III CA 299/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Łodzi, postanowieniem z dnia 22 grudnia 2020 r., ustanowił służebność przesyłu na nieruchomości gruntowej położonej w Łodzi, stanowiącej współwłasność H. S. i M. S., na rzecz (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w Łodzi. Służebność obejmowała znoszenie istnienia pod powierzchnią nieruchomości urządzeń przesyłowych (magistrale Co Dn 2x400 oraz ciepłociąg Dn 2x65) o łącznej powierzchni 526 m². Sąd zasądził od spółki na rzecz właścicieli kwoty po 96 633 zł tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności, co łącznie dało 193 266 zł. Sąd Rejonowy odrzucił wniosek o ustanowienie służebności w zakresie jednej z sieci ciepłowniczych (sieć (...) ), ponieważ spółka nie udowodniła jej własności. Sąd oparł swoje ustalenia na opiniach biegłych, które uznał za wiarygodne. Spółka (...) S.A. wniosła apelację, zarzucając błędne ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu urządzeń przesyłowych i powierzchni służebności, co miało wpłynąć na błędne ustalenie wysokości wynagrodzenia. Apelująca domagała się dopuszczenia nowych dowodów, w tym opinii uzupełniających biegłych i analizy wewnętrznych zasad spółki dotyczących wyznaczania pasów służebności. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd Okręgowy podkreślił, że ustalenia Sądu Rejonowego są prawidłowe, a zarzuty apelacji nie zasługują na uwzględnienie. Odnosząc się do wniosków dowodowych, Sąd Okręgowy uznał je za spóźnione (w przypadku map z 2002 r.) lub nieuzasadnione, wskazując, że opinie biegłych były wyczerpujące i rzetelne. Sąd Okręgowy podkreślił również, że wewnętrzne zasady spółki nie stanowią prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą być podstawą do zmiany orzeczenia. W konsekwencji, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie własności urządzeń przesyłowych w kontekście służebności przesyłu, zasady ustalania wynagrodzenia za służebność przesyłu, ocena dowodów z opinii biegłych w sprawach o służebność.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów własności sieci przez przedsiębiorcę przesyłowego. Interpretacja przepisów Kodeksu cywilnego i orzecznictwa SN.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka energetyczna jest właścicielem sieci ciepłowniczej znajdującej się na nieruchomości prywatnej, co uzasadnia ustanowienie służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie udowodniła własności jednej z sieci ciepłowniczych, co wyklucza ustanowienie służebności przesyłu w tym zakresie. Własność pozostałych urządzeń została potwierdzona.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na analizie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 49, 305¹ k.c.) oraz orzecznictwie Sądu Najwyższego, które wskazuje, że samo korzystanie, zarządzanie czy obsługa sieci nie przesądza o jej własności. Brak dokumentów potwierdzających przeniesienie własności lub nabycie sieci przez spółkę.
Jak ustalić wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie zostało ustalone na kwotę 193 266 zł (po 96 633 zł dla każdego ze współwłaścicieli) na podstawie opinii biegłego, uwzględniając wartość rynkową gruntu, ingerencję przedsiębiorcy, przeznaczenie nieruchomości oraz inne czynniki rynkowe.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego z zakresu szacunku nieruchomości, który szczegółowo przedstawił metodykę obliczeń, uwzględniając m.in. wartość rynkową gruntu, współczynniki ingerencji, wiek urządzeń i ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości. Sąd podkreślił, że wynagrodzenie jest szerszym pojęciem niż odszkodowanie i ma rekompensować ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w tym opinie biegłych, przy ustalaniu przebiegu urządzeń przesyłowych i powierzchni służebności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Okręgowy uznał ocenę materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy za prawidłową i nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów apelacji dotyczących błędnych ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy dokonał wszechstronnej i logicznej oceny dowodów, a zarzuty apelacji nie wykazały naruszenia zasad swobodnej oceny dowodów. Wnioski dowodowe apelującej zostały uznane za spóźnione lub nieuzasadnione.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) Spółki Akcyjnej | spółka | uczestnik |
| (...) Spółki Akcyjnej | spółka | uczestnik |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne podobne urządzenia nie stanowią części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.
k.c. art. 305 § 1
Kodeks cywilny
Nieruchomość można obciążyć służebnością przesyłu na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń.
k.c. art. 305 § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem. Analogiczne uprawnienie przysługuje właścicielowi nieruchomości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu nieprocesowym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania w pierwszej instancji stosuje się odpowiednio do postępowania w drugiej instancji.
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może z własnej inicjatywy dopuścić dowód z opinii innego biegłego lub biegłych, jeżeli opinie złożone w sprawie budzą wątpliwości.
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach wymagających wiadomości specjalnych sąd dopuści dowód z opinii biegłego lub biegłych.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania wynikła później.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka nie wykazała własności jednej z sieci ciepłowniczych. • Opinie biegłych są wiarygodne i stanowią podstawę ustaleń faktycznych. • Ustalenie wynagrodzenia za służebność przesyłu jest prawidłowe. • Dowody przedstawione w apelacji są spóźnione lub nieuzasadnione.
Odrzucone argumenty
Błędne ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu urządzeń przesyłowych. • Błędne ustalenie powierzchni służebności i wysokości wynagrodzenia. • Konieczność dopuszczenia nowych dowodów w postępowaniu apelacyjnym.
Godne uwagi sformułowania
Samo podłączenie tych urządzeń do sieci jedynie usuwa te urządzenia spod działania zasady superficies solo cedit, a nie rodzi skutku w postaci przeniesienia ich własności lub ustanowienia innego prawa na rzecz przedsiębiorcy sieciowego. • Wynagrodzenie jest pojęciem szerszym niż odszkodowanie. • Do dowodu z opinii biegłego nie mogą mieć zastosowania wszystkie zasady prowadzenia dowodów.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie własności urządzeń przesyłowych w kontekście służebności przesyłu, zasady ustalania wynagrodzenia za służebność przesyłu, ocena dowodów z opinii biegłych w sprawach o służebność."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów własności sieci przez przedsiębiorcę przesyłowego. Interpretacja przepisów Kodeksu cywilnego i orzecznictwa SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu służebności przesyłu i wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorstwa energetyczne. Wyjaśnia kluczowe kwestie własnościowe i metodykę wyceny, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców.
“Czy twoja nieruchomość jest obciążona służebnością przesyłu? Sąd wyjaśnia, jak ustalić własność sieci i należne wynagrodzenie.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu: 96 633 PLN
wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu: 96 633 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.