III CA 249/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odszkodowania za uszkodzenie samochodu osobowego, które nastąpiło w wyniku oderwania się koła od jadącego z naprzeciwka samochodu ciężarowego. Sąd Rejonowy w Zgierzu zasądził od ubezpieczyciela pojazdu ciężarowego część dochodzonej kwoty, opierając odpowiedzialność na zasadzie ryzyka (art. 436 § 1 k.c.), uznając, że nie doszło do zderzenia pojazdów w rozumieniu art. 436 § 2 k.c. Sąd pierwszej instancji stwierdził również, że nawet gdyby przyjąć odpowiedzialność na zasadzie winy, to sprawca nie zachował należytej staranności w utrzymaniu pojazdu w należytym stanie technicznym. Pozwany ubezpieczyciel zaskarżył wyrok w części uwzględniającej powództwo, zarzucając błędną wykładnię art. 436 § 2 k.c. i art. 415 k.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy podkreślił, że oderwanie się koła od pojazdu nie jest zderzeniem w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie można rozszerzać hipotezy przepisu art. 436 § 2 k.c. na takie sytuacje. Sąd odwoławczy przyjął, że związek między wystąpieniem szkody a ruchem pojazdu powodów był znikomy, a ich pojazd znajdował się jedynie na drodze. Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym zderzeniem się mechanicznych środków komunikacji jest ich zetknięcie się, gdy pozostają wobec siebie w ruchu. W związku z tym, oderwane koła nie były pojazdem mechanicznym w ruchu, a zatem nie doszło do zderzenia. Sąd Okręgowy potwierdził zasadność przyjęcia przez Sąd Rejonowy reżimu odpowiedzialności opartego na zasadzie ryzyka. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., rozdzielając je między powodów proporcjonalnie do ich udziału w zyskach spółki cywilnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że oderwanie się części składowej pojazdu (koła) od innego pojazdu nie jest zderzeniem w rozumieniu art. 436 § 2 k.c., a odpowiedzialność ubezpieczyciela opiera się na zasadzie ryzyka.
Dotyczy specyficznej sytuacji oderwania się koła; interpretacja art. 436 § 2 k.c. w kontekście innych części pojazdu może wymagać dalszej analizy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy oderwanie się części składowej pojazdu mechanicznego (koła) od jadącego pojazdu, które następnie uderza w inny pojazd, stanowi "zderzenie się mechanicznych środków komunikacji" w rozumieniu art. 436 § 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że oderwanie się koła od pojazdu ciężarowego nie jest zderzeniem w ścisłym znaczeniu tego określenia. Sąd odwołał się do definicji zderzenia jako zetknięcia się pojazdów pozostających w ruchu, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego. Oderwane koło nie jest pojazdem mechanicznym w ruchu.
Jaka zasada prawna (zasada ryzyka czy zasada winy) znajduje zastosowanie w przypadku szkody powstałej w wyniku oderwania się koła od pojazdu mechanicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zasada ryzyka (art. 436 § 1 k.c.).
Uzasadnienie
Skoro nie doszło do zderzenia w rozumieniu art. 436 § 2 k.c., zastosowanie znajduje ogólna zasada odpowiedzialności posiadacza pojazdu mechanicznego na zasadzie ryzyka, uregulowana w art. 436 § 1 k.c.
Czy właściciel pojazdu mechanicznego, który poddał pojazd badaniu technicznemu, a mimo to doszło do oderwania się koła, ponosi winę za szkodę?
Odpowiedź sądu
W ocenie Sądu Rejonowego, nawet przy odpowiedzialności na zasadzie winy, właściciel nie zachował należytej staranności.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy stwierdził, że właściciel nie sprawdził układu jezdnego po zakupie pojazdu i nie można mówić o należytej staranności, nawet jeśli pojazd przeszedł badanie techniczne.
Czy odszkodowanie za naprawę pojazdu powinno obejmować podatek VAT, jeśli pojazd jest wykorzystywany w działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odszkodowanie powinno być zasądzone w kwocie netto.
Uzasadnienie
Sąd przyjął, że powodowie mają możliwość odliczenia podatku VAT od ceny naprawy, ponieważ samochód został zakupiony w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | powód |
| J. J. | osoba_fizyczna | powód |
| Towarzystwo (...) z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
| M. R. | osoba_fizyczna | właściciel pojazdu ciężarowego (sprawca) |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 805 § § 1 i § 2 pkt 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 821
Kodeks cywilny
k.c. art. 822
Kodeks cywilny
k.c. art. 436 § § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego na zasadzie ryzyka.
u.u.o. art. 19 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
u.u.o. art. 34 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Pomocnicze
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
k.c. art. 436 § § 2
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność na zasadzie winy w przypadku zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody. Sąd uznał, że nie ma zastosowania w tej sprawie.
k.c. art. 355
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oderwanie się koła od pojazdu ciężarowego nie jest zderzeniem w rozumieniu art. 436 § 2 k.c. • Odpowiedzialność ubezpieczyciela opiera się na zasadzie ryzyka (art. 436 § 1 k.c.). • Powodowie mają prawo do odliczenia VAT od kosztów naprawy.
Odrzucone argumenty
Apelacja ubezpieczyciela kwestionująca odpowiedzialność na zasadzie ryzyka i domagająca się zastosowania zasady winy. • Argument, że badanie techniczne pojazdu wyklucza winę właściciela.
Godne uwagi sformułowania
nie można mówić o zderzeniu dwóch pojazdów będących w ruchu. • nie ma podstaw prawnych do różnicowania zasad odpowiedzialności posiadacza pojazdu w zależności od tego, czy od pojazdu oddzieli się jego część składowa, czy też np. ładunek przewożony na tzw. skrzyni. • zderzeniem się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody jest ich zetknięcie się, gdy pozostają wobec siebie w ruchu w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że oderwanie się części składowej pojazdu (koła) od innego pojazdu nie jest zderzeniem w rozumieniu art. 436 § 2 k.c., a odpowiedzialność ubezpieczyciela opiera się na zasadzie ryzyka."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oderwania się koła; interpretacja art. 436 § 2 k.c. w kontekście innych części pojazdu może wymagać dalszej analizy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy nietypowego zdarzenia drogowego i kluczowej dla ubezpieczeń komunikacyjnych kwestii odpowiedzialności na zasadzie ryzyka vs. winy, co jest interesujące dla prawników i branży ubezpieczeniowej.
“Czy oderwane koło to 'zderzenie'? Sąd rozstrzyga o odpowiedzialności ubezpieczyciela na zasadzie ryzyka.”
Dane finansowe
odszkodowanie: 10 188,84 PLN
odszkodowanie: 4366,65 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.