwalnia go z tego obowiązku. Zmieniono jedynie sposób płatności alimentów ze względu na zmianę pieczy nad dzieckiem.

Sąd Rejonowy w Gliwicach zasądził od pozwanego S. S. alimenty w kwocie 150 zł miesięcznie na rzecz małoletniej córki N. S., płatne do rąk matki. Pozwany, który był pozbawiony wolności m.in. za przestępstwo niealimentacji, wniósł apelację, kwestionując ustalenia sądu pierwszej instancji dotyczące jego zdolności do pracy i możliwości zarobkowych. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, stwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił obowiązek alimentacyjny pozwanego. Podkreślono, że pobyt pozwanego w zakładzie karnym, będący wynikiem jego umyślnego zachowania, nie zwalnia go z obowiązku alimentacyjnego, zwłaszcza że przed osadzeniem pracował i zarabiał. Sąd Okręgowy uznał również, że wsparcie finansowe ze strony konkubenta matki dziecka nie zwalnia ojca z obowiązku alimentacyjnego. Zmieniono jednak wyrok w zakresie sposobu płatności alimentów, uwzględniając fakt, że od grudnia 2016 r. dziecko przebywało w pieczy zastępczej, a następnie w placówce opiekuńczo-terapeutycznej, co wymagało przekierowania płatności do tych instytucji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pozbawienie wolności z powodu umyślnego zachowania nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego, a sąd powinien uwzględnić możliwości zarobkowe sprzed aresztowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwany, który przebywa w zakładzie karnym, nadal ma obowiązek alimentacyjny wobec córki. Podkreślono, że jego pobyt w więzieniu jest wynikiem jego własnych działań i nie może być podstawą do całkowitego uchylenia się od tego obowiązku, zwłaszcza gdy przed osadzeniem posiadał zdolność do zarobkowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku w części i oddalenie apelacji w pozostałej części

Strona wygrywająca

N. S.

Strony

NazwaTypRola
N. S.osoba_fizycznapowódka
S. S.osoba_fizycznapozwany
K. M.osoba_fizycznaopiekun pieczy zastępczej
A. M.osoba_fizycznaopiekun pieczy zastępczej
Dyrektor Regionalnej P. Opiekuńczo - Terapeutycznej nr 1 w G.instytucjaprzedstawiciel placówki opiekuńczo-terapeutycznej
W. C.osoba_fizycznamatka małoletniej

Przepisy (5)

Główne

k.r.o. art. 133 § 1 i 3

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Określa zakres obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec dzieci.

k.r.o. art. 135 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Określa zakres świadczeń alimentacyjnych, uwzględniając usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek alimentacyjny ojca nie ustaje z powodu jego pozbawienia wolności, zwłaszcza gdy jest to wynikiem jego umyślnego działania. Wsparcie finansowe ze strony konkubenta matki nie zwalnia ojca z obowiązku alimentacyjnego. Zmiana sytuacji dziecka (przejście pod pieczę zastępczą/do placówki) wymaga dostosowania sposobu płatności alimentów.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego. Zarzut błędnych ustaleń faktycznych dotyczących zdolności do pracy i możliwości zarobkowych pozwanego. Żądanie oddalenia powództwa o alimenty.

Godne uwagi sformułowania

pozbawienie wolności jest wynikiem jego umyślnego zachowania nie może oczekiwać, że ta okoliczność, przy uwzględnieniu jego możliwości zarobkowych sprzed aresztowania jest dostateczną dla uznania, że nie jest w stanie realizować obowiązku alimentacyjnego przyczynianie się konkubenta matki małoletniej do pokrywania jej potrzeb, w żaden sposób nie zwalnia ojca dziecka z obowiązku alimentacyjnego w tak minimalnej wysokości

Skład orzekający

Tomasz Pawlik

przewodniczący

Teresa Kołeczko-Wacławik

sprawozdawca

Barbara Glenc-Poślednik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku alimentacyjnego rodzica pozbawionego wolności oraz kwestie związane z płatnością alimentów na rzecz dziecka przebywającego pod pieczą zastępczą lub w placówce opiekuńczo-terapeutycznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pozwanego, który był pozbawiony wolności z powodu przestępstwa, w tym niealimentacji. Interpretacja dotycząca płatności alimentów jest związana ze zmianą sytuacji dziecka.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że nawet osoby pozbawione wolności mają obowiązek alimentacyjny, a sąd bierze pod uwagę ich wcześniejsze możliwości zarobkowe. Zmiana sposobu płatności alimentów ze względu na pieczę zastępczą jest również istotnym aspektem praktycznym.

Czy więzienie zwalnia z płacenia alimentów? Sąd Okręgowy odpowiada: niekoniecznie!

Dane finansowe

WPS: 150 PLN

alimenty: 150 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 337/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Tomasz Pawlik Sędzia SO Teresa Kołeczko-Wacławik (spr.) Sędzia SR (del.) Barbara Glenc-Poślednik Protokolant Aldona Kocięcka po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa N. S. przeciwko S. S. o ustalenie ojcostwa i alimenty na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 15 listopada 2016 r., sygn. akt IV RC 152/16 1. zmienia zaskrżony wyrok w punkcie 1 o tyle, że od dnia 27 grudnia 2016 r. alimenty płatne były do rąk K. i A. M. sprawujących pieczę zastępczą, a od 18 marca 2017 r. do rąk Dyrektora Regionalnej P. Opiekuńczo - Terapeutycznej nr 1 w G. ; 2. oddala apelację w pozostałej części; 3. przyznaje adwokatowi E. R. od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Gliwicach) kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy), w tym kwotę 27,60 zł (dwadzieścia siedem złotych sześćdziesiąt groszy) podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu pozwanemu w postępowaniu odwoławczym. SSR (del.) Barbara Glenc-Poślednik SSO Tomasz Pawlik SSO Teresa Kołeczko-Wacławik Sygn. akt III Ca 337/17 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Gliwicach zasądził od pozwanego S. S. na rzecz małoletniej córki N. S. z żądanych alimentów po 500 zł. miesięcznie, alimenty w kwocie po 150 zł. miesięcznie płatne od 23 marca 2016r. do rąk matki W. C. , nadał temu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, oddalił powództwo w pozostałej części i orzekł o kosztach procesu. Sąd ustalił, że małoletnia N. urodziła się (...) , a w dniu (...) została uznana przez pozwanego. Dwoje starszych dzieci pozwanego ze związku z matką małoletniej powódki znajduje się w pieczy zastępczej. Pozwany, z zawodu cukiernik z doświadczeniem ślusarza i pracownika budowlanego od 2 grudnia 2015r. jest pozbawiony wolności, między innymi za przestępstwo niealimentacji wobec córki z pierwszego małżeństwa, na którą winien łożyć alimenty po 600 zł. miesięcznie. W chwili pozbawienia wolności pozwany pracował i zarabiał około 1800 zł. netto miesięcznie, a obecnie ze względów zdrowotnych i penitencjarno-ochronnych nie pracuje. Ustalił też Sąd, że są oferty pracy dla pracownika ogólnobudowlanego z wynagrodzeniem do 3000 zł. brutto. Matka dziecka nie pracuje, a z ofert pracy dla sprzątaczek wynika, że proponowane wynagrodzenie oscyluje wokół najniższego wynagrodzenia miesięcznego. Matka N. nie potrafiła określić kosztów utrzymania dziecka ani kosztów mieszkania, w którym wraz z córką mieszka. Ustalając powyższe, powołując regulację art. 133 § 1 i 3 kro i art. 135 § 1 kro uznał Sąd Rejonowy, że pozwany winien partycypować w kosztach utrzymania córki N. do kwoty po 150 zł. miesięcznie, albowiem niewątpliwie małoletnia nie jest jeszcze samodzielna. Sąd miał na uwadze, iż ze względu na stan zdrowia pozwany ma obniżoną zdolność do wykonywania pracy, a poza małoletnią powódką ma na utrzymaniu troje starszych dzieci. Przed osadzeniem w Areszcie Śledczym pozwany pracował, zarabiał 1800 zł netto miesięcznie, a pozbawienie wolności jest wynikiem jego umyślnego zachowania. Stąd nie zasługiwało na uwzględnienie żądanie oddalenia powództwa o alimenty. W apelacji pozwany zarzucił naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego i brak jego wszechstronnego rozważenia co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych polegających na uznaniu, że ze względu na stan zdrowia ma obniżoną zdolność do wykonywania pracy, podczas gdy z uwagi na pobyt w jednostce penitencjarnej nie może podjąć żadnego zatrudnienia, uznaniu, że może łożyć na utrzymanie córki po 150 zł miesięcznie, podczas gdy od czasu osadzenia stan jego zdrowia pogorszył się i nie może świadczyć poprzednio wykonywanej pracy, pominięciu faktu, że małoletnia wraz z matką mieszkają z konkubentem matki, który wspomaga ją finansowo i jak oznajmiła mu matka dziecka posiada środki na zaspokojenie potrzeb małoletniej. Przedstawiając powyższe zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o przyznanie pełnomocnikowi kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Apelacja nie jest uzasadniona. Wbrew zarzutom apelacji sąd I instancji prawidłowo ustalił, że pozwany winien łożyć na utrzymanie małoletniej córki N. alimenty po 150 zł. miesięcznie. Poza tym obowiązkiem pozwany w inny sposób nie przyczynia się do jej utrzymania i wychowania, a przyczynianie się konkubenta matki małoletniej do pokrywania jej potrzeb, w żaden sposób nie zwalnia ojca dziecka z obowiązku alimentacyjnego w tak minimalnej wysokości. Nie wykazał też pozwany, że jego stan zdrowia od czasu osadzenia w jednostce penitencjarnej pogorszył się. Poza zaświadczeniem wystawionym przez Areszt Śledczy w G. z 23 czerwca 2016r. z którego wynika, że pozwany nie jest zatrudniony ze względów zdrowotnych oraz penitencjarno-ochronnych (zaświadczenie k. 28 akt), pozwany nie wykazał żadnym dokumentem, że jego stan zdrowia od czasu gdy pracował i zarabiał 1800 zł, miesięcznie uległ pogorszeniu. Jak zasadnie wskazał Sąd Rejonowy, pozwany na skutek swego nagannego zachowania stał się osobą pozbawioną wolności, stąd nie może oczekiwać, że ta okoliczność, przy uwzględnieniu jego możliwości zarobkowych sprzed aresztowania jest dostateczną dla uznania, że nie jest w stanie realizować obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniej powódki. Ponieważ po wydaniu zaskarżonego wyroku małoletnia N. od dnia 27 grudnia 2016r. przebywała w pieczy zastępczej u K. i A. M. (zapisek urzędowy k. 140, postanowienie Sadu Rejonowego w Gliwicach z 22.12.2016r. sygn. akt IV Nsm 1070/16 k. 141, informacja Centrum Pieczy Zastępczej i (...) w G. z 20.6.2017r. k. 145 i 150), a od 18 marca 2017r. przebywa w (...) P. Opiekuńczo-Terapeutycznej nr 1 w G. ( informacja z k. 140 i 143), zasadnie wskazywał pozwany w piśmie z 4 stycznia 2017r. przesłanym w ślad za apelacją, że brak jest podstaw do zasądzenia alimentów do rąk matki małoletniej, ale tylko od czasu zaistnienia powyższych okoliczności. W tej więc tylko części, zaskarżony wyrok wymagał zmiany, o której sąd odwoławczy orzekł w pkt. 1 sentencji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. , a w pozostałej części apelacja jako bezzasadna została oddalona na mocy art. 385 k.p.c. O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu pozwanemu w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawie § 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z § 16 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( Dz. U. 2015.1801). SSR (del.) Barbara Glenc-Poślednik SSO Tomasz Pawlik SSO Teresa Kołeczko-Wacławik

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI