III Ca 250/19

Sygn. akt III Ca 250/19 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek Sędziowie: Sędzia Sądu Okręgowego Magdalena Balion - Hajduk Sędzia Sądu Okręgowego Marcin Rak po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2019 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Gminy C. o ustanowienie kuratora spadku nieobjętego po M. O. (1) na skutek apelacji kuratora na postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt I Ns 354/10 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w R. do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. SSO Marcin Rak SSO Leszek Dąbek SSO Magdalena Balion – Hajduk Sygn. akt III Ca 250/19 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w R. w postanowieniu z dnia 25 01 2019r. ustanowił, adwokata M. S. kuratorem spadku po M. O. (2) z domu K. , córce I. i A. , zmarłej 13 10 2002r. w R. , ostatnio zamieszkałej w R. przy ulicy (...) – w miejsce dotychczasowego kuratora K. T. (1) , uznając, że zachodzi potrzeba jego ustanowienia, gdyż spadkobiercy spadkodawczyni nie są znani, nieobjęci spadku a dotychczasowy kurator spadku K. T. (2) wniosła o zwolnienie jej z tej funkcji. Orzeczenie zaskarżył kurator adwokat M. S. , która wnosiła o jego uchylenie i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucił, że przy ferowaniu postanowienia naruszono regulację art. 666 k.p.c. poprzez jej zastosowanie i ustanowienie kuratora spadku w sytuacji, gdy wnioskodawca nie wykazał okoliczności faktycznych uzasadniających zaistnienie przesłanek objętych treścią przywołanego przepisu prawa pozwalających na powołanie kuratora spadku oraz ustanowienie jej kuratorem spadku wbrew jej woli i przy wyraźnym jej sprzeciwie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie dotyczy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 01 2019r. w którym - w istocie - zwolniono K. T. (2) z funkcji kuratora spadku po M. O. (1) i w jej miejsce ustanowiono nim skarżącą, co wyznacza kognicję Sądu Odwoławczego przy rozpoznaniu sprawy (nie jest nią objęte zagadnienie celowości ustanowienia kuratora, które zostało przesądzone w prawomocnym postanowieniu Sądu Rejonowego w R. z dnia 3 02 2011r.). Prawodawca nakładając na sąd w art. 666 § 1 k.p.c. obowiązek czuwania nad całością spadku oraz uprawniając go do ustanowienia kuratora spadku, nie sprecy-zował bliżej kto ma zostać nim ustanowionym i w jaki sposób ma dojść do wyboru osoby kuratora, pozostawiając to zagadnienie judykaturze i doktrynie prawa. Zgodnie z uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 9 06 1976r. w sytuacji gdy stronę ma reprezentować kurator, sąd powinien w miarę możności powierzyć tę funkcję osobie, która ze względu na posiadane informacje będzie mogła być aktywnym uczestnikiem procesu (III CZP 46/75) i pogląd ten ma w sposób odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie. W przypadku nieobjęcia spadku – tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - kandydata takiego należy zatem poszukiwać w kręgu spadkobierców oraz ich naj-bliższych krewnych i rekrutacja kuratora spadku z grona innych osób powinna raczej obywać się wyjątkowa. Gdyby rekrutacja kandydata na kuratora z grona tych osób była niemożliwa lub gdyby nie spełniałby one wymagań stawianych kuratorowi spadku, może zostać nim ustanowiona także inna osoba, w tym – jak trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji – osoba zajmująca się profesjonalnie doradztwem prawnym (adwokat lub radca prawny) albo osoba zajmująca się zawodowo zarządem majątkiem (zawodowi zarządcy nieruchomości). Jakkolwiek prawodawca nie przewidział - we wskazanej na wstępie regulacji prawnej - uzyskanie zgody na pełnienie tej funkcji od wyłonionego kandydata na kura-tora, to niewątpliwie możliwość ustanowienia takiej osoby kuratorem bez jego zgody może mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych, po wyczerpaniu wszystkich możliwości znalezienia odpowiedniego kandydata do pełnienia tej funkcji (np. po uzy-skaniu negatywnej informacji od właściwych rad adwokackich czy radcowskich). W niniejszej sprawie tego wymogu nie dochowano. Skarżąca nie wyraził bowiem zgody na jej pełnienie (pismo skarżącej z dnia 21 11 2018r., które zgodnie z zamieszczoną na nim prezentatą wpłynęło do Sądu Rejonowego w R. w dniu 21 11 2018r.), a informację o braku osób wyrażających zgodę na pełnienie funkcji kuratora spadku po M. O. (1) uzyskano jedynie z Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. , wobec czego w dalszym ciągu istnieje potencjalnie możliwość pozyskania osoby do pełnienia tej funkcji z grona adwokatów zrzeszonych w Okręgowej Radzie Adwokackiej w K. . Czyni to apelację uzasadnioną i przemawiało za koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do pono-wnego rozpoznania w oparciu o regulacją art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. . Reasumując zaskarżone postanowienie jest wadliwe i dlatego apelację skarżącego jako uzasadnioną uwzględniono orzekając jak w sentencji w oparciu o regulację art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną i ponownie rozważy czy zachodzą przesłanki do zwolnienia K. T. (2) z funkcji kuratora spadku po M. O. (1) . W przypadku, gdyby ponownie doszedł do wniosku, iż takie przesłanki istnieją (gdyby jej interesy były sprzeczne z interesami pozostałych spadkobierców zmarłej albo gdyby nie posiadała ona odpowiednich kwalifikacji dla pełnienia funkcji kuratora spadku), ponownie zwróci się do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. do wskazania kolejnego potencjalnego kandydata do pełnienia tej funkcji, a przed jego ustanowieniem podejmie czynności w celu uzyskania od niego zgody na jej pełnienie. SSO Marcin Rak SSO Leszek Dąbek SSO Magdalena Balion - Hajduk