I C 324/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd przywrócił powodowi posiadanie nieruchomości rolnej, nakazując pozwanym jej wydanie i zakazując dalszych naruszeń, uznając, że doszło do samowolnego naruszenia posiadania.
Powód J. K. domagał się przywrócenia posiadania nieruchomości rolnej, którą dzierżawił od 2012 roku. Pozwani, nowi właściciele, w marcu 2016 roku naruszyli jego posiadanie, wchodząc na grunt, wycinając drzewa i zasiewając własny owies. Pozwani nie kwestionowali faktu naruszenia, podnosząc jedynie kwestię nieważności umowy dzierżawy z powodu niskiego czynszu. Sąd, badając jedynie stan posiadania i fakt jego naruszenia zgodnie z art. 478 k.p.c., przywrócił powodowi posiadanie nieruchomości i zasądził koszty procesu.
Powód J. K., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł pozew o przywrócenie posiadania nieruchomości rolnej o numerze ewidencyjnym działki (...) w miejscowości B., gm. K., którą użytkował na podstawie umowy dzierżawy z 2012 roku. Powód wskazał, że pozwani P. K. i K. K., obecni właściciele, w marcu 2016 roku samowolnie naruszyli jego posiadanie poprzez wejście na grunt, wycinkę drzew i zasianie własnego owsu. Pozwani nie zaprzeczyli tym twierdzeniom, ograniczając się do podniesienia zarzutu nieważności umowy dzierżawy z powodu rażąco niskiego czynszu. Sąd, opierając się na art. 344 k.c. i art. 478 k.p.c., zgodnie z którymi w sprawach o naruszenie posiadania bada się jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, a nie prawo czy dobrą wiarę, uznał powództwo za uzasadnione. Strony zgodnie przyznały, że powód posiadał nieruchomość od 2011 roku i wykonywał na niej prace rolne, a pozwani wiosną 2016 roku rozpoczęli ingerencję w jego posiadanie. Sąd przywrócił powodowi posiadanie nieruchomości, nakazując jej wydanie i zakazując dalszych naruszeń, a także zasądził od pozwanych na rzecz powoda zwrot kosztów procesu w kwocie 537 zł.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien przywrócić posiadanie nieruchomości w przypadku samowolnego naruszenia, badając jedynie stan faktyczny posiadania i fakt jego naruszenia, a nie prawo własności.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 344 k.c. i art. 478 k.p.c., ochrona posiadania jest niezależna od prawa własności i dotyczy stanu faktycznego. Sąd bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, a nie tytuł prawny stron.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przywrócenie posiadania i zasądzenie kosztów
Strona wygrywająca
J. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | powód |
| P. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 344 § 1
Kodeks cywilny
Przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Roszczenie to nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, chyba że prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu państwowego stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem.
k.p.c. art. 478
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozpoznając sprawę o naruszenie posiadania bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego.
Pomocnicze
k.c. art. 344 § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie o przywrócenie posiadania wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana do zwrotu przeciwnikowi procesowemu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 98 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Samowolne naruszenie posiadania nieruchomości przez pozwanych. Powód faktycznie posiadał nieruchomość od 2011 roku i wykonywał na niej prace rolne. Pozwani przyznali fakt ingerencji w posiadanie powoda wiosną 2016 roku.
Odrzucone argumenty
Nieważność umowy dzierżawy z powodu rażąco niskiego czynszu (niebadana przez sąd w tym postępowaniu).
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozpoznając sprawę o naruszenie posiadania bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego. Roszczenie z art. 344 k.c. dotyczy jedynie ochrony stanu faktycznego (nie prawnego), tj. posiadania, bez względu na tytuł prawny posiadacza do korzystania z nieruchomości.
Skład orzekający
Anna Domian
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady ochrony posiadania niezależnie od prawa własności oraz zakresu badania sądu w sprawach o naruszenie posiadania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia posiadania nieruchomości rolnej przez nowych właścicieli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje podstawowe zasady ochrony posiadania, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.
“Ochrona posiadania: Sąd przywrócił dzierżawcy prawo do ziemi mimo zmiany właściciela.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 537 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt I C 324/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2016 r. Sąd Rejonowy w Ostrołęce I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Anna Domian Protokolant: st. sekr. sądowy Agnieszka Radecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2016 r. w O. sprawy z powództwa J. K. przeciwko P. K. i K. K. o ochronę naruszonego posiadania orzeka: 1. przywraca J. K. posiadanie nieruchomości położonej w miejscowości B. gm. K. , oznaczonej numerem ewidencyjnym działki (...) w ten sposób, że nakazuje pozwanym P. K. i K. K. wydanie wskazanej nieruchomości powodowi J. K. oraz zakazuje pozwanym dalszych naruszeń posiadania powoda; 2. zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 537 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 337 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. /-/ A. D. Sygn. akt I C 324/16 UZASADNIENIE W dniu 11.04.2016 r. J. K. - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - wniósł pozew przeciwko P. i K. małż. K. o – po ostatecznym sprecyzowaniu żądania - przywrócenia mu utraconego posiadania nieruchomości rolnej o nr ewidencyjnym działki (...) , o pow. (...) ha, położonej w miejscowości K. obręb B. , w ten sposób, aby pozwani wydali mu nieruchomość oraz o zakazanie dalszych naruszeń. Powód wniósł również o zasądzenie na jego rzecz od pozwanych zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu powód wskazał, że na mocy umowy dzierżawy z 27.03.2012 r., zawartej na okres do 28.03.2027 r. z pierwotnym właścicielem nieruchomości, od dnia zawarcia tej umowy użytkował rolniczo ww. nieruchomość. Oświadczył, że obecni właściciele nieruchomości – pozwani - w marcu 2016 r. pozbawili powoda jej posiadania w ten sposób, że wchodzili na grunt, dokonywali wycinki drzew, a ostatecznie zasiali na działce własny owies. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa. Nie kwestionowali twierdzeń powoda. Wskazali jedynie, że obecnie to oni są właścicielami spornej nieruchomości, a czynsz z tytułu umowy dzierżawy, jaka łączyła powoda z pierwotnym właścicielem jest rażąco niski, co czyni umowę dzierżawy z 27.03.2012 r. nieważną. Pozwani na rozprawie oświadczyli, że zmierzają do odzyskania nieruchomości. Sąd ustalił i zaważył, co następuje: Powództwo w całości zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 344 k.c. , przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Roszczenie to nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, chyba że prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu państwowego stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem (§ 1). Roszczenie wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia (§ 2). Jak wynika z art. 478 k.p.c. , Sąd rozpoznając sprawę o naruszenie posiadania bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego. Z tego względu Sąd oddalił wnioski dowodowe stron, które wykazać miały tytuł prawny powoda oraz pozwanych do przedmiotowej nieruchomości. Roszczenie z art. 344 k.c. dotyczy jedynie ochrony stanu faktycznego (nie prawnego), tj. posiadania, bez względu na tytuł prawny posiadacza do korzystania z nieruchomości. Żądanie przywrócenia naruszonego posiadania nie jest żądaniem skierowanym do prawa lecz dotyczy stanu faktycznego. Nie zmierza do pozbawienia naruszyciela prawa posiadania rzeczy lecz do odzyskania przez dotychczasowego posiadacza faktycznego władztwa nad rzeczą w związku z samowolą uprawnionego w realizowaniu przysługującego mu prawa do rzeczy ( art. 478 k.p.c. ). (zob. np. wyrok SN z 17.12.2003r., IV CK 297/02, lex nr 558334). Wystarczające dla ustalenia ostatniego stanu posiadania nieruchomości i faktu jego naruszenia okazały się zgodne oświadczenia stron złożone na rozprawie w dniu 21.06.2015 r. (k. 36 – 36v.). Powód oraz pozwani zgodnie oświadczyli bowiem, że J. K. faktycznie posiadał sporną działkę rolną o nr ewidencyjnym (...) , o pow. (...) ha, położoną w miejscowości B. od listopada 2011 r. Od tej daty nieprzerwanie przygotowywał on grunt pod uprawę, a następne uprawiał na części działki kukurydzę, pozostałą część zasiewając trawą. Bezsporne było również, że powód jesienią 2015 r. wykonał ostatnie prace na gruncie – zaorał pole. Pozwani przyznali następnie, że wiosną 2016 r. zaczęli wchodzić na ww. nieruchomość, wycinać na niej drzewa i krzewy, a także zasiali na przygotowanym przez powoda polu swój owies wykorzystując fakt, że zasiewu kukurydzy dokonuje się w późniejszym okresie. Tym samym strony przyznały, że powód na skutek działań pozwanych utracił posiadanie owej nieruchomości. Podkreślić jeszcze raz trzeba, że ustalenia te nie wpływają w żaden sposób na zakres prawa własności pozwanych do nieruchomości, bo tytuł prawny – jak wskazano – nie był przedmiotem oceny Sądu, a jedynie stan faktyczny. Zważywszy ponadto, że z oświadczeń pozwanych wynika, że istnieje realna obawa dalszych naruszeń i nie ma wątpliwości, że termin z art. 344 § 2 kc został zachowany – Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 344 kc. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. , który nakłada na stronę przegrywająca sprawę obowiązek zwrotu kosztów postępowania przeciwnikowi procesowemu. Stąd też Sąd zasądził od pozwanych na rzecz powoda kwotę 537 zł, na którą składa się 200 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa oraz 320 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego, których wysokość ustalono zgodnie z 5 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015.1800).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI