III Ca 316/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-07-02
SAOSCywilnespadkiWysokaokręgowy
podział majątkudział spadkumajątek wspólnyprawo spadkoweprawo rodzinnenieruchomościwkład mieszkaniowyspółdzielcze prawo do lokalu

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o dziale spadku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność jednoczesnego podziału majątku wspólnego małżonków.

Sprawa dotyczyła podziału majątku wspólnego i działu spadku po zmarłych małżonkach G. Sąd Rejonowy dokonał działu spadku, ale pominął konieczność jednoczesnego podziału majątku wspólnego. Kurator uczestnika postępowania zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd Okręgowy uznał apelację za uzasadnioną, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając, że podział majątku wspólnego musi nastąpić równocześnie z działem spadku.

Wnioskodawca Z. W. wniósł o dokonanie działu spadku po E. G. . W toku postępowania rozszerzono wniosek o podział majątku wspólnego E. i A. małżonków G. . Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej dokonał działu spadku po E. G. oraz zniesienia współwłasności, uznając, że nie zachodzi potrzeba podziału majątku wspólnego. Orzeczenie to zostało zaskarżone przez kuratora nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania J. G. , który zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 684 k.p.c. i art. 229 Prawa Spółdzielczego. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, stwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny dotyczący przydziału lokalu i wkładu mieszkaniowego. Jednakże, umknęło uwadze Sądu Rejonowego, że zgodnie z art. 43 § 2 k.r.o. oraz uchwałą Sądu Najwyższego (III CZP 100/71), podział majątku wspólnego musi nastąpić równocześnie z działem spadku. Wobec tego, Sąd Okręgowy uznał apelację za uzasadnioną, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, nakazując równoczesne przeprowadzenie podziału majątku wspólnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, podział majątku wspólnego powinien być przeprowadzony równocześnie z działem spadku po jednym z małżonków, jeśli skład i wartość spadku są niepewne bez takiego podziału.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na art. 43 § 2 k.r.o. oraz uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 100/71), zgodnie z którą do czasu rozstrzygnięcia o żądaniach dotyczących majątku wspólnego, skład i wartość spadku są niepewne, co obliguje sąd do jednoczesnego przeprowadzenia obu postępowań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Z. W.osoba_fizycznawnioskodawca
J. G.osoba_fizycznauczestnik postępowania
E. G.osoba_fizycznaspadkodawca
A. G.osoba_fizycznamałżonek spadkodawcy

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 43 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uczestnicy postępowania tylko w ramach postępowania o podział majątku wspólnego mogą z ważnych powodów żądać ustalenia nierównych udziałów w tym majątku oraz zwrotu wydatków oraz nakładów o których jest mowa w regulacji art. 45 k.r.o. i dopóki sąd nie rozstrzygnie o tych żądaniach skład i wartość spadków po wymienionych spadkodawcach są niepewne, wobec czego do dokonania działu spadku niezbędne jest uprzednie albo jednoczesne z działem spadku, połączone w tym samym postępowaniu, przeprowadzenie podziału majątku wspólnego.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 350 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 689

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 684

Kodeks postępowania cywilnego

k.r.o. art. 45

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

u.p.s. art. 220

Ustawa - Prawo spółdzielcze

u.p.s. art. 218 § § 4

Ustawa - Prawo spółdzielcze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność jednoczesnego przeprowadzenia postępowania o podział majątku wspólnego i dział spadku.

Godne uwagi sformułowania

dopóki sąd nie rozstrzygnie o tych żądaniach skład i wartość spadków po wymienionych spadkodawcach są niepewne, wobec czego do dokonania działu spadku niezbędne jest uprzednie albo jednoczesne z działem spadku, połączone w tym samym postępowaniu, przeprowadzenie podziału majątku wspólnego

Skład orzekający

Leszek Dąbek

przewodniczący-sprawozdawca

Gabriela Sobczyk

członek

Beata Majewska-Czajkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności jednoczesnego prowadzenia postępowań o podział majątku wspólnego i dział spadku."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy skład i wartość spadku są niepewne bez podziału majątku wspólnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną w prawie spadkowym i rodzinnym, która może mieć istotne znaczenie praktyczne dla wielu osób.

Podział majątku i dział spadku – czy można je rozdzielić?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 316/14 POSTANOWIENIE Dnia 2 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.) Sędziowie: SO Gabriela Sobczyk SR (del.) Beata Majewska-Czajkowska Protokolant Aldona Kocięcka po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2014 r. na rozprawie sprawy z wniosku Z. W. z udziałem J. G. o podział majątku wspólnego E. i A. małżonków G. oraz dział spadku po E. G. na skutek apelacji uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I Ns 250/13 postanawia: 1 sprostować w części wstępnej zaskarżonego postanowienia oznaczenie przedmiotu sprawy w ten sposób, że jest nim podział majątku wspólnego E. i A. małżonków G. oraz dział spadku po E. G. ; 2 uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Rudzie Śląskiej do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. SSR (del). Beata Majewska-Czajkowska SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk Sygn. akt III Ca 316/14 UZASADNIENIE Wnioskodawca Z. W. wniósł o dokonanie działu spadku po E. G. . Ustanowiony przez Sąd kurator dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania J. G. nie ustosunkował się do wniosku. W toku postępowania wnioskodawca w piśmie z dnia 16 08 2013r. wniósł o dokonanie podziału majątku wspólnego zgromadzonego przez E. i A. małżonków G. w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej w postanowieniu z dnia 10 10 2013r. dokonał działu spadku po E. G. oraz zniesienia współwłasności. W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia między innymi przywołał regulacje art. 689 k.p.c. i uznał, że wobec śmierci małżonków G. nie zachodzi potrzeba dokonania podziału ich majątku wspólnego. Orzeczenie zaskarżył kurator nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania J. G. , w części ustalającej wartości prawa do wkładu mieszkaniowego oraz wysokości zasądzonej spłaty na rzecz uczestnika postępowania, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz przyznanie kuratorowi wynagrodzenia według norm przepisanych. Zarzucił, że przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia naruszono prawo procesowe i materialne, regulacje : - art. 684 k.p.c. poprzez błędne ustalenie wartości spadku a mianowicie wartości prawa do wkładu mieszkaniowego, czego skutkiem było niewłaściwe ustalenie wartości udziału w majątku spadkowym przypadającym uczestnikowi postępowania, - art. 229 ustawy Prawo Spółdzielcze z dnia 16 09 1982r. (Dz. U. z 1955r., nr 54, poz. 288) w zw. z art. 218 § 4 prawa spółdzielczego poprzez jego niezastosowanie do oceny zaktualizowanej wysokości kosztów budowy lokalu stanowiącej podstawę ustalenia wysokości wkładu mieszkaniowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Sąd pierwszej instancji ferując zaskarżone postanowienie prawidłowo ustalił, że E. G. . w czasie trwania związku małżeńskiego z A. G. otrzymał w dniu 7 listopada 1966r przydział lokalu mieszkalnego, położonego w R. przy ul. (...) oraz że uiszczono wówczas wkład mieszkaniowy. E. G. zmarł 26 07 1999r. w konsekwencji czego stosownie do obowiązującej wówczas regulacji art. 220 ustawy z dnia 16 09 1982r. – Prawo spółdzielcze (tekst jednolity Dz.U. 1995r. nr 54, poz. 288) spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu przypadło A. G. , a przynależny E. udział we wkładzie mieszkaniowym podlegał dziedziczeniu. Równocześnie umknęło jednak uwadze Sądu Rejonowego, że stosownie do regulacji art. 43 § 2 k.r.o. uczestnicy postępowania tylko w ramach postępowania o podział majątku wspólnego mogą z ważnych powodów żądać ustalenia nierównych udziałów w tym majątku oraz zwrotu wydatków oraz nakładów o których jest mowa w regulacji art. 45 k.r.o. i dopóki sąd nie rozstrzygnie o tych żądaniach skład i wartość spadków po wymienionych spadkodawcach są niepewne, wobec czego do dokonania działu spadku niezbędne jest uprzednie albo jednoczesne z działem spadku, połączone w tym samym postępowaniu, przeprowadzenie podziału majątku wspólnego (uchwała Sądu Najwyższego z 2 marca 1972r. III CZP 100/71, OSNC 1972r. nr 7-8, poz. 129). Obligowało go to równoczesnego z działem spadku po E. G. ) dokonania formalnego podziału majątku wspólnego po małżonkach G. , czego nie uczyniono. Z tego też powodu apelacja uczestnika postępowania jest uzasadniona (niezależnie od zasadności podniesionych w niej zarzutów, których ocena stała się bezprzedmiotowa) i wobec nie rozpoznania we wskazanym zakresie istoty sprawy prowadziło todo uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Reasumując, zaskarżone postanowienie jest wadliwe i dlatego - niezależnie od zarzutów podniesionych w apelacji kuratora nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania - orzeczono jak w sentencji na mocy regulacji art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. Sprostowania zaskarżonego orzeczenia dokonano na podstawie regulacji art. 350 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Rejonowy rozpoznając sprawę uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną i ponownie orzekając równocześnie z działem spadku po E. G. dokona podziału majątku wspólnego E. i A. małżonków G. . Ferując orzeczenie ustosunkuje się do poglądu prawnego wyrażonego w apelacji. SSR (del.) Beata Majewska – Czajkowska SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI