III CA 2598/22Abuzywne klauzule kredytu bank przegral apelację
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa K. S. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej o zapłatę, w której Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego banku na rzecz powoda kwotę 45.204,13 zł z odsetkami oraz zwrot kosztów postępowania. Pozwany bank złożył apelację, podnosząc szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych (m.in. art. 233 § 1 k.p.c.) oraz prawa materialnego (m.in. art. 385¹ k.c., Dyrektywy 93/13/EWG). Głównym argumentem pozwanego było twierdzenie, że umowa kredytu nie zawierała niedozwolonych postanowień umownych, a sąd pierwszej instancji wadliwie ocenił dowody i zastosował prawo materialne. Sąd Okręgowy w Łodzi, rozpoznając apelację, oddalił ją jako niezasadną. Sąd odwoławczy przyjął ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego za własne, uznając, że postępowanie dowodowe nie było dotknięte wadami, a zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego są niezasadne. Sąd Okręgowy podkreślił, że klauzule indeksacyjne w umowie kredytowej, ze względu na ich nietransparentność i brak możliwości indywidualnego uzgodnienia, zostały uznane za niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. W konsekwencji, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Sądu Najwyższego, eliminacja tych klauzul prowadzi do nieważności całej umowy, gdyż zmiana charakteru głównego przedmiotu umowy jest nieunikniona. Sąd Okręgowy orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego, zasądzając je od pozwanego na rzecz powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych i konsekwencji w postaci nieważności umowy.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów prawa unijnego oraz krajowego w kontekście umów kredytowych z klauzulami indeksacyjnymi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy klauzule indeksacyjne w umowie kredytu konsumenckiego, dotyczące sposobu ustalania kursu waluty obcej, stanowią niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule indeksacyjne w umowie kredytu konsumenckiego, które nie są transparentne i nie były indywidualnie negocjowane, stanowią niedozwolone postanowienia umowne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule indeksacyjne były nietransparentne, nie pozwalały konsumentowi na oszacowanie konsekwencji ekonomicznych i nie były indywidualnie negocjowane, co naruszało jego interesy i dobre obyczaje.
Jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowie kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych, które określają główne świadczenia stron, prowadzi do nieważności całej umowy kredytu, jeśli jej dalsze obowiązywanie bez tych klauzul jest prawnie niemożliwe lub zmienia charakter umowy.
Uzasadnienie
Eliminacja klauzul indeksacyjnych, które stanowią główne świadczenie stron, prowadzi do tak istotnej zmiany charakteru umowy, że jej dalsze obowiązywanie jest niemożliwe, co skutkuje nieważnością całej umowy.
Czy sąd może zastąpić abuzywne postanowienia umowne przepisami prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym?
Odpowiedź sądu
Zastąpienie abuzywnego warunku przepisem prawa krajowego jest dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy brak takiego zastąpienia prowadziłby do unieważnienia umowy w całości i narażał konsumenta na szczególnie niekorzystne skutki, a prawo krajowe przewiduje odpowiednie przepisy dyspozytywne.
Uzasadnienie
Trybunał Sprawiedliwości UE dopuszcza zastąpienie abuzywnego warunku przepisem dyspozytywnym prawa krajowego, ale tylko w celu uniknięcia unieważnienia umowy i ochrony konsumenta, gdy jest to prawnie możliwe i zgodne z celem dyrektywy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych) w umowach z konsumentami.
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Skutek stwierdzenia abuzywności - bezskuteczność postanowienia, umowa obowiązuje w pozostałym zakresie.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zwrotu nienależnego świadczenia.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący świadczenia nienależnego.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Kryteria uznania postanowienia za nieuzgodnione indywidualnie.
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Kryteria oceny abuzywności postanowień umownych (stan z chwili zawarcia umowy).
k.c. art. 233 § § 1
Kodeks cywilny
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 368 § § 1¹
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne apelacji dotyczące zarzutów naruszenia prawa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nietransparentność i brak indywidualnego uzgodnienia klauzul indeksacyjnych. • Abuzywność klauzul indeksacyjnych jako naruszających dobre obyczaje i rażąco interes konsumenta. • Niemożliwość dalszego obowiązywania umowy po wyeliminowaniu klauzul indeksacyjnych z uwagi na zmianę jej charakteru.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wadliwą ocenę dowodów. • Twierdzenie o indywidualnym uzgodnieniu postanowień umownych. • Argumenty dotyczące możliwości negocjacji i dostępnych instrumentów zarządzania ryzykiem kursowym. • Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczących wykładni i stosowania klauzul abuzywnych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy w Łodzi nie zmieniał ani nie uzupełniał ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, wobec tego należy podnieść, że sąd drugiej instancji przyjął za własne ustalenia Sądu Rejonowego. • Ze swej istoty zarzut naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. winien być kierowany przeciwko podstawie faktycznej rozstrzygnięcia... • W ocenie Sądu Odwoławczego zakwestionowane w sprawie niniejszej klauzule umowne nie mogą zostać uznane za jednoznacznie sformułowane w rozumieniu art. 385 1 § 1 zd. 2. k.c. • Eliminacja któregokolwiek z tych przeliczników przy zachowaniu konstrukcji, w której kredyt wypłacany jest spłacany w walucie polskiej, sprawia, że niemożliwe jest stosowanie drugiego z nich. • W konsekwencji w wyroku z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, K. D. i J. D. przeciwko Raiffeisen Bank (...) orzekł, że art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie stoi na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru niektórych warunków umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i oprocentowanego według stopy procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą międzybankową danej waluty, przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta umowa nie może nadal obowiązywać bez takich warunków z tego powodu, iż ich usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych i konsekwencji w postaci nieważności umowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów prawa unijnego oraz krajowego w kontekście umów kredytowych z klauzulami indeksacyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywnych klauzul w umowach kredytowych, co ma duże znaczenie praktyczne dla wielu konsumentów i banków. Wyrok potwierdza stanowisko sądów w kwestii ochrony konsumentów.
“Bank przegrał apelację w sprawie klauzul abuzywnych. Ponad 45 tys. zł dla konsumenta!”
Dane finansowe
WPS: 45 204,13 PLN
zapłata: 45 204,13 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.