III CA 2423/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym, a następnie wyroku Sądu Rejonowego, który częściowo uwzględnił powództwo, a częściowo je oddalił, nie uchylając jednocześnie w całości nakazu zapłaty. Pozwany złożył apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego oraz nierozpoznanie istoty sprawy. Sąd Okręgowy uznał apelację pozwanego za uzasadnioną w zakresie nierozpoznania istoty sprawy. Sąd wskazał, że sąd pierwszej instancji wadliwie nie uchylił nakazu zapłaty w całości po ponownym rozpoznaniu sprawy, co stanowiło naruszenie art. 496 k.p.c. i prowadziło do funkcjonowania w obrocie prawnym dwóch rozbieżnych orzeczeń. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zasądzonej kwoty oraz rozłożenia jej na raty i kosztów procesu, przekazując sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy podkreślił, że nierozpoznanie istoty sprawy, w tym wadliwe konstrukcyjnie nieuchylenie nakazu zapłaty w wyroku reformatoryjnym, stanowi kwalifikowaną wadę postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy w kontekście wadliwego orzekania w postępowaniu nakazowym, zwłaszcza w zakresie obowiązku uchylenia nakazu zapłaty.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z postępowaniem nakazowym i wyrokiem reformatoryjnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wadliwe nieuchylenie nakazu zapłaty w wyroku reformatoryjnym stanowi nierozpoznanie istoty sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe nieuchylenie nakazu zapłaty w wyroku reformatoryjnym, który merytorycznie orzeka o żądaniu pozwu, stanowi nierozpoznanie istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy następuje m.in. gdy sąd zaniecha zbadania materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów strony. W tym przypadku, nieuchylenie nakazu zapłaty w całości po ponownym rozpoznaniu sprawy, skutkujące funkcjonowaniem w obrocie prawnym dwóch rozbieżnych orzeczeń, jest kwalifikowaną wadą prowadzącą do nierozpoznania istoty sprawy.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał istotę sprawy, wydając wyrok częściowo utrzymujący nakaz zapłaty i częściowo go uchylający, bez formalnego uchylenia nakazu w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ wadliwie nie uchylił nakazu zapłaty w całości po ponownym rozpoznaniu sprawy, co narusza art. 496 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 496 k.p.c., po przeprowadzeniu rozprawy sąd wydaje wyrok, w którym nakaz zapłaty w całości lub w części utrzymuje w mocy albo go uchyla. Nieuchylenie nakazu zapłaty w wyroku reformatoryjnym stanowi wadę konstrukcyjną, która może prowadzić do nierozpoznania istoty sprawy, zwłaszcza gdy w obrocie prawnym funkcjonują dwa rozbieżne orzeczenia.
Czy umowa pożyczki, w której suma opłat (prowizja, opłata przygotowawcza, cena) jest równa kwocie udzielonej pożyczki, a postanowienia dotyczące tych opłat są stosowane regularnie przez pożyczkodawcę, jest nieważna na podstawie art. 58 § 3 k.c. w związku z art. 5 k.c. i art. 385¹ § 1 k.c.?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, uchylając wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Pozwany w apelacji podniósł zarzut naruszenia art. 58 § 3 k.c. in fine w związku z art. 5 k.c. poprzez niezastosowanie tych przepisów, mimo stwierdzenia przez Sąd I instancji stosowania niedozwolonych postanowień umownych (art. 385¹ § 1 k.c.). Pozwany argumentował, że skoro opłaty stanowiły podstawowe źródło zarobku powoda i bez nich umowa nie zostałaby zawarta, umowa powinna być uznana za nieważną. Sąd Okręgowy uznał jednak, że nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji uniemożliwiło merytoryczną ocenę tego zarzutu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w B. | spółka | powód |
| adw. P. B. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 496
Kodeks postępowania cywilnego
Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym - utrzymanie w mocy lub uchylenie po przeprowadzeniu rozprawy.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w razie nierozpoznania istoty sprawy.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 3
Kodeks cywilny
Niezastosowanie przepisu w sytuacji, gdy stwierdzono stosowanie niedozwolonych postanowień umownych, które stanowią podstawowe źródło zarobku pożyczkodawcy.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Niezastosowanie przepisu w sytuacji, gdy stwierdzono stosowanie niedozwolonych postanowień umownych, które stanowią podstawowe źródło zarobku pożyczkodawcy.
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) w postaci prowizji, opłaty przygotowawczej, ceny.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Rozłożenie zasądzonej kwoty na raty.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów postępowania.
Dz. U. z 2019 r., poz. 1469 art. 11 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
Zastosowanie art. 496 k.p.c. w sprawach po zmianie przepisów.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 351
Kodeks postępowania cywilnego
Uzupełnienie wyroku.
k.p.c. art. 350
Kodeks postępowania cywilnego
Sprostowanie niedokładności lub omyłki w orzeczeniu.
k.p.c. art. 379 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy z powodu wadliwego nieuchylenia nakazu zapłaty.
Godne uwagi sformułowania
kwalifikowana wada "podwójnego" funkcjonowania dwóch orzeczeń osądzających ten sam przedmiot sporu stanowi szczególny rodzaj (stan) nierozpoznania istoty jednej tylko sprawy • nieuchylenie nakazu zapłaty w wyroku reformatoryjnym wydanym przez sąd pierwszej instancji po ponownym rozpoznaniu tej samej (jednej) sprawy mógłby zostać usunięty przez sąd pierwszej instancji w trybie uzupełnienia wydanego wyroku "finalnego" ( art. 351 k.p.c. ) • nieuchylenie nakazu zapłaty w całości po ponownym rozpoznaniu sprawy stanowi konstrukcyjny sine qua non ( art. 496 k.p.c. )
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy w kontekście wadliwego orzekania w postępowaniu nakazowym, zwłaszcza w zakresie obowiązku uchylenia nakazu zapłaty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z postępowaniem nakazowym i wyrokiem reformatoryjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty procedury sądowej i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku i konieczności ponownego rozpoznania sprawy, nawet jeśli sąd próbował merytorycznie rozstrzygnąć spór.
“Błąd proceduralny, który kosztował uchylenie wyroku: dlaczego sąd nie uchylił nakazu zapłaty?”
Dane finansowe
WPS: 15 430,31 PLN
kwota główna: 4840,23 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.