III CA 235/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi wydał wyrok zaoczny z dnia 12 października 2016 r., oddalając powództwo spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przeciwko K. M. o zapłatę, z powodu braku legitymacji procesowej biernej po stronie pozwanej. Apelację od tego wyroku złożyła strona powodowa, zarzucając naruszenie przepisów postępowania cywilnego, takich jak art. 233 § 1 k.p.c. (przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów), art. 339 § 2 k.p.c. (niewłaściwe zastosowanie), art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. (ciężar dowodu) oraz art. 230 k.p.c. (niezastosowanie). Strona apelująca wniosła o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa lub, ewentualnie, o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał apelację za całkowicie bezzasadną. W uzasadnieniu, ograniczonym zgodnie z art. 505¹³ § 2 k.p.c. ze względu na postępowanie uproszczone, Sąd Okręgowy wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Podkreślono, że w postępowaniu uproszczonym apelacja może być oparta tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd Okręgowy stwierdził, że powódka nie sprostała obowiązkowi udowodnienia przesłanek odpowiedzialności kontraktowej, co jest fundamentalne dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazano, że materiał dowodowy był niestaranny i nie dawał podstaw do uwzględnienia powództwa wobec K. M., ponieważ dokumenty dotyczyły innej osoby, P. M., a także różniły się co do czasu, wielkości i warunków zobowiązania. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego co do braku legitymacji procesowej biernej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 339 § 2 k.p.c., wyjaśniono, że wydanie wyroku zaocznego nie oznacza automatycznego uwzględnienia powództwa; powód nadal musi wykazać istnienie ważnego zobowiązania. Sąd ma obowiązek krytycznej oceny twierdzeń powoda, a w przypadku wątpliwości, oddalenia powództwa. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. uznano za nietrafny, gdyż Sąd Rejonowy dokonał logicznej i zgodnej z doświadczeniem życiowym oceny dowodów. Zarzut naruszenia art. 245 k.p.c. również uznano za niezasadny, ponieważ przedstawione dokumenty nie miały mocy dowodowej w kontekście istotnych okoliczności. Zarzut naruszenia art. 230 k.p.c. uznano za nietrafny, ponieważ zastosowanie tego przepisu wymaga, aby twierdzenia strony nie budziły uzasadnionych wątpliwości w świetle całokształtu materiału dowodowego, co nie miało miejsca w tej sprawie. Sąd Okręgowy podsumował, że strona powodowa, mimo bycia profesjonalistą w dziedzinie pożyczek i posiadania obsługi prawnej, nie podołała obowiązkom dowodowym. W związku z brakiem ujawnienia okoliczności, które Sąd drugiej instancji winien wziąć pod uwagę z urzędu, apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWykazanie, że nawet w postępowaniu uproszczonym i przy wydaniu wyroku zaocznego, powód musi udowodnić swoje roszczenie, a sąd ma obowiązek krytycznej oceny dowodów i prawidłowego ustalenia legitymacji procesowej stron. Podkreśla znaczenie staranności w gromadzeniu i przedstawianiu dowodów przez profesjonalistów.
Dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego oraz sytuacji wydania wyroku zaocznego. Interpretacja przepisów proceduralnych może być odmienna w innych rodzajach postępowań.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i zastosował przepisy postępowania cywilnego, w tym dotyczące legitymacji procesowej biernej, przy wydawaniu wyroku zaocznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i zastosował przepisy, co skutkowało oddaleniem powództwa z powodu braku legitymacji procesowej biernej pozwanej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że powódka nie udowodniła roszczenia, pozwała niewłaściwą osobę, a materiał dowodowy był niestaranny. Wyrok zaoczny nie zwalnia powoda z obowiązku wykazania podstaw faktycznych roszczenia, a sąd ma obowiązek krytycznej oceny twierdzeń powoda.
Czy w postępowaniu uproszczonym apelacja może być oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 505⁹ § 1 pkt 1 k.p.c., apelacja w postępowaniu uproszczonym może być oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odniósł się do tego zarzutu, wskazując, że apelacja była oparta na takich zarzutach, ale uznał je za nietrafne.
Czy brak reakcji pozwanego na twierdzenia powoda w pozwie automatycznie skutkuje uznaniem tych twierdzeń za przyznane na podstawie art. 230 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uznanie twierdzeń za przyznane na podstawie art. 230 k.p.c. jest możliwe tylko wtedy, gdy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego twierdzenia te nie budzą uzasadnionych wątpliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w przywołanym orzecznictwie wskazał, że funkcja art. 230 k.p.c. nie polega na wzmacnianiu ustaleń nieuzasadnionych dowodami, a jego zastosowanie wymaga uwzględnienia postawy procesowej strony i wyników postępowania dowodowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | powódka |
| K. M. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 505¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach rozpoznawanych według przepisów o postępowaniu uproszczonym uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji jest ograniczone do wyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
k.p.c. art. 505⁹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Apelację w postępowaniu uproszczonym można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie tego przepisu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Okręgowy uznał, że ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym, nie naruszając reguł swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 339 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wydanie wyroku zaocznego nie zwalnia powoda z obowiązku wykazania istnienia ważnego zobowiązania i podstaw faktycznych roszczenia. Sąd ma obowiązek krytycznej oceny twierdzeń powoda i może oddalić powództwo w przypadku uzasadnionych wątpliwości.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Przepis ten stanowi procesowy odpowiednik obowiązku stron do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Ciężar dowodu spoczywa na powodzie.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia faktów uzasadniających jego roszczenie.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie tego przepisu wymaga, aby twierdzenia strony nie budziły uzasadnionych wątpliwości w świetle całokształtu materiału dowodowego, uwzględniając postawę procesową strony i wyniki postępowania dowodowego.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uznał, że przedstawione dokumenty nie miały mocy dowodowej w kontekście istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak legitymacji procesowej biernej pozwanej. • Powódka nie udowodniła skutecznego nabycia wierzytelności. • Dokumenty przedłożone przez powódkę dotyczyły innej osoby (P. M.) niż pozwana (K. M.). • Wyrok zaoczny nie zwalnia powoda z obowiązku wykazania podstaw faktycznych roszczenia. • Sąd ma obowiązek krytycznej oceny twierdzeń powoda, nawet przy braku odpowiedzi pozwanego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów. • Naruszenie art. 339 § 2 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez błędne rozłożenie ciężaru dowodu. • Naruszenie art. 230 k.p.c. poprzez niezastosowanie. • Naruszenie art. 245 k.p.c. poprzez błędne uznanie dokumentów za niemające mocy dowodowej.
Godne uwagi sformułowania
powódka pozwała niewłaściwą osobę • zaproponowany przez powódkę i przedstawiony w toku postępowania materiał dowodowy (notabene przygotowany wyjątkowo niestarannie) nie dawał podstaw do uwzględnienia powództwa • niezajęcie stanowiska przez pozwaną odnośnie żądania pozwu nie zwalnia powoda z obowiązku wykazania istnienia ważnego zobowiązania łączącego strony • Sąd zawsze jest zobowiązany rozważyć, czy w świetle przepisów obowiązującego prawa materialnego, twierdzenie powoda uzasadniają uwzględnienie żądań pozwu • strona która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń, ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie, że nawet w postępowaniu uproszczonym i przy wydaniu wyroku zaocznego, powód musi udowodnić swoje roszczenie, a sąd ma obowiązek krytycznej oceny dowodów i prawidłowego ustalenia legitymacji procesowej stron. Podkreśla znaczenie staranności w gromadzeniu i przedstawianiu dowodów przez profesjonalistów."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego oraz sytuacji wydania wyroku zaocznego. Interpretacja przepisów proceduralnych może być odmienna w innych rodzajach postępowań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe błędy procesowe popełniane przez profesjonalistów, takie jak brak legitymacji procesowej i niestaranność dowodowa, co jest cenną lekcją dla innych prawników.
“Profesjonalista popełnił błąd: dlaczego sąd oddalił pozew mimo braku odpowiedzi pozwanego?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.