III Ca 288/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrokiem zaocznym z dnia 23 listopada 2015 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 800 złotych z odsetkami oraz koszty procesu, oddalając powództwo co do kwoty 532 złotych stanowiącej koszt opłaty windykacyjnej i administracyjnej. Powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie art. 339 § 2 kpc poprzez nieprzyjęcie za prawdziwe twierdzeń dotyczących istnienia i wysokości roszczenia, a także naruszenie art. 58 § 1 kc w zw. z art. 359 § 2 1 kc i art. 483 § 1 kc poprzez błędne uznanie, że opłaty te stanowią obejście przepisów o odsetkach maksymalnych lub próbę dochodzenia kar pieniężnych. Sąd Okręgowy oddalił apelację, w pełni aprobując ustalenia i rozważania Sądu I instancji. Sąd Okręgowy wskazał, że art. 505 13 § 2 kpc ogranicza uzasadnienie w postępowaniu uproszczonym. Zarzut naruszenia art. 339 § 2 kpc uznano za chybiony, podkreślając, że domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda dotyczy strony faktycznej i nie zwalnia sądu z oceny zgodności żądania z prawem materialnym. Sąd Okręgowy uznał, że opłaty windykacyjne i administracyjne są wygórowane, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (uczciwości i rzetelności kupieckiej) oraz rażąco naruszają interesy konsumenta, co czyni je nieważnymi na podstawie art. 58 § 2 kc i art. 385 1 § 1 kc. Pobierane opłaty nie mogą stanowić kary, a jedynie wyrównanie poniesionych kosztów, które powinny być realnie wycenione. Strona powodowa nie wykazała sposobu naliczania tych należności, co mogło prowadzić do dowolności. W związku z tym, postanowienia umowne dotyczące tych opłat uznano za klauzule niedozwolone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnianie nieważności klauzul umownych dotyczących nadmiernych opłat windykacyjnych i administracyjnych w umowach pożyczek konsumenckich, powoływanie się na zasady współżycia społecznego i ochronę konsumenta.
Dotyczy umów konsumenckich, gdzie opłaty są rażąco wygórowane i nie odzwierciedlają rzeczywistych kosztów. Interpretacja art. 385 1 kc i art. 58 kc.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opłaty windykacyjne i administracyjne zastrzeżone w umowie pożyczki konsumenckiej, które nie odzwierciedlają rzeczywistych kosztów, mogą być uznane za ważne i zasadne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie opłaty są nieważne jako klauzule niedozwolone, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i rażąco naruszające interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że opłaty windykacyjne i administracyjne są wygórowane, nie mają przełożenia na rzeczywiste koszty, a ich pobieranie stanowi próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych lub dochodzenia kar pieniężnych. Są one sprzeczne z zasadami uczciwości kupieckiej i rażąco naruszają interesy konsumenta, co czyni je nieważnymi na podstawie art. 58 § 2 kc i art. 385 1 § 1 kc.
Czy w postępowaniu zaocznym, w przypadku niebudzących wątpliwości twierdzeń powoda, sąd jest zwolniony z oceny zgodności żądania z prawem materialnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda z art. 339 § 2 kpc dotyczy jedynie strony faktycznej i nie zwalnia sądu z obowiązku rozważenia, czy oświadczenia te uzasadniają żądania pozwu z punktu widzenia prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że nawet przy uznaniu twierdzeń powoda za prawdziwe, sąd musi dokonać prawidłowej oceny zasadności żądania z punktu widzenia prawa materialnego. Negatywny wynik takich rozważań powoduje oddalenie powództwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | spółka | powód |
| T. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności może nim być nieważność tylko postanowień, które są sprzeczne z ustawą.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 353 1 § § 1
Kodeks cywilny
Treść lub cel stosunku prawnego ułożonego przez strony nie może sprzeciwiać się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 385 1 § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które nie były indywidualnie uzgodnione, nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron wraz z ich ceną lub wynagrodzeniem, jeżeli zostały sformułowane jednoznacznie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 339 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda dotyczy wyłącznie strony faktycznej wyroku i nie obowiązuje w zakresie prawa materialnego. Zastępuje jedynie postępowanie dowodowe i to tylko wówczas, gdy twierdzenia powoda nie budzą uzasadnionych wątpliwości. Nie zwalnia sądu z obowiązku rozważenia, czy oświadczenia te uzasadniają należycie i w całości żądania pozwu i czy uwzględnienie tych żądań nie narusza obowiązujących przepisów.
k.c. art. 359 § § 2 1
Kodeks cywilny
Odsetki od kapitału są należne tylko od dnia przyłączenia się do postępowania restrukturyzacyjnego lub ogłoszenia upadłości, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. (Uwaga: w tekście orzeczenia prawdopodobnie chodziło o przepisy dotyczące odsetek maksymalnych, np. art. 359 § 2 w zw. z ustawą o kredycie konsumenckim lub inne przepisy dotyczące limitów kosztów).
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik dopuści się zwłoki, wierzyciel może żądać zapłaty kary umownej w wysokości, w jakim strony zgodnie postanowiły.
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
k.p.c. art. 505 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku uwzględnienia środka zaskarżenia Sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji albo, rozpoznając je merytorycznie, orzec co do istoty sprawy. W przypadku oddalenia środka zaskarżenia Sąd drugiej instancji, uzasadniając jedynie podstawę prawną wyroku, może ograniczyć się do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłaty windykacyjne i administracyjne są wygórowane i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. • Opłaty te rażąco naruszają interesy konsumenta. • Domniemanie z art. 339 § 2 kpc nie zwalnia sądu z oceny zgodności żądania z prawem materialnym.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 339 § 2 kpc poprzez nieprzyjęcie za prawdziwe twierdzeń powoda. • Naruszenie art. 58 § 1 kc w zw. z art. 359 § 2 1 kc i art. 483 § 1 kc poprzez błędne uznanie opłat za obejście przepisów o odsetkach lub kary pieniężne.
Godne uwagi sformułowania
domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda dotyczy wyłącznie strony faktycznej wyroku i nie obowiązuje w zakresie prawa materialnego • nie zwalnia sądu orzekającego od obowiązku rozważenia, czy oświadczenia te uzasadniają należycie i w całości żądania pozwu i czy uwzględnienie tych żądań nie narusza obowiązujących przepisów • koszty opłaty administracyjnej i windykacyjnej [...] jest wygórowana w świetle doświadczenia życiowego, a kwestionowane w tym zakresie postanowienia są nieważne jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego • Pobierane opłaty za czynności windykacyjne nie mogą bowiem stanowić kary, a jedynie wyrównanie poniesionych przez wierzyciela kosztów powstałych na skutek niewykonywania zobowiązania przez dłużnika. • przedmiotowe postanowienia zastrzegając w/w koszty czynności windykacyjnych oraz opłatę administracyjną ewidentnie naruszają interesy konsumenta oraz kształtują jego prawa w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, a tym samym stanowią klauzulę niedozwoloną w rozumieniu art. 385 1 k.c. i należy uznać je za godzące w równowagę kontraktową.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnianie nieważności klauzul umownych dotyczących nadmiernych opłat windykacyjnych i administracyjnych w umowach pożyczek konsumenckich, powoływanie się na zasady współżycia społecznego i ochronę konsumenta."
Ograniczenia: Dotyczy umów konsumenckich, gdzie opłaty są rażąco wygórowane i nie odzwierciedlają rzeczywistych kosztów. Interpretacja art. 385 1 kc i art. 58 kc.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nadmiernych opłat w umowach pożyczkowych, co jest istotne dla wielu konsumentów. Pokazuje, jak sądy chronią słabszą stronę umowy.
“Czy opłaty windykacyjne w Twojej pożyczce są legalne? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 532 PLN
zapłata: 800 PLN
zwrot kosztów procesu: 136 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.