III Ca 316/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o dziale spadku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność jednoczesnego podziału majątku wspólnego małżonków.
Sprawa dotyczyła podziału majątku wspólnego i działu spadku po zmarłych małżonkach G. Sąd Rejonowy dokonał działu spadku, ale pominął konieczność jednoczesnego podziału majątku wspólnego. Kurator uczestnika postępowania zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd Okręgowy uznał apelację za uzasadnioną, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając, że podział majątku wspólnego musi nastąpić równocześnie z działem spadku.
Wnioskodawca Z. W. wniósł o dokonanie działu spadku po E. G. . W toku postępowania rozszerzono wniosek o podział majątku wspólnego E. i A. małżonków G. . Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej dokonał działu spadku po E. G. oraz zniesienia współwłasności, uznając, że nie zachodzi potrzeba podziału majątku wspólnego. Orzeczenie to zostało zaskarżone przez kuratora nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania J. G. , który zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 684 k.p.c. i art. 229 Prawa Spółdzielczego. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, stwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny dotyczący przydziału lokalu i wkładu mieszkaniowego. Jednakże, umknęło uwadze Sądu Rejonowego, że zgodnie z art. 43 § 2 k.r.o. oraz uchwałą Sądu Najwyższego (III CZP 100/71), podział majątku wspólnego musi nastąpić równocześnie z działem spadku. Wobec tego, Sąd Okręgowy uznał apelację za uzasadnioną, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, nakazując równoczesne przeprowadzenie podziału majątku wspólnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, podział majątku wspólnego powinien być przeprowadzony równocześnie z działem spadku po jednym z małżonków, jeśli skład i wartość spadku są niepewne bez takiego podziału.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na art. 43 § 2 k.r.o. oraz uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 100/71), zgodnie z którą do czasu rozstrzygnięcia o żądaniach dotyczących majątku wspólnego, skład i wartość spadku są niepewne, co obliguje sąd do jednoczesnego przeprowadzenia obu postępowań.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. G. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| E. G. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| A. G. | osoba_fizyczna | małżonek spadkodawcy |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 43 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uczestnicy postępowania tylko w ramach postępowania o podział majątku wspólnego mogą z ważnych powodów żądać ustalenia nierównych udziałów w tym majątku oraz zwrotu wydatków oraz nakładów o których jest mowa w regulacji art. 45 k.r.o. i dopóki sąd nie rozstrzygnie o tych żądaniach skład i wartość spadków po wymienionych spadkodawcach są niepewne, wobec czego do dokonania działu spadku niezbędne jest uprzednie albo jednoczesne z działem spadku, połączone w tym samym postępowaniu, przeprowadzenie podziału majątku wspólnego.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 350 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 689
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 684
Kodeks postępowania cywilnego
k.r.o. art. 45
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
u.p.s. art. 220
Ustawa - Prawo spółdzielcze
u.p.s. art. 218 § § 4
Ustawa - Prawo spółdzielcze
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność jednoczesnego przeprowadzenia postępowania o podział majątku wspólnego i dział spadku.
Godne uwagi sformułowania
dopóki sąd nie rozstrzygnie o tych żądaniach skład i wartość spadków po wymienionych spadkodawcach są niepewne, wobec czego do dokonania działu spadku niezbędne jest uprzednie albo jednoczesne z działem spadku, połączone w tym samym postępowaniu, przeprowadzenie podziału majątku wspólnego
Skład orzekający
Leszek Dąbek
przewodniczący-sprawozdawca
Gabriela Sobczyk
członek
Beata Majewska-Czajkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności jednoczesnego prowadzenia postępowań o podział majątku wspólnego i dział spadku."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy skład i wartość spadku są niepewne bez podziału majątku wspólnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną w prawie spadkowym i rodzinnym, która może mieć istotne znaczenie praktyczne dla wielu osób.
“Podział majątku i dział spadku – czy można je rozdzielić?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 316/14 POSTANOWIENIE Dnia 2 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.) Sędziowie: SO Gabriela Sobczyk SR (del.) Beata Majewska-Czajkowska Protokolant Aldona Kocięcka po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2014 r. na rozprawie sprawy z wniosku Z. W. z udziałem J. G. o podział majątku wspólnego E. i A. małżonków G. oraz dział spadku po E. G. na skutek apelacji uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I Ns 250/13 postanawia: 1 sprostować w części wstępnej zaskarżonego postanowienia oznaczenie przedmiotu sprawy w ten sposób, że jest nim podział majątku wspólnego E. i A. małżonków G. oraz dział spadku po E. G. ; 2 uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Rudzie Śląskiej do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. SSR (del). Beata Majewska-Czajkowska SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk Sygn. akt III Ca 316/14 UZASADNIENIE Wnioskodawca Z. W. wniósł o dokonanie działu spadku po E. G. . Ustanowiony przez Sąd kurator dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania J. G. nie ustosunkował się do wniosku. W toku postępowania wnioskodawca w piśmie z dnia 16 08 2013r. wniósł o dokonanie podziału majątku wspólnego zgromadzonego przez E. i A. małżonków G. w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej w postanowieniu z dnia 10 10 2013r. dokonał działu spadku po E. G. oraz zniesienia współwłasności. W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia między innymi przywołał regulacje art. 689 k.p.c. i uznał, że wobec śmierci małżonków G. nie zachodzi potrzeba dokonania podziału ich majątku wspólnego. Orzeczenie zaskarżył kurator nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania J. G. , w części ustalającej wartości prawa do wkładu mieszkaniowego oraz wysokości zasądzonej spłaty na rzecz uczestnika postępowania, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz przyznanie kuratorowi wynagrodzenia według norm przepisanych. Zarzucił, że przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia naruszono prawo procesowe i materialne, regulacje : - art. 684 k.p.c. poprzez błędne ustalenie wartości spadku a mianowicie wartości prawa do wkładu mieszkaniowego, czego skutkiem było niewłaściwe ustalenie wartości udziału w majątku spadkowym przypadającym uczestnikowi postępowania, - art. 229 ustawy Prawo Spółdzielcze z dnia 16 09 1982r. (Dz. U. z 1955r., nr 54, poz. 288) w zw. z art. 218 § 4 prawa spółdzielczego poprzez jego niezastosowanie do oceny zaktualizowanej wysokości kosztów budowy lokalu stanowiącej podstawę ustalenia wysokości wkładu mieszkaniowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Sąd pierwszej instancji ferując zaskarżone postanowienie prawidłowo ustalił, że E. G. . w czasie trwania związku małżeńskiego z A. G. otrzymał w dniu 7 listopada 1966r przydział lokalu mieszkalnego, położonego w R. przy ul. (...) oraz że uiszczono wówczas wkład mieszkaniowy. E. G. zmarł 26 07 1999r. w konsekwencji czego stosownie do obowiązującej wówczas regulacji art. 220 ustawy z dnia 16 09 1982r. – Prawo spółdzielcze (tekst jednolity Dz.U. 1995r. nr 54, poz. 288) spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu przypadło A. G. , a przynależny E. udział we wkładzie mieszkaniowym podlegał dziedziczeniu. Równocześnie umknęło jednak uwadze Sądu Rejonowego, że stosownie do regulacji art. 43 § 2 k.r.o. uczestnicy postępowania tylko w ramach postępowania o podział majątku wspólnego mogą z ważnych powodów żądać ustalenia nierównych udziałów w tym majątku oraz zwrotu wydatków oraz nakładów o których jest mowa w regulacji art. 45 k.r.o. i dopóki sąd nie rozstrzygnie o tych żądaniach skład i wartość spadków po wymienionych spadkodawcach są niepewne, wobec czego do dokonania działu spadku niezbędne jest uprzednie albo jednoczesne z działem spadku, połączone w tym samym postępowaniu, przeprowadzenie podziału majątku wspólnego (uchwała Sądu Najwyższego z 2 marca 1972r. III CZP 100/71, OSNC 1972r. nr 7-8, poz. 129). Obligowało go to równoczesnego z działem spadku po E. G. ) dokonania formalnego podziału majątku wspólnego po małżonkach G. , czego nie uczyniono. Z tego też powodu apelacja uczestnika postępowania jest uzasadniona (niezależnie od zasadności podniesionych w niej zarzutów, których ocena stała się bezprzedmiotowa) i wobec nie rozpoznania we wskazanym zakresie istoty sprawy prowadziło todo uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Reasumując, zaskarżone postanowienie jest wadliwe i dlatego - niezależnie od zarzutów podniesionych w apelacji kuratora nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania - orzeczono jak w sentencji na mocy regulacji art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. Sprostowania zaskarżonego orzeczenia dokonano na podstawie regulacji art. 350 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Rejonowy rozpoznając sprawę uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną i ponownie orzekając równocześnie z działem spadku po E. G. dokona podziału majątku wspólnego E. i A. małżonków G. . Ferując orzeczenie ustosunkuje się do poglądu prawnego wyrażonego w apelacji. SSR (del.) Beata Majewska – Czajkowska SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI