III CA 2396/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi wyrokiem z dnia 13 września 2022 roku zasądził od Banku (...) Spółki akcyjnej na rzecz Związku (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 8.184,21 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz koszty procesu. Pozwany bank złożył apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania dotyczących oceny dowodów (Raporty BIK) oraz prawa materialnego, w tym art. 58 § 2 k.c. (nieważność umowy cesji), art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim (błędna wykładnia zwrotu kosztów kredytu) i art. 5 k.c. (nadużycie prawa). Bank wniósł o zmianę wyroku i oddalenie powództwa lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę w postępowaniu uproszczonym, uznał apelację za częściowo zasadną. Kluczowym argumentem, który doprowadził do zmiany wyroku, był skutecznie podniesiony zarzut przedawnienia roszczenia o odsetki ustawowe za opóźnienie, oparty na art. 118 k.c. i art. 52 u.k.k. Sąd zmienił punkt 1 wyroku Sądu Rejonowego, zastępując daty początkowe naliczania odsetek (5 marca 2016 r. i 11 lutego 2016 r.) datą 1 stycznia 2018 r. W pozostałym zakresie apelacja została oddalona. Sąd Okręgowy uznał, że zarzuty dotyczące oceny dowodów z Raportów BIK są niezasadne, gdyż wydruki komputerowe mogą stanowić dowód w postępowaniu cywilnym, a bank nie zakwestionował faktów spłaty pożyczki i ich dat. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące nieważności umowy cesji (art. 58 § 2 k.c. i art. 353 1 k.c.), uznając, że dysproporcja ceny za wierzytelność nie jest wystarczająca do stwierdzenia naruszenia zasad współżycia społecznego. Zarzut naruszenia art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim również uznano za nietrafny, podkreślając, że zgodnie z wykładnią celowościową i orzecznictwem TSUE, konsument ma prawo do proporcjonalnego zwrotu wszystkich kosztów kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty. Sąd nie dopatrzył się również nadużycia prawa (art. 5 k.c.) przez powoda, wskazując, że to bank rażąco naruszył obowiązek rozliczenia się z kredytobiorcą. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o odsetki, zwrotu kosztów kredytu konsumenckiego w przypadku wcześniejszej spłaty oraz oceny ważności umów cesji wierzytelności.
Orzeczenie wydane w postępowaniu uproszczonym, co może ograniczać jego moc dowodową w innych sprawach, choć zawiera istotne rozważania prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Czy roszczenie o odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonej kwoty głównej ulega przedawnieniu i jaki jest jego termin?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o odsetki ustawowe za opóźnienie stanowi świadczenie okresowe i podlega 3-letniemu terminowi przedawnienia. Koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż dwa lata.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na art. 118 k.c., który stanowi, że dla roszczeń o świadczenia okresowe termin przedawnienia wynosi trzy lata. Odsetki za opóźnienie zostały uznane za świadczenie okresowe.
Czy jednorazowa prowizja pobrana przy zawarciu umowy kredytu konsumenckiego podlega proporcjonalnemu zwrotowi w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim oraz dyrektywą 2008/48/WE, konsument ma prawo do obniżenia całkowitego kosztu kredytu, które obejmuje proporcjonalny zwrot wszystkich kosztów, w tym prowizji, niezależnie od tego, kiedy zostały poniesione.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, powołując się na wykładnię celowościową, stanowisko Rzecznika Praw Konsumenta i Prezesa UOKiK, orzecznictwo sądów powszechnych oraz wyrok TSUE w sprawie C-383/18, uznał, że art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim obejmuje wszystkie koszty kredytu, a ich obniżenie ma charakter proporcjonalny do okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy.
Czy umowa cesji wierzytelności zawarta pomiędzy konsumentem a przedsiębiorcą, który zarobkowo nabywa takie wierzytelności, może być uznana za nieważną z powodu naruszenia zasad współżycia społecznego lub rażącego zaburzenia ekwiwalentności świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama dysproporcja ceny za zbywaną wierzytelność w stosunku do dochodzonej należności nie jest wystarczająca do stwierdzenia nieważności umowy cesji z powodu naruszenia zasad współżycia społecznego. Konieczne jest wykazanie innych okoliczności wskazujących na nieuczciwą praktykę.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sprzedaż wierzytelności za ułamek jej wartości jest powszechną praktyką rynkową mieszczącą się w granicach autonomii woli stron (art. 353 1 k.c.). Brak jest podstaw do uznania umowy za nieważną na podstawie art. 58 § 2 k.c. lub art. 353 1 k.c. jedynie na podstawie różnicy w cenie.
Czy działanie powoda, będącego przedsiębiorcą zajmującym się zarobkowym nabywaniem roszczeń przeciwko bankom, może być ocenione jako nadużycie prawa podmiotowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest podstaw do uznania działania powoda za nadużycie prawa. Powód nabył wierzytelność zgodnie z przepisami prawa, a to pozwany bank rażąco naruszył obowiązek rozliczenia się z kredytobiorcą.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że przepisy prawa nie wprowadzają ograniczeń co do tego, kto może nabyć wierzytelność od konsumenta. Podkreślono, że to bank naruszył obowiązek wynikający z art. 52 u.k.k., co uniemożliwia mu powoływanie się na naruszenie zasad współżycia społecznego przez stronę powodową.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank (...) | spółka | pozwany |
| Związek (...) | spółka | powód |
Przepisy (30)
Główne
u. k.k. art. 49 § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Błędna wykładnia, w wyniku której Sąd meriti niewłaściwie przyjął, że jednorazowa prowizja płatna w momencie zawierania umowy pożyczki stanowi koszt, który podlega proporcjonalnemu zwrotowi w przypadku wcześniejszej spłaty pożyczki.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Zasądzenie od Banku na rzecz Powoda odsetek ustawowych za opóźnienie od wskazanych kwot i dat, i tym samym brak uznania roszczeń Powoda za przedawnione.
u.k.k. art. 52
Ustawa o kredycie konsumenckim
Zasądzenie od Banku na rzecz Powoda odsetek ustawowych za opóźnienie od wskazanych kwot i dat, i tym samym brak uznania roszczeń Powoda za przedawnione.
ustawy art. 49 § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
W przypadku spłaty całości kredytu przed terminem określonym w umowie, całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia poprzez brak pominięcia dowodu z Raportów BIK, które nie zostały opatrzone podpisem.
k.p.c. art. 235 2 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia poprzez brak pominięcia dowodu z Raportów BIK, które nie zostały opatrzone podpisem.
k.p.c. art. 235 2 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia poprzez brak pominięcia dowodów z Raportów BIK, które nie mogły prowadzić do wykazania faktu spłaty poszczególnych pożyczek.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut dokonania sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, dowolnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut dokonania sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, dowolnej oceny dowodów.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Zarzut dokonania sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, dowolnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut niezasadnego stwierdzenia, że poza sporem pozostawało, że sporne pożyczki zostały w całości spłacone.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia poprzez niezastosowanie i uznanie umów przelewu wierzytelności za ważne, podczas gdy są nieważne z mocy prawa.
k.c. art. 353 1
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia poprzez niezastosowanie i uznanie umów przelewu wierzytelności za ważne, podczas gdy są nieważne z mocy prawa.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Niezastosowanie i uznanie roszczenia pozwu za zasadne w sytuacji, gdy działanie Powoda należy ocenić jako nadużycie prawa podmiotowego.
KPC art. 505 9 § § 1 1
Kodeks postępowania cywilnego
Apelacja w postępowaniu uproszczonym może być oparta tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć wpływ na wynik sprawy.
k.p.c. art. 505 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku w postępowaniu uproszczonym, jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku.
k.p.c. art. 386 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zmiany zaskarżonego wyroku.
k.c. art. 509 § §1
Kodeks cywilny
Podstawa prawna wstąpienia powoda w prawa i obowiązki zbywcy wierzytelności.
k.p.c. art. 308
Kodeks postępowania cywilnego
Wydruki komputerowe jako 'inny środek dowodowy'.
k.p.c. art. 309
Kodeks postępowania cywilnego
Wydruki komputerowe jako 'inny środek dowodowy'.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów zgodnie z regułami.
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
Przelew wierzytelności.
Prawo bankowe art. 69 § ust. 1
Ustawa Prawo bankowe
Kredytobiorca zobowiązuje się do zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Prawo bankowe art. 69 § ust. 2 pkt 9
Ustawa Prawo bankowe
W umowie kredytu jest ustalana wysokość prowizji, jeżeli umowa ją przewiduje.
Prawo bankowe art. 77
Ustawa Prawo bankowe
Dopuszczenie możliwości poboru przez bank prowizji od kredytu postawionego do dyspozycji kredytobiorcy i przez niego niewykorzystanego.
Prawo bankowe art. 110
Ustawa Prawo bankowe
Bank może pobierać prowizje z tytułu wykonywanych czynności bankowych.
ustawy art. 5 § pkt 6
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicja całkowitego kosztu kredytu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów postępowania.
k.p.c. art. 98 § § 1 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane od kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia o odsetki ustawowe za opóźnienie (art. 118 k.c. w zw. z art. 52 u.k.k.).
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania dotyczących oceny dowodów (art. 245, 235 2, 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c., art. 6 k.c., art. 229 k.p.c.). • Naruszenie prawa materialnego - nieważność umowy cesji (art. 58 § 2 k.c. w zw. z art. 353 1 k.c.). • Naruszenie prawa materialnego - błędna wykładnia art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. • Naruszenie prawa materialnego - niezastosowanie art. 5 k.c. (nadużycie prawa).
Godne uwagi sformułowania
Apelacja jest częściowo zasadna i zasługuje na uwzględnienie. • zmiana rozstrzygnięcia nie jest związana z jakimkolwiek uchybień Sądu Rejonowego zaistniałym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, lecz wyłącznie ze względu na skutecznie podniesiony w postępowaniu odwoławczym zarzut przedawnienia roszczenia o odsetki ustawowe za opóźnienie. • W pierwszej kolejności wskazać należy na zasadność zarzutu naruszenia art. 118 k.c. w zw. z art. 52 u.k.k., który spowodował zmianę zaskarżonego orzeczenia. • W ocenie Sądu drugiej instancji, rację należy przyznać skarżącemu, który podniósł zarzut przedawnienia roszczenia odsetkowego w okresach od wyżej wskazanych dni do dnia 31 grudnia 2017 r. • Wydruki komputerowe mogą stanowić dowód w postępowaniu cywilnym, co wynika z przyjętej powszechnie wykładni przepisów art. 308 k.p.c. • Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że dysproporcja ceny za zbywaną wierzytelność w stosunku do kwoty obecnie dochodzonej należności nie jest wystarczająca do stwierdzenia, że badana umowa przelewu wierzytelności narusza zasady współżycia społecznego. • Sąd Okręgowy ocenił je jako nietrafne. Wskazać należy, iż w umowa kredytu może określać należną bankowi prowizję, co wprost wynika z brzmienia art. 69 ust 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe • Sąd Okręgowy akceptuje ten pogląd, ponieważ ma on silne umocowanie jurydyczne. • Bezzasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 5 k.c.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o odsetki, zwrotu kosztów kredytu konsumenckiego w przypadku wcześniejszej spłaty oraz oceny ważności umów cesji wierzytelności."
Ograniczenia: Orzeczenie wydane w postępowaniu uproszczonym, co może ograniczać jego moc dowodową w innych sprawach, choć zawiera istotne rozważania prawne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zwrotu prowizji od kredytów konsumenckich przy wcześniejszej spłacie oraz kwestii przedawnienia odsetek, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników.
“Czy odzyskasz część prowizji od kredytu? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady zwrotu przy wcześniejszej spłacie.”
Dane finansowe
WPS: 8184,21 PLN
kwota główna: 8184,21 PLN
koszty procesu: 2317 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.