III Ca 296/16

Sąd Okręgowy w Nowym SączuNowy Sącz2016-05-19
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
księgi wieczystenieruchomościzwrot wywłaszczonej nieruchomościpostępowanie administracyjneostrzeżenieobrót prawnysąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, uznając brak podstaw prawnych do wpisu ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu administracyjnym dotyczącym zwrotu nieruchomości w księdze wieczystej.

Wnioskodawca domagał się wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie zwrotu nieruchomości. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, wskazując na brak dokumentów uzasadniających wpis ostrzeżenia o niezgodności treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd Okręgowy, oddalając apelację, potwierdził, że wszczęcie postępowania administracyjnego o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie powoduje niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym, a ustawodawca nie przewidział podstaw do wpisu takiego ostrzeżenia na wniosek.

Sprawa dotyczyła wniosku A. C. o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej dotyczącej nieruchomości, w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Sąd Rejonowy w Zakopanem oddalił ten wniosek, uznając, że załączone dokumenty (wnioski do organów administracji o zwrot nieruchomości i stwierdzenie nieważności decyzji) nie stanowią podstawy do wpisu ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd pierwszej instancji powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym samo wszczęcie postępowania administracyjnego o zwrot nieruchomości nie wywołuje takiej niezgodności, a ustawodawca nie przewidział podstaw do wpisu ostrzeżenia na wniosek w takich okolicznościach. Wnioskodawca złożył apelację, argumentując, że celem wniosku było jedynie zasygnalizowanie toczącego się postępowania i zabezpieczenie obrotu prawnego, a nie wykazanie niezgodności stanu prawnego. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że istnieją dwa rodzaje ostrzeżeń w księgach wieczystych: wpisywane na wniosek (zabezpieczające roszczenie o usunięcie niezgodności, wymagające orzeczenia sądu o zabezpieczeniu) oraz ujawniane z urzędu (w przypadku stwierdzenia niezgodności lub prowadzenia więcej niż jednej księgi). Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne o zwrot nieruchomości nie powoduje niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym, a brak jest przepisów umożliwiających wpis ostrzeżenia na wniosek w takiej sytuacji. W związku z tym, wniosek wnioskodawcy nie mógł zostać uwzględniony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wszczęcie postępowania administracyjnego o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie stanowi podstawy do wpisu ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na wniosek, gdyż nie wywołuje takiej niezgodności, a ustawodawca nie przewidział takiej możliwości.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym postępowanie administracyjne o zwrot nieruchomości nie powoduje niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym. Ponadto, ustawodawca nie przewidział podstawy do wpisu ostrzeżenia na wniosek w takich okolicznościach, a jedynie w przypadkach zabezpieczenia roszczenia orzeczeniem sądu lub ujawnienia z urzędu w ściśle określonych sytuacjach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy

Strony

NazwaTypRola
A. C.osoba_fizycznawnioskodawca
Gmina M. Z.instytucjauczestnik
Ogólnokrajowa Spółdzielnia (...) w W.spółkauczestnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia apelacji.

Pomocnicze

u.k.w.h. art. 10 § ust. 2

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Ostrzeżenie wpisywane na wniosek, zabezpieczające roszczenie o usunięcie niezgodności, może nastąpić tylko na podstawie orzeczenia lub postanowienia Sądu o udzieleniu zabezpieczenia.

u.k.w.h. art. 36 § ust. 3

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Określa przesłanki do ujawnienia ostrzeżenia z urzędu.

k.p.c. art. 626 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki ujawnienia ostrzeżenia z urzędu.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zastosowanie przepisów o procesie do postępowania nieprocesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie administracyjne o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie wywołuje niezgodności stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym. Ustawodawca nie przewidział podstawy do wpisu ostrzeżenia na wniosek w przypadku toczącego się postępowania administracyjnego o zwrot nieruchomości. Wpis ostrzeżenia na wniosek wymaga orzeczenia sądu o udzieleniu zabezpieczenia.

Odrzucone argumenty

Odpisy wniosków restytucyjnych zgłoszonych do organów administracji potwierdzają wystąpienie z konkretnym roszczeniem, a treść tych wniosków uzasadnia samo roszczenie. Wniosek o wpis ostrzeżenia ma na celu jedynie zasygnalizowanie, że toczy się postępowanie dot. zwrotu nieruchomości, a nie zmierza do wykazania niezgodności stanu ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Ujawnienie ostrzeżenia o toczących się postępowaniach ma na celu jedynie zabezpieczenie obrotu prawnego i powiadomienie potencjalnego nabywcy o zgłaszanych roszczeniach.

Godne uwagi sformułowania

wszczęcie postępowania administracyjnego dot. zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie wywołuje niezgodności stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym ustawodawca nie ustanowił w tym przypadku podstawy do wpisu ostrzeżenia na wniosek

Skład orzekający

Ewa Adamczyk

przewodniczący

Mieczysław H. Kamiński

członek

Agnieszka Skrzekut

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację przepisów dotyczących wpisu ostrzeżeń w księgach wieczystych w kontekście postępowań administracyjnych o zwrot nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstaw do wpisu ostrzeżenia na wniosek w przypadku postępowań administracyjnych, nie obejmuje innych sytuacji wymagających wpisu ostrzeżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i księgami wieczystymi, ponieważ precyzuje warunki wpisu ostrzeżeń i rozróżnia je od postępowań administracyjnych.

Czy postępowanie o zwrot nieruchomości zawsze wymaga wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 296/16 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2016 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia SO Ewa Adamczyk Sędzia SO Mieczysław H. Kamiński Sędzia SO Agnieszka Skrzekut – sprawozdawca po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. w Nowym Sączu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. C. przy uczestnictwie Gminy M. Z. , Ogólnokrajowej Spółdzielni (...) w W. o wpis ostrzeżenia na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 17 marca 2016 r. sygn. akt Dz.Kw 7330/15 p o s t a n a w i a: oddalić apelację. Agnieszka Skrzekut Ewa Adamczyk Mieczysław H. Kamiński Sygn. akt III Ca 296/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Zakopanem Wydział Ksiąg Wieczystych oddalił wniosek A. C. o wpis ostrzeżenia w Kw (...) o toczącym się z jego wniosku postępowaniu przed Starostą (...) o zwrot nieruchomości. Podstawę przedmiotowego wniosku stanowić miało prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Zakopanem o stwierdzeniu nabycia spadku po H. z B. G. R. oraz art. 136 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami jak również potwierdzenie złożenia wniosku o zwrot nieruchomości. Postanowieniem z dnia 23 października 2015 r. referendarz sądowy oddalił wniosek wskazując, że załączone do wniosku dokumenty nie mogą stanowić podstawy wpisu ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w księdze wieczystej. Na powyższe orzeczenie wnioskodawca złożył skargę, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku. Ponadto załączył dokument w postaci zawiadomienia Wojewody (...) z dnia 30 października 2015 r. o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. W dniu 20 listopada 2015 r., w uzupełnieniu skargi, wnioskodawca przedłożył pisma Starosty (...) z dnia 10 listopada 2015 r. informujące o toczącym się przed tym organem postępowaniu. W ocenie Sądu Rejonowego rozpoznającego skargę na orzeczenie referendarza, wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W jego ocenie do wpisu ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym koniecznym jest, aby sąd dysponował orzeczeniem lub innym dokumentem, z którego wynika, że taka niezgodność zachodzi. Załączone do wniosku dokumenty w postaci wniosków z dnia 1 października 2015 r. do Starosty (...) o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oraz do Wojewody (...) o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 20 grudnia 1966 r. nie wpływają na wpis ujawnionego w księdze wieczystej prawa własności. Powołując się na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2010 r. IV CSK 51/10, Sąd Rejonowy przyjął, że skoro wszczęcie postępowania administracyjnego dot. zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie wywołuje niezgodności stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym, to brak podstaw do wpisania ostrzeżenia z urzędu. Ponadto jeśli ustawodawca nie ustanowił w tym przypadku podstawy do wpisu ostrzeżenia na wniosek, to takie żądanie nie może być uwzględnione. Orzeczenie oparto na treści art. 626 9 kpc wniosek należało oddalić. Powyższe postanowienie zaskarżył apelacją wnioskodawca, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku i wpisanie w dziale III Kw nr (...) ostrzeżenia o toczących się postępowaniach administracyjnych. Apelujący zarzucił, iż stanowisko Sądu I instancji jest błędne, gdyż odpisy wniosków restytucyjnych zgłoszonych do właściwych organów administracji potwierdzają wystąpienie z konkretnym roszczeniem, a treść tych wniosków uzasadnia samo roszczenie. Wniosek o wpis ostrzeżenia ma na celu wyłącznie zasygnalizowanie, że toczy się postępowanie dot. zwrotu nieruchomości, a nie zmierza do wykazania niezgodności stanu ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Ujawnienie ostrzeżenia o toczących się postępowaniach ma na celu jedynie zabezpieczenie obrotu prawnego. Chodzi o powiadomienie potencjalnego nabywcy o tym, że zgłaszane są roszczenia do nieruchomości. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jako niezasadna podlegała oddaleniu. Podniesione w niej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego należy uznać za prawidłowe. Należy wyjaśnić, iż ustawodawca przewidział dwa rodzaje ostrzeżeń które mogą być ujawniane w księdze wieczystej. Pierwsze z nich na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece , wpisywane na wniosek oraz drugie ujawniane z urzędu w wypadkach przewidzianych w art. 626 13 kpc i art. 36 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece . Ostrzeżenie oparte na treści art. 10 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece jest wpisem zabezpieczającym roszczenie o usunięcie niezgodności przez wyłączenie rękojmi w zakresie objętym treścią wpisu. Wpis takiego ostrzeżenia może nastąpić tylko na podstawie orzeczenia lub postanowienia Sądu o udzieleniu zabezpieczenia, wydanych w postępowaniu procesowym albo nieprocesowym. Niesporne w niniejszej sprawie jest, iż tego rodzaju dokumentów wnioskodawca nie przedłożył, a z treści apelacji zdaje się wynikać, iż nie takiego wpisu ostrzeżenia wnioskodawca się domaga. Z kolei zgodnie z treścią w art. 626 13 kpc i art. 36 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece , ostrzeżenia podlegają wpisowi z urzędu, jeżeli sąd dostrzeże niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, bądź jeżeli dla nieruchomości albo dla tego samego prawa rzeczowego prowadzona jest więcej niż jedna księga wieczysta. W takiej sytuacji słusznie Sąd Rejonowy wskazał, przywołując stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 19 sierpnia 2010r., IV CSK 51/10, że skoro wszczęcie postępowania administracyjnego dot. zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części – jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu – na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego nie wywołuje niezgodności stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym, to brak podstawy do wpisania ostrzeżenia z urzędu. Zwrócić należy dodatkowo uwagę, iż Sąd Najwyższy jednocześnie przyjął, co Sąd Okręgowy w całości podziela, iż ustawodawca nie ustanowił w tym przypadku podstawy do wpisu ostrzeżenia na wniosek. W świetle powyższych rozważań wniosek wnioskodawcy o wpis przedmiotowego ostrzeżenia w księdze wieczystej należało oddalić. Podnoszone w apelacji zarzuty, a dotyczące intencji wnioskodawcy i zasadności zabezpieczenia jego interesu prawnego, z uwagi na brak stosownych przepisów umożliwiających w okolicznościach niniejszej sprawy uwzględnienie wniosku o wpis ostrzeżenia, należy uznać za nieskuteczne. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc . Agnieszka Skrzekut Ewa Adamczyk Mieczysław H. Kamiński

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI