III Ca 329/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację pozwanych w sprawie o zapłatę wynagrodzenia za pośrednictwo w sprzedaży nieruchomości, uznając umowę za umowę starannego działania, z której powódka wywiązała się należycie.
Powódka, pośredniczka nieruchomości, dochodziła zapłaty wynagrodzenia od pozwanych za pośrednictwo w sprzedaży ich nieruchomości. Sąd Rejonowy zasądził należność, uznając umowę za ważną i wykonaną przez powódkę. Pozwani zaskarżyli wyrok, zarzucając naruszenie prawa. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia i ocenę prawną sądu pierwszej instancji. Uznano, że umowa była umową starannego działania, a powódka podjęła wszelkie niezbędne czynności, w tym znalazła potencjalnych nabywców, co uzasadniało przyznanie jej wynagrodzenia.
Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę wynagrodzenia z tytułu umowy pośrednictwa w nabyciu nieruchomości. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej zasądził od pozwanych na rzecz powódki kwotę 6.186 zł wraz z odsetkami, uznając, że powódka należycie wykonała swoje obowiązki wynikające z umowy pośrednictwa, która została zakwalifikowana jako umowa starannego działania. Pozwani wnieśli apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym, oddalił apelację pozwanych. Sąd odwoławczy przyjął ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za własne, uznając je za prawidłowe i oparte na wiarygodnych dowodach. Podzielono również ocenę prawną sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy podkreślił, że umowa pośrednictwa, zgodnie z jej postanowieniami (§ 1), była umową starannego działania, a nie rezultatu. Powódka podjęła szereg czynności, w tym zorganizowała oględziny nieruchomości i znalazła potencjalnych nabywców, którzy wyrazili gotowość zakupu i wpłacili opłatę rezerwacyjną. Mimo że do zawarcia umowy sprzedaży ostatecznie nie doszło z przyczyn leżących po stronie pozwanych (brak kontaktu), powódka wywiązała się ze swoich obowiązków. W związku z tym, zgodnie z § 2 ust. 1 umowy, powstało po jej stronie uprawnienie do żądania wynagrodzenia, którego wysokość nie była kwestionowana. Roszczenie stało się wymagalne po wezwaniu do zapłaty. Sąd Okręgowy uznał powództwo za uzasadnione, a apelację pozwanych za bezzasadną na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., zasądzając od pozwanych na rzecz powódki kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, pośrednik ma prawo do wynagrodzenia, jeśli wykazał podjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do zawarcia umowy i znalazł potencjalnego nabywcę, nawet jeśli transakcja nie doszła do skutku z winy sprzedających.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa pośrednictwa była umową starannego działania, a powódka podjęła wszystkie wymagane czynności, w tym znalazła nabywców i zainicjowała proces sprzedaży. Brak finalizacji transakcji z winy pozwanych nie pozbawia powódki prawa do należnego jej wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powódka E. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| I. G. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
| B. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
u.g.n. art. 179b
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Reguluje kwestie związane z umowami pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.
u.g.n. art. 180
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa, że umowy pośrednictwa w obrocie nieruchomościami wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia apelacji, gdy jest bezzasadna.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Dotyczy ciężaru dowodu, wskazując, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 370
Kodeks cywilny
Reguluje zasady odpowiedzialności za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach procesu, w tym zasądzenie zwrotu kosztów od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej.
k.p.c. art. 387 § § 2^1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala sądowi drugiej instancji na przyjęcie ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji za własne.
k.p.c. art. 387 § § 2^1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala sądowi drugiej instancji na podzielenie oceny prawnej sądu pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa pośrednictwa była umową starannego działania. Powódka podjęła wszelkie niezbędne czynności pośrednictwa. Znalezienie potencjalnych nabywców uzasadnia prawo do wynagrodzenia. Niedojście do skutku transakcji z winy pozwanych nie pozbawia pośrednika prawa do wynagrodzenia.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego przez sąd pierwszej instancji (nie sprecyzowane w uzasadnieniu apelacji).
Godne uwagi sformułowania
„zakres czynności zmierzających do za-warcia umowy sprzedaży nieruchomości, do których wykonanie pośrednik był zobowiązany, został opisany w umowie, zaś pozwani co do zasady byli zobowiązani do zapłaty powódce wynagrodzenia za świadczone przez nią usługi pośrednictwa. „pozwani nie wykazali – wbrew art. 6 k.c. – by pośrednik wykonywał pracę w sposób nienależyty, uzasadniający przyznanie mu wynagrodzenia za dokonane czynności”. „pozwani nie wykonali umowy poprzez niezapłacenie powódce wynagrodzenia za usługi pośrednictwa, którego wysokość została wskazana w umowie i była bezsporna w sprawie” „Zamawiający zleca P. usługę polegającą na podjęciu czynności pośrednictwa w sposób wybrany przez P. , zmierzających do zbycia praw do nieruchomości zwanej przedmiotem transakcji, w ramach których P. podejmie niezbędne czynności reklamowo – marketingowe. „Zamawiający przyjmuje do wiadomości, że na podstawie ww. ustawy P. ma obowiązek zmierzać do zawarcia umowy oferowanej nieruchomości, jednakże nie ma mocy sprawczej zawarcia umowy przeniesienia własności”. „łącząca strony umowa była umową starannego działania i powódka podejmując wskazane powyżej czynności w pełni wywiązała się z ciążących na niej z mocy tej umowy obowiązków i stosownie do postanowień jej § 2 ust. 1 po jej stronie powstało uprawnienie do żądania od pozwanych zapłaty wskazanego w nich wynagrodzenia.
Skład orzekający
Leszek Dąbek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja umowy pośrednictwa jako umowy starannego działania i prawa pośrednika do wynagrodzenia w przypadku niedojścia do skutku transakcji z winy sprzedającego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki umowy pośrednictwa i jej postanowień, a także oceny zachowania stron. Może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących umów starannego działania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z umowami pośrednictwa w obrocie nieruchomościami i rozróżnieniem między umową starannego działania a umową rezultatu, co jest istotne dla wielu osób.
“Pośrednik znalazł kupca, ale transakcja upadła. Czy należy mu się prowizja?”
Dane finansowe
WPS: 6186 PLN
wynagrodzenie za usługi pośrednictwa: 6186 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 329/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 marca 2023 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek Protokolant – Beata Michalak po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2023 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa E. K. przeciwko I. G. (1) i B. G. o zapłatę na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 28 stycznia 2022 r., sygn. akt I C 891/21 1. oddala apelację; 2. zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz powódki kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Ca 329/22 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej w wyroku z dnia28 01 2022r. zasądził od pozwanych I. G. (1) i B. G. na rzecz powódki E. K. kwotę 6.186zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie i orzekł o ko-sztach procesu. W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulację art. 179b ustawy z dnia 21 08 1997r. o gospodarce nieruchomościami oraz postanowienia § 2 ust. 1 zawartej przez strony umowy. Wskazał, że z przy-wołanych zapisów umowy wynika, że „zakres czynności zmierzających do za-warcia umowy sprzedaży nieruchomości, do których wykonania pośrednik był zobowiązany, został opisany w umowie, zaś pozwani co do zasady byli zobowiązani do zapłaty powódce wynagrodzenia za świadczone przez nią usługi pośrednictwa. Czynności zmierzające do zawarcia umowy nabycia lub zbycia praw do nieruchomości są bowiem odpłatne”. Ocenił, że „pozwani nie wykazali – wbrew art. 6 k.c. – by pośrednik wykonywał pracę w sposób nienależyty, uzasadniający przyznanie mu wynagrodzenia za dokonane czynności”. W konkluzji przyjął, że „pozwani nie wykonali umowy poprzez niezapłacenie powódce wynagrodzenia za usługi pośrednictwa, którego wysokość została wskazana w umowie i była bezsporna w sprawie” i w świetle przywołanych regulacji prawnych uznał powództwo za uzasadnione. Należne powódce od po-zwanych odsetki za opóźnienie w spełnieniu należności głównej zasądził od po-zwanych solidarnie na podstawie art. 370 k.c. od dnia następnego po upływie terminu wskazanego w wezwaniu do zapłaty, a o kosztach procesu orzekał w oparciu o regulację art. 98 k.p.c. Orzeczenie zaskarżyli pozwani I. G. (2) i B. G. , którzy wnosili o jego zmianę poprzez oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powódki na ich rzecz zwrotu kosztów procesu. Zarzucili, że przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia naruszono wskazane w apelacji regulacje prawa procesowego oraz materialnego, w sposób w niej podany. Przewodniczący w Sądzie Okręgowym w Gliwicach dnia 24 11 2022r. zarządził rozpoznanie sprawy w postępowaniu procesowym uproszczonym. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował dochodzone roszczenie przyjmując, że ma ono swoje źródło w zawartej przez strony umowie pośrednictwa nabycia nieruchomości o której mowa jest w regulacji art. 180 ustawy z dnia 21 08 1997r. o gospodarce nieruchomościami , a następnie prawidło rozpoznał sprawę. Ustalenia składające się na podstawę faktyczną orzeczenia w istocie nie były kwestionowane w apelacji, mają podstawę w informacjach zawartych w przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wiarygodnych źródłach dowodowych, których ocena jest logiczna i mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. Powódka w ramach zarzutów dotyczących podstawy faktycznej orzeczenia w istocie kwestionuje dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę prawną. Z tej przyczyny zarzuty te tylko werbalnie odnoszą się do podstawy faktycznej orzeczenie i jako takie nie mają wpływu na powyższa ocenę. Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji ( art. 387 § 2 1 pkt 1 k.p.c. ) . Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego jest również prawidłowa i Sąd odwoławczy ją podziela ( art. 387 § 2 1 pkt 2 k.p.c. poprzednio orzecz. SN z dn. 26 04 1935r. C III 473/34, Zb. U.z 1935r. poz. 496 ). Powództwo zostało oparte na twierdzeniu, że powódce należy się wynagro-dzenie z tytułu umowy pośrednictwa w nabyciu nieruchomości z dnia 20 09 2017r. Zgodnie z utrwalonym poglądem prawnym, tego rodzaju umowy w zależności od ich treści mogą być umowami starannego działania albo umowami rezultatu. W postanowienia § 1 powyższej umowy postanowiono, że „Zamawiający zleca P. usługę polegającą na podjęciu czynności pośrednictwa w sposób wybrany przez P. , zmierzających do zbycia praw do nieruchomości zwanej przedmiotem transakcji, w ramach których P. podejmie niezbędne czynności reklamowo – marketingowe. Zamawiający przyjmuje do wiadomości, że na podstawie ww. ustawy P. ma obowiązek zmierzać do zawarcia umowy oferowanej nieruchomości, jednakże nie ma mocy sprawczej zawarcia umowy przeniesienia własności”. Z tych postanowień wynika zatem jednoznacznie, że zawarta przez strony umowa nie była umową rezultatu, lecz umową starannego działania, polegającego na „podjęciu czynności pośrednictwa w celu zbycia praw do nieruchomości” pozwanych, w tym przede wszystkim „niezbędnych czynności reklamowo – marketingowych”. Powódka w wykonaniu postanowień umowy podjęła szereg działań (odnoto-wano około 5-10 oględzin nieruchomości) w wyniku których znalazła potencjalnego kontrahenta pozwanych dla sprzedaży przedmiotowej nieruchomości (Państwo Z. ). Osoby te nie tylko wyraził gotowość zakupienia nieruchomości, ale zawarły z powódką umowę pośrednictwa w celu podjęcia czynności zmierzających do zrealizo-wania jej zakupu oraz co należy podkreślić uiścili „opłatę rezerwacyjną”, a powódka ze swej strony podjęła działania w celu zgromadzenia niezbędnej dokumentacji. Pomimo tego nie doszło do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości. Nastąpiło to doszło z przyczyn leżących po stronie pozwanych, którzy przestali odpowiadać na korespondencję powódki, nie odbierali telefonów od niej i nie kontakto-wali się z nią, co jednak nie ma istotnego wpływu na ocenę zasadności powództwa. Z podanych powyżej przyczyn wynika, bowiem jednoznacznie, że łącząca strony umowa była umową starannego działania i powódka podejmując wskazane powyżej czynności w pełni wywiązała się z ciążących na niej z mocy tej umowy obowiązków i stosownie do postanowień jej § 2 ust. 1 po jej stronie powstało uprawnienie do żądania od pozwanych zapłaty wskazanego w nich wynagrodzenia. Jego wysokość nie była kwestionowana. Powódka wezwała pozwanych do jego zapłaty w piśmie z dnia 17 04 2020r. i z chwilą upływu wskazanego w nim terminu (co nie jest kwestionowane, a najpóźniej z chwilą doręczenia odpisu pozwu) roszczenie to stało się skuteczne. Do chwili obecnej nie zostało ono przez pozwanych zrealizowane, co czyni powództwo uzasadnionym. Znalazło to prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym wyroku, przez co apelacja jest bezzasadna w rozumieniu art. 385 k.p.c. , a to z mocy zawartej w nim regulacji prowadziło do jej oddalenia. Reasumując zaskarżony wyrok jest prawidłowy i dlatego apelację jako bezzasadną oddalono w oparciu o regulację art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosując regulację art. 98 § 1 i 3 k.p.c. biorąc pod uwagę pozwani ulegli w całości w tym postępowaniu i powinni zwrócić powódce poniesione przez nią koszty zastępstwa procesowego. SSO Leszek Dąbek
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI