III CA 331/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi wyrokiem z dnia 24 października 2016 roku zasądził od Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej na rzecz M. P. i Ł. P. solidarnie kwotę 57.252,79 zł z odsetkami, oddalając żądanie odsetek za wcześniejszy okres i umarzając postępowanie w pozostałej części. Sąd I instancji uznał, że nie zaszły przesłanki zwalniające ubezpieczyciela od odpowiedzialności, gdyż nie udowodniono samobójstwa ani choroby psychicznej ubezpieczonej. Powodowie nabyli legitymację do żądania świadczenia po umowie cesji praw od banku. Apelacje wniosły obie strony. Powodowie domagali się zasądzenia odsetek od wcześniejszego terminu, argumentując naruszeniem przepisów k.c. i k.p.c. Pozwany kwestionował odpowiedzialność, powołując się na dowody wskazujące na samobójstwo lub zatrucie lekami, zarzucając naruszenie przepisów k.c. i k.p.c. oraz błędną ocenę dowodów. Sąd Okręgowy oddalił apelację powodów, uznając, że skutecznie mogli domagać się świadczenia dopiero od daty cesji praw od banku. Apelację pozwanego uznał za zasadną jedynie w zakresie kosztów postępowania. Sąd Okręgowy odrzucił argumenty pozwanego o samobójstwie jako niewykazane, wskazując na brak dowodów i konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Zmienił wyrok w zakresie kosztów, stosując zasadę podziału kosztów proporcjonalnie do wyniku sprawy, uznając, że powodowie przegrali nieznaczną część roszczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja momentu powstania legitymacji do żądania świadczenia z ubezpieczenia na życie po cesji praw, ocena dowodów w kontekście samobójstwa jako przyczyny śmierci, zasady orzekania o kosztach procesu przy częściowej wygranej.
Konkretny stan faktyczny sprawy, specyfika umowy ubezpieczenia i warunków ogólnych.
Zagadnienia prawne (3)
Od kiedy powodowie mogą skutecznie domagać się wypłaty świadczenia z umowy ubezpieczenia na życie, jeśli pierwotnie uposażonym był bank, a powodowie nabyli prawa na podstawie umowy cesji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Powodowie mogli skutecznie domagać się świadczenia dopiero od daty zawarcia umowy cesji praw od banku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa ubezpieczenia na życie z bankiem jako uposażonym stanowiła umowę na rzecz osoby trzeciej. Legitymacja powodów do żądania świadczenia powstała dopiero z chwilą przeniesienia przez bank praw z umowy ubezpieczenia na ich rzecz.
Czy okoliczności śmierci ubezpieczonej (znalezienie opakowań po lekach, wcześniejsze leczenie psychiatryczne) wskazują na samobójstwo, które wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zebrane dowody nie potwierdzają jednoznacznie samobójstwa jako przyczyny śmierci.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że dowody takie jak opakowania po lekach czy notatki urzędowe wskazują jedynie na przypuszczalne przyczyny śmierci, a nie rozstrzygają ich w sposób niewątpliwy. Brak przeprowadzenia sekcji zwłok uniemożliwia jednoznaczne określenie przyczyny zgonu. Ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych spoczywał na pozwanym.
Czy powodowie przegrali sprawę w "nieznacznej części" w rozumieniu art. 100 k.p.c., uzasadniając odstąpienie od zasądzenia pełnych kosztów od strony przeciwnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powodowie przegrali około 15% swojego roszczenia, co nie stanowi "nieznacznej części".
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przegrana w wysokości około 15% wartości dochodzonego roszczenia nie jest nieznaczna i uzasadnia korektę orzeczenia o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
| M. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Ł. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | inne |
Przepisy (21)
Główne
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przyjęcia przez sąd II instancji ustaleń sądu I instancji za własne.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wydania orzeczenia reformatoryjnego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Dotyczy wadliwego zastosowania w zakresie naliczania odsetek.
k.c. art. 805 § § 1 oraz § 2 pkt 2
Kodeks cywilny
Dotyczy wadliwego zastosowania w zakresie ustalenia terminu wymagalności świadczenia oraz odmowy wypłaty świadczenia.
k.c. art. 817
Kodeks cywilny
Dotyczy wadliwego zastosowania w zakresie terminu obowiązku pozwanego spełnienia świadczenia.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Dotyczy ciężaru udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku stron w zakresie wykazywania faktów.
k.p.c. art. 240 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy błędnego zastosowania w kontekście dowodów świadczących o wyłączeniu odpowiedzialności.
k.p.c. art. 217 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy błędnego zastosowania w kontekście dowodów świadczących o wyłączeniu odpowiedzialności.
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i braku ustalenia faktów istotnych.
k.p.c. art. 217 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uznania, iż w sprawie wymagana jest opinia biegłego.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uznania, iż w sprawie wymagana jest opinia biegłego.
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uznania, iż w sprawie wymagana jest opinia biegłego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy braku szczególnie uzasadnionych okoliczności przemawiających za nieobciążaniem powodów kosztami procesu.
k.c. art. 833
Kodeks cywilny
Dotyczy wyłączenia odpowiedzialności pozwanego w przypadku próby samobójczej.
k.c. art. 831 § 3
Kodeks cywilny
Dotyczy faktu, że suma ubezpieczenia nie należy do spadku po ubezpieczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powodowie nabyli legitymację do żądania świadczenia dopiero po umowie cesji praw od banku. • Dowody przedstawione przez pozwanego nie potwierdzają jednoznacznie samobójstwa jako przyczyny śmierci ubezpieczonej. • Przegrana powodów w ok. 15% roszczenia nie jest "nieznaczną częścią" uzasadniającą pełne obciążenie pozwanego kosztami.
Odrzucone argumenty
Powodowie mogli domagać się odsetek od wcześniejszego terminu (30.09.2012 r.). • Okoliczności śmierci ubezpieczonej (opakowania po lekach, depresja) jednoznacznie wskazują na samobójstwo lub zatrucie lekami, co wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela. • Sąd I instancji błędnie ocenił materiał dowodowy i nie dopuścił dowodu z opinii biegłego.
Godne uwagi sformułowania
Legitymacja osoby trzeciej do żądania spełnienia przez ubezpieczyciela świadczenia wyłącza uprawnienie w tym zakresie po stronie ubezpieczającego. • Suma ubezpieczenia przypadająca uprawnionemu nie należy do spadku po ubezpieczonym. • Roszczenie w stosunku do ubezpieczyciela powstaje po stronie uposażonego w sposób pierwotny, nie zaś wtórny. • Ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych spoczywał na pozwanym. • Przez „nieznaczną część żądania” należy rozumieć kwotę pieniężną lub wartość majątkową tak nikłą, że strona nie wdałaby się w proces, gdyby miała tylko takiego roszczenia dochodzić lub przed takim roszczeniem się bronić.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja momentu powstania legitymacji do żądania świadczenia z ubezpieczenia na życie po cesji praw, ocena dowodów w kontekście samobójstwa jako przyczyny śmierci, zasady orzekania o kosztach procesu przy częściowej wygranej."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, specyfika umowy ubezpieczenia i warunków ogólnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności ubezpieczyciela w przypadku śmierci ubezpieczonego, a także kwestii proceduralnych związanych z kosztami procesu. Interpretacja momentu powstania legitymacji do żądania świadczenia jest istotna dla praktyki.
“Czy śmierć ubezpieczonego z powodu przedawkowania leków zawsze wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 66 987,88 PLN
świadczenie z umowy ubezpieczenia na życie: 57 252,79 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.