Orzeczenie · 2014-07-15

III CA 249/14

Sąd
Sąd Okręgowy w Łodzi
Data
2014-07-15
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokaokręgowy
odpowiedzialność cywilnaubezpieczeniaodszkodowaniezasada ryzykazasada winykolizjapojazd mechanicznykoszty naprawy

Sprawa dotyczyła odszkodowania za uszkodzenie samochodu osobowego, które nastąpiło w wyniku oderwania się koła od jadącego z naprzeciwka samochodu ciężarowego. Sąd Rejonowy w Zgierzu zasądził od ubezpieczyciela pojazdu ciężarowego część dochodzonej kwoty, opierając odpowiedzialność na zasadzie ryzyka (art. 436 § 1 k.c.), uznając, że nie doszło do zderzenia pojazdów w rozumieniu art. 436 § 2 k.c. Sąd pierwszej instancji stwierdził również, że nawet gdyby przyjąć odpowiedzialność na zasadzie winy, to sprawca nie zachował należytej staranności w utrzymaniu pojazdu w należytym stanie technicznym. Pozwany ubezpieczyciel zaskarżył wyrok w części uwzględniającej powództwo, zarzucając błędną wykładnię art. 436 § 2 k.c. i art. 415 k.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy podkreślił, że oderwanie się koła od pojazdu nie jest zderzeniem w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie można rozszerzać hipotezy przepisu art. 436 § 2 k.c. na takie sytuacje. Sąd odwoławczy przyjął, że związek między wystąpieniem szkody a ruchem pojazdu powodów był znikomy, a ich pojazd znajdował się jedynie na drodze. Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym zderzeniem się mechanicznych środków komunikacji jest ich zetknięcie się, gdy pozostają wobec siebie w ruchu. W związku z tym, oderwane koła nie były pojazdem mechanicznym w ruchu, a zatem nie doszło do zderzenia. Sąd Okręgowy potwierdził zasadność przyjęcia przez Sąd Rejonowy reżimu odpowiedzialności opartego na zasadzie ryzyka. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., rozdzielając je między powodów proporcjonalnie do ich udziału w zyskach spółki cywilnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że oderwanie się części składowej pojazdu (koła) od innego pojazdu nie jest zderzeniem w rozumieniu art. 436 § 2 k.c., a odpowiedzialność ubezpieczyciela opiera się na zasadzie ryzyka.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji oderwania się koła; interpretacja art. 436 § 2 k.c. w kontekście innych części pojazdu może wymagać dalszej analizy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy oderwanie się części składowej pojazdu mechanicznego (koła) od jadącego pojazdu, które następnie uderza w inny pojazd, stanowi "zderzenie się mechanicznych środków komunikacji" w rozumieniu art. 436 § 2 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie stanowi.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że oderwanie się koła od pojazdu ciężarowego nie jest zderzeniem w ścisłym znaczeniu tego określenia. Sąd odwołał się do definicji zderzenia jako zetknięcia się pojazdów pozostających w ruchu, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego. Oderwane koło nie jest pojazdem mechanicznym w ruchu.

Jaka zasada prawna (zasada ryzyka czy zasada winy) znajduje zastosowanie w przypadku szkody powstałej w wyniku oderwania się koła od pojazdu mechanicznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zasada ryzyka (art. 436 § 1 k.c.).

Uzasadnienie

Skoro nie doszło do zderzenia w rozumieniu art. 436 § 2 k.c., zastosowanie znajduje ogólna zasada odpowiedzialności posiadacza pojazdu mechanicznego na zasadzie ryzyka, uregulowana w art. 436 § 1 k.c.

Czy właściciel pojazdu mechanicznego, który poddał pojazd badaniu technicznemu, a mimo to doszło do oderwania się koła, ponosi winę za szkodę?

Odpowiedź sądu

W ocenie Sądu Rejonowego, nawet przy odpowiedzialności na zasadzie winy, właściciel nie zachował należytej staranności.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy stwierdził, że właściciel nie sprawdził układu jezdnego po zakupie pojazdu i nie można mówić o należytej staranności, nawet jeśli pojazd przeszedł badanie techniczne.

Czy odszkodowanie za naprawę pojazdu powinno obejmować podatek VAT, jeśli pojazd jest wykorzystywany w działalności gospodarczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odszkodowanie powinno być zasądzone w kwocie netto.

Uzasadnienie

Sąd przyjął, że powodowie mają możliwość odliczenia podatku VAT od ceny naprawy, ponieważ samochód został zakupiony w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
M. J. i J. J.

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznapowód
J. J.osoba_fizycznapowód
Towarzystwo (...) z siedzibą w W.spółkapozwany
M. R.osoba_fizycznawłaściciel pojazdu ciężarowego (sprawca)

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 805 § § 1 i § 2 pkt 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 821

Kodeks cywilny

k.c. art. 822

Kodeks cywilny

k.c. art. 436 § § 1

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego na zasadzie ryzyka.

u.u.o. art. 19 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

u.u.o. art. 34 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Pomocnicze

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

k.c. art. 436 § § 2

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność na zasadzie winy w przypadku zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody. Sąd uznał, że nie ma zastosowania w tej sprawie.

k.c. art. 355

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oderwanie się koła od pojazdu ciężarowego nie jest zderzeniem w rozumieniu art. 436 § 2 k.c. • Odpowiedzialność ubezpieczyciela opiera się na zasadzie ryzyka (art. 436 § 1 k.c.). • Powodowie mają prawo do odliczenia VAT od kosztów naprawy.

Odrzucone argumenty

Apelacja ubezpieczyciela kwestionująca odpowiedzialność na zasadzie ryzyka i domagająca się zastosowania zasady winy. • Argument, że badanie techniczne pojazdu wyklucza winę właściciela.

Godne uwagi sformułowania

nie można mówić o zderzeniu dwóch pojazdów będących w ruchu. • nie ma podstaw prawnych do różnicowania zasad odpowiedzialności posiadacza pojazdu w zależności od tego, czy od pojazdu oddzieli się jego część składowa, czy też np. ładunek przewożony na tzw. skrzyni. • zderzeniem się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody jest ich zetknięcie się, gdy pozostają wobec siebie w ruchu w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że oderwanie się części składowej pojazdu (koła) od innego pojazdu nie jest zderzeniem w rozumieniu art. 436 § 2 k.c., a odpowiedzialność ubezpieczyciela opiera się na zasadzie ryzyka."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oderwania się koła; interpretacja art. 436 § 2 k.c. w kontekście innych części pojazdu może wymagać dalszej analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy nietypowego zdarzenia drogowego i kluczowej dla ubezpieczeń komunikacyjnych kwestii odpowiedzialności na zasadzie ryzyka vs. winy, co jest interesujące dla prawników i branży ubezpieczeniowej.

Czy oderwane koło to 'zderzenie'? Sąd rozstrzyga o odpowiedzialności ubezpieczyciela na zasadzie ryzyka.

Dane finansowe

odszkodowanie: 10 188,84 PLN

odszkodowanie: 4366,65 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst