III Ca 296/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, uznając brak podstaw prawnych do wpisu ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu administracyjnym dotyczącym zwrotu nieruchomości w księdze wieczystej.
Wnioskodawca domagał się wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie zwrotu nieruchomości. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, wskazując na brak dokumentów uzasadniających wpis ostrzeżenia o niezgodności treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd Okręgowy, oddalając apelację, potwierdził, że wszczęcie postępowania administracyjnego o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie powoduje niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym, a ustawodawca nie przewidział podstaw do wpisu takiego ostrzeżenia na wniosek.
Sprawa dotyczyła wniosku A. C. o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej dotyczącej nieruchomości, w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Sąd Rejonowy w Zakopanem oddalił ten wniosek, uznając, że załączone dokumenty (wnioski do organów administracji o zwrot nieruchomości i stwierdzenie nieważności decyzji) nie stanowią podstawy do wpisu ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd pierwszej instancji powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym samo wszczęcie postępowania administracyjnego o zwrot nieruchomości nie wywołuje takiej niezgodności, a ustawodawca nie przewidział podstaw do wpisu ostrzeżenia na wniosek w takich okolicznościach. Wnioskodawca złożył apelację, argumentując, że celem wniosku było jedynie zasygnalizowanie toczącego się postępowania i zabezpieczenie obrotu prawnego, a nie wykazanie niezgodności stanu prawnego. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że istnieją dwa rodzaje ostrzeżeń w księgach wieczystych: wpisywane na wniosek (zabezpieczające roszczenie o usunięcie niezgodności, wymagające orzeczenia sądu o zabezpieczeniu) oraz ujawniane z urzędu (w przypadku stwierdzenia niezgodności lub prowadzenia więcej niż jednej księgi). Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne o zwrot nieruchomości nie powoduje niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym, a brak jest przepisów umożliwiających wpis ostrzeżenia na wniosek w takiej sytuacji. W związku z tym, wniosek wnioskodawcy nie mógł zostać uwzględniony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wszczęcie postępowania administracyjnego o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie stanowi podstawy do wpisu ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na wniosek, gdyż nie wywołuje takiej niezgodności, a ustawodawca nie przewidział takiej możliwości.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym postępowanie administracyjne o zwrot nieruchomości nie powoduje niezgodności stanu prawnego z rzeczywistym. Ponadto, ustawodawca nie przewidział podstawy do wpisu ostrzeżenia na wniosek w takich okolicznościach, a jedynie w przypadkach zabezpieczenia roszczenia orzeczeniem sądu lub ujawnienia z urzędu w ściśle określonych sytuacjach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Gmina M. Z. | instytucja | uczestnik |
| Ogólnokrajowa Spółdzielnia (...) w W. | spółka | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
Pomocnicze
u.k.w.h. art. 10 § ust. 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Ostrzeżenie wpisywane na wniosek, zabezpieczające roszczenie o usunięcie niezgodności, może nastąpić tylko na podstawie orzeczenia lub postanowienia Sądu o udzieleniu zabezpieczenia.
u.k.w.h. art. 36 § ust. 3
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Określa przesłanki do ujawnienia ostrzeżenia z urzędu.
k.p.c. art. 626 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przypadki ujawnienia ostrzeżenia z urzędu.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie przepisów o procesie do postępowania nieprocesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie administracyjne o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie wywołuje niezgodności stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym. Ustawodawca nie przewidział podstawy do wpisu ostrzeżenia na wniosek w przypadku toczącego się postępowania administracyjnego o zwrot nieruchomości. Wpis ostrzeżenia na wniosek wymaga orzeczenia sądu o udzieleniu zabezpieczenia.
Odrzucone argumenty
Odpisy wniosków restytucyjnych zgłoszonych do organów administracji potwierdzają wystąpienie z konkretnym roszczeniem, a treść tych wniosków uzasadnia samo roszczenie. Wniosek o wpis ostrzeżenia ma na celu jedynie zasygnalizowanie, że toczy się postępowanie dot. zwrotu nieruchomości, a nie zmierza do wykazania niezgodności stanu ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Ujawnienie ostrzeżenia o toczących się postępowaniach ma na celu jedynie zabezpieczenie obrotu prawnego i powiadomienie potencjalnego nabywcy o zgłaszanych roszczeniach.
Godne uwagi sformułowania
wszczęcie postępowania administracyjnego dot. zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie wywołuje niezgodności stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym ustawodawca nie ustanowił w tym przypadku podstawy do wpisu ostrzeżenia na wniosek
Skład orzekający
Ewa Adamczyk
przewodniczący
Mieczysław H. Kamiński
członek
Agnieszka Skrzekut
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretację przepisów dotyczących wpisu ostrzeżeń w księgach wieczystych w kontekście postępowań administracyjnych o zwrot nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstaw do wpisu ostrzeżenia na wniosek w przypadku postępowań administracyjnych, nie obejmuje innych sytuacji wymagających wpisu ostrzeżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i księgami wieczystymi, ponieważ precyzuje warunki wpisu ostrzeżeń i rozróżnia je od postępowań administracyjnych.
“Czy postępowanie o zwrot nieruchomości zawsze wymaga wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 296/16 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2016 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia SO Ewa Adamczyk Sędzia SO Mieczysław H. Kamiński Sędzia SO Agnieszka Skrzekut – sprawozdawca po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. w Nowym Sączu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. C. przy uczestnictwie Gminy M. Z. , Ogólnokrajowej Spółdzielni (...) w W. o wpis ostrzeżenia na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 17 marca 2016 r. sygn. akt Dz.Kw 7330/15 p o s t a n a w i a: oddalić apelację. Agnieszka Skrzekut Ewa Adamczyk Mieczysław H. Kamiński Sygn. akt III Ca 296/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Zakopanem Wydział Ksiąg Wieczystych oddalił wniosek A. C. o wpis ostrzeżenia w Kw (...) o toczącym się z jego wniosku postępowaniu przed Starostą (...) o zwrot nieruchomości. Podstawę przedmiotowego wniosku stanowić miało prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Zakopanem o stwierdzeniu nabycia spadku po H. z B. G. R. oraz art. 136 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami jak również potwierdzenie złożenia wniosku o zwrot nieruchomości. Postanowieniem z dnia 23 października 2015 r. referendarz sądowy oddalił wniosek wskazując, że załączone do wniosku dokumenty nie mogą stanowić podstawy wpisu ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w księdze wieczystej. Na powyższe orzeczenie wnioskodawca złożył skargę, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku. Ponadto załączył dokument w postaci zawiadomienia Wojewody (...) z dnia 30 października 2015 r. o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. W dniu 20 listopada 2015 r., w uzupełnieniu skargi, wnioskodawca przedłożył pisma Starosty (...) z dnia 10 listopada 2015 r. informujące o toczącym się przed tym organem postępowaniu. W ocenie Sądu Rejonowego rozpoznającego skargę na orzeczenie referendarza, wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W jego ocenie do wpisu ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym koniecznym jest, aby sąd dysponował orzeczeniem lub innym dokumentem, z którego wynika, że taka niezgodność zachodzi. Załączone do wniosku dokumenty w postaci wniosków z dnia 1 października 2015 r. do Starosty (...) o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oraz do Wojewody (...) o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 20 grudnia 1966 r. nie wpływają na wpis ujawnionego w księdze wieczystej prawa własności. Powołując się na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2010 r. IV CSK 51/10, Sąd Rejonowy przyjął, że skoro wszczęcie postępowania administracyjnego dot. zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie wywołuje niezgodności stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym, to brak podstaw do wpisania ostrzeżenia z urzędu. Ponadto jeśli ustawodawca nie ustanowił w tym przypadku podstawy do wpisu ostrzeżenia na wniosek, to takie żądanie nie może być uwzględnione. Orzeczenie oparto na treści art. 626 9 kpc wniosek należało oddalić. Powyższe postanowienie zaskarżył apelacją wnioskodawca, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku i wpisanie w dziale III Kw nr (...) ostrzeżenia o toczących się postępowaniach administracyjnych. Apelujący zarzucił, iż stanowisko Sądu I instancji jest błędne, gdyż odpisy wniosków restytucyjnych zgłoszonych do właściwych organów administracji potwierdzają wystąpienie z konkretnym roszczeniem, a treść tych wniosków uzasadnia samo roszczenie. Wniosek o wpis ostrzeżenia ma na celu wyłącznie zasygnalizowanie, że toczy się postępowanie dot. zwrotu nieruchomości, a nie zmierza do wykazania niezgodności stanu ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Ujawnienie ostrzeżenia o toczących się postępowaniach ma na celu jedynie zabezpieczenie obrotu prawnego. Chodzi o powiadomienie potencjalnego nabywcy o tym, że zgłaszane są roszczenia do nieruchomości. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jako niezasadna podlegała oddaleniu. Podniesione w niej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego należy uznać za prawidłowe. Należy wyjaśnić, iż ustawodawca przewidział dwa rodzaje ostrzeżeń które mogą być ujawniane w księdze wieczystej. Pierwsze z nich na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece , wpisywane na wniosek oraz drugie ujawniane z urzędu w wypadkach przewidzianych w art. 626 13 kpc i art. 36 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece . Ostrzeżenie oparte na treści art. 10 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece jest wpisem zabezpieczającym roszczenie o usunięcie niezgodności przez wyłączenie rękojmi w zakresie objętym treścią wpisu. Wpis takiego ostrzeżenia może nastąpić tylko na podstawie orzeczenia lub postanowienia Sądu o udzieleniu zabezpieczenia, wydanych w postępowaniu procesowym albo nieprocesowym. Niesporne w niniejszej sprawie jest, iż tego rodzaju dokumentów wnioskodawca nie przedłożył, a z treści apelacji zdaje się wynikać, iż nie takiego wpisu ostrzeżenia wnioskodawca się domaga. Z kolei zgodnie z treścią w art. 626 13 kpc i art. 36 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece , ostrzeżenia podlegają wpisowi z urzędu, jeżeli sąd dostrzeże niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, bądź jeżeli dla nieruchomości albo dla tego samego prawa rzeczowego prowadzona jest więcej niż jedna księga wieczysta. W takiej sytuacji słusznie Sąd Rejonowy wskazał, przywołując stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 19 sierpnia 2010r., IV CSK 51/10, że skoro wszczęcie postępowania administracyjnego dot. zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części – jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu – na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego nie wywołuje niezgodności stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym, to brak podstawy do wpisania ostrzeżenia z urzędu. Zwrócić należy dodatkowo uwagę, iż Sąd Najwyższy jednocześnie przyjął, co Sąd Okręgowy w całości podziela, iż ustawodawca nie ustanowił w tym przypadku podstawy do wpisu ostrzeżenia na wniosek. W świetle powyższych rozważań wniosek wnioskodawcy o wpis przedmiotowego ostrzeżenia w księdze wieczystej należało oddalić. Podnoszone w apelacji zarzuty, a dotyczące intencji wnioskodawcy i zasadności zabezpieczenia jego interesu prawnego, z uwagi na brak stosownych przepisów umożliwiających w okolicznościach niniejszej sprawy uwzględnienie wniosku o wpis ostrzeżenia, należy uznać za nieskuteczne. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc . Agnieszka Skrzekut Ewa Adamczyk Mieczysław H. Kamiński
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI