Orzeczenie

III Ca 286/16

Sąd
Sąd Okręgowy
SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaokręgowy
ochrona konsumentówklauzule abuzywneopłaty windykacyjnekosztyzasady współżycia społecznegoswoboda umówpostępowanie zaoczneapelacja

Wyrokiem zaocznym z dnia 30 października 2015 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi zasądził od pozwanego P. G. na rzecz powoda (...) Wierzytelności Detalicznych Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. kwotę 1261,73 zł z odsetkami i kosztami procesu, oddalając powództwo co do kwoty 126,99 zł stanowiącej koszt opłaty windykacyjnej i innych opłat. Powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie art. 339 § 2 kpc poprzez nieprzyjęcie za prawdziwe twierdzeń pozwu dotyczących opłat oraz naruszenie art. 483 § 1 kc poprzez uznanie tych opłat za karę umowną, podczas gdy miały one stanowić koszty dochodzenia roszczenia. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd II instancji podkreślił, że domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda w postępowaniu zaocznym dotyczy strony faktycznej i nie zwalnia sądu z oceny zasadności żądania z punktu widzenia prawa materialnego. Sąd Okręgowy uznał, że powód nie wykazał podstawy faktycznej dochodzonego roszczenia w zakresie opłaty windykacyjnej i administracyjnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 483 § 1 kc, sąd stwierdził, że choć swoboda umów jest ograniczona przez art. 353 1 § 1 kc, to naliczane opłaty windykacyjne są wygórowane, niemożliwe do zweryfikowania i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (ucziwości i rzetelności kupieckiej), co czyni je klauzulą niedozwoloną w rozumieniu art. 385 1 kc. Sąd podkreślił, że opłaty te nie mogą stanowić kary, a jedynie wyrównanie poniesionych kosztów, które muszą być ustalone na rozsądnym poziomie i nie mogą rażąco naruszać interesów konsumenta. Brak sprecyzowania procedur naliczania tych opłat dodatkowo potwierdza ich niedozwolony charakter.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja klauzul niedozwolonych dotyczących opłat windykacyjnych w umowach konsumenckich, ocena zasadności żądań w postępowaniu zaocznym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki naliczanych opłat; wymaga oceny indywidualnej każdej klauzuli.

Zagadnienia prawne (2)

Czy opłaty windykacyjne i administracyjne naliczane przez wierzyciela w umowie konsumenckiej, które nie są karą umowną, mogą być uznane za klauzulę niedozwoloną (abuzywną) ze względu na ich wygórowanie i sprzeczność z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, opłaty te mogą być uznane za klauzulę niedozwoloną, jeśli są wygórowane, niemożliwe do zweryfikowania i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz rażąco naruszają interesy konsumenta.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że choć opłaty windykacyjne nie są karą umowną, to ich wysokość, brak możliwości weryfikacji i sprzeczność z zasadami uczciwości kupieckiej czynią je klauzulą niedozwoloną w rozumieniu art. 385 1 kc, naruszającą równowagę kontraktową i interesy konsumenta.

Czy w postępowaniu zaocznym sąd jest zobowiązany do oceny zasadności żądania pozwu z punktu widzenia prawa materialnego, nawet jeśli twierdzenia powoda nie budzą wątpliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest zobowiązany do oceny zasadności żądania z punktu widzenia prawa materialnego, ponieważ domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda w postępowaniu zaocznym (art. 339 § 2 kpc) dotyczy jedynie strony faktycznej i nie zwalnia sądu z obowiązku zastosowania przepisów prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że domniemanie z art. 339 § 2 kpc zastępuje postępowanie dowodowe tylko w zakresie faktów i nie dotyczy oceny prawnej żądania. Sąd zawsze musi zbadać, czy twierdzenia powoda uzasadniają uwzględnienie żądania w świetle obowiązującego prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwany

Strony

NazwaTypRola
(...)spółkapowód
P. G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 353 § § 1

Kodeks cywilny

Treść lub cel stosunku prawnego nie może sprzeciwiać się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Sąd uznał, że wygórowane opłaty windykacyjne naruszają tę zasadę.

k.c. art. 58 § § 2 i 3

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Sąd uznał opłaty za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które nie były indywidualnie uzgodnione, nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (klauzule niedozwolone). Sąd uznał opłaty windykacyjne za klauzulę niedozwoloną.

Pomocnicze

k.p.c. art. 339 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda w postępowaniu zaocznym dotyczy strony faktycznej i nie zwalnia sądu z obowiązku oceny zasadności żądania z punktu widzenia prawa materialnego.

k.c. art. 483 § § 1

Kodeks cywilny

Niewłaściwie zastosowany przez sąd I instancji w ocenie powoda; sąd II instancji uznał, że opłaty windykacyjne nie są karą umowną, ale ich wysokość może naruszać inne przepisy.

k.p.c. art. 505 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd II instancji ograniczył uzasadnienie do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, zgodnie z przepisami o postępowaniu uproszczonym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłaty windykacyjne i administracyjne są wygórowane, niemożliwe do zweryfikowania i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. • Naliczanie tych opłat stanowi klauzulę niedozwoloną w rozumieniu art. 385 1 kc. • Sąd I instancji prawidłowo ocenił brak podstaw faktycznych do uwzględnienia żądania w zakresie opłat.

Odrzucone argumenty

Opłaty windykacyjne stanowią koszty dochodzenia roszczenia, a nie karę umowną. • Twierdzenia powoda w postępowaniu zaocznym powinny być uznane za prawdziwe w całości (art. 339 § 2 kpc).

Godne uwagi sformułowania

domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda dotyczy wyłącznie strony faktycznej wyroku i nie obowiązuje w zakresie prawa materialnego • sąd zawsze jest zobowiązany rozważyć, czy w świetle przepisów obowiązującego prawa materialnego, twierdzenia powoda uzasadniają uwzględnienie żądań pozwu • koszty opłaty windykacyjnej i pozostałych opłat [...] jest wygórowana w świetle doświadczenia życiowego, jak również w żaden sposób nie możliwa do zweryfikowania, a kwestionowane w tym zakresie postanowienia są nieważne jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego • pobierane opłaty za czynności windykacyjne nie mogą bowiem stanowić kary, a jedynie wyrównanie poniesionych przez wierzyciela kosztów powstałych na skutek niewykonywania zobowiązania przez dłużnika • przedmiotowe postanowienia zastrzegając w/w koszty czynności windykacyjnych oraz innych opłat ewidentnie naruszają interesy konsumenta oraz kształtują jego prawa w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, a tym samym stanowią klauzulę niedozwoloną w rozumieniu art. 385 1 k.c.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul niedozwolonych dotyczących opłat windykacyjnych w umowach konsumenckich, ocena zasadności żądań w postępowaniu zaocznym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki naliczanych opłat; wymaga oceny indywidualnej każdej klauzuli.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nadmiernych opłat windykacyjnych w umowach konsumenckich i pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi praktykami. Wyjaśnia też istotne zasady postępowania zaocznego.

Czy opłaty windykacyjne mogą być klauzulą abuzywną? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 126,99 PLN

zapłata: 1261,73 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst