III CA 224/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację powódki (...) Spółki Akcyjnej w W. od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach, który oddalił powództwo o zapłatę odsetek od subwencji finansowej z programu „Tarcza Finansowa (...) dla Małych i Średnich Firm”. Powódka domagała się od pozwanego T. A., komornika sądowego, zwrotu odsetek w kwocie 707,61 zł, twierdząc, że pozwany nie był uprawniony do otrzymania subwencji, ponieważ nie jest przedsiębiorcą. Sąd Rejonowy ustalił, że pozwany zwrócił całą subwencję wraz z odsetkami, a spór dotyczył jedynie wysokości należnych odsetek. Sąd pierwszej instancji uznał, że komornik sądowy, zgodnie z ustawą o komornikach sądowych, nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu Prawa przedsiębiorców, a powódka miała świadomość statusu pozwanego już na etapie przyznawania subwencji. Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki, podzielając ustalenia faktyczne i prawne sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że komornik sądowy nie jest przedsiębiorcą, a powódka, mimo tej wiedzy, przyznała subwencję. Zmiana stanowiska powódki i żądanie zwrotu środków zostało uznane za sprzeczne z zasadą zaufania obywatela do państwa i zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.), a także za nadużycie prawa podmiotowego. Sąd uznał, że pozwany nie był zobowiązany do zwrotu subwencji ani odsetek, ponieważ działał w zaufaniu do państwa i jego organów, które początkowo potwierdzały możliwość korzystania przez komorników z programu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja statusu komornika sądowego jako przedsiębiorcy w kontekście programów pomocowych, zasada zaufania obywatela do państwa, ochrona praw nabytych w kontekście zmieniającej się wykładni przepisów.
Dotyczy specyficznej sytuacji komorników sądowych i programu Tarcza Finansowa. Może mieć szersze zastosowanie do innych grup zawodowych i programów pomocowych, gdzie występuje niejasność interpretacyjna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy komornik sądowy, będący funkcjonariuszem publicznym, może być uznany za przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców i tym samym być beneficjentem programu rządowego „Tarcza Finansowa (...) dla Małych i Średnich Firm”?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, komornik sądowy nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców i nie mógł być beneficjentem programu.
Uzasadnienie
Ustawa o komornikach sądowych jasno stanowi, że komornik nie jest przedsiębiorcą. Mimo pewnych cech działalności gospodarczej, jego status prawny jest odrębny. Powódka miała świadomość statusu pozwanego przy przyznawaniu subwencji.
Czy powódka, która przyznała subwencję komornikowi sądowemu, mimo braku jego statusu jako przedsiębiorcy, może skutecznie żądać zwrotu tej subwencji wraz z odsetkami, powołując się na nieprawdziwe oświadczenia pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie może skutecznie żądać zwrotu subwencji w tej sytuacji, gdyż narusza to zasadę zaufania do państwa i zasady współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Pozwany działał w zaufaniu do państwa i jego organów, które początkowo potwierdzały możliwość korzystania z programu. Powódka znała status pozwanego i przyznała subwencję, co wyklucza uznanie świadczenia za nienależne lub oparte na nieprawdziwych oświadczeniach. Żądanie zwrotu jest sprzeczne z art. 5 k.c.
Czy w przypadku zwrotu subwencji finansowej przez beneficjenta, który działał w zaufaniu do organów państwa, żądanie przez instytucję przyznającą subwencję odsetek za opóźnienie jest uzasadnione?
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie odsetek jest nieuzasadnione w okolicznościach sprawy.
Uzasadnienie
Pozwany zwrócił subwencję wraz z odsetkami, ale pierwotne żądanie powódki dotyczące odsetek za opóźnienie od daty przyznania subwencji było nieuzasadnione, ponieważ podstawa świadczenia nie odpadła od razu, a pozwany działał w dobrej wierze. Ostatecznie pozwany zwrócił środki, ale żądanie odsetek przez powódkę było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | powódka |
| T. A. | inne | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
u.k.s. art. 2 § ust. 1
Ustawa o komornikach sądowych
Komornik jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym.
u.k.s. art. 3 § ust. 1
Ustawa o komornikach sądowych
Komornik jest organem władzy publicznej w zakresie wykonywanych czynności w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym.
u.k.s. art. 33 § ust. 1 i 2
Ustawa o komornikach sądowych
Komornik nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów regulujących podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej i nie może prowadzić działalności gospodarczej.
Prawo przedsiębiorców art. 4 § ust. 1 i 2
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Definicja przedsiębiorcy, która nie obejmuje komornika sądowego.
Pomocnicze
k.c. art. 410 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy świadczenia nienależnego, ale sąd uznał, że w tej sprawie nie miało zastosowania z uwagi na art. 411 pkt 1 k.c. i zasady współżycia społecznego.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku zwrotu wzbogacenia.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy zobowiązań bezterminowych, których termin zapłaty jest wyznaczony przez wezwanie.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Sąd uznał żądanie powódki za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i nadużycie prawa podmiotowego.
k.c. art. 411 § pkt 1
Kodeks cywilny
Nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany.
u.k.s. art. 301 § ust. 3
Ustawa o komornikach sądowych
Przepis przejściowy przewidujący roczny termin na dostosowanie się do zakazu prowadzenia działalności gospodarczej przez komorników sądowych.
u.k.s. art. 306
Ustawa o komornikach sądowych
Data wejścia w życie ustawy.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przez dowolną ocenę materiału dowodowego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez sąd drugiej instancji (oddalenie apelacji).
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, w tym zasada zaufania obywatela do państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Komornik sądowy nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców. • Powódka miała świadomość statusu pozwanego przy przyznawaniu subwencji. • Żądanie zwrotu subwencji i odsetek przez powódkę jest sprzeczne z zasadą zaufania do państwa i zasadami współżycia społecznego. • Pozwany działał w zaufaniu do organów państwa, które potwierdzały możliwość korzystania z programu.
Odrzucone argumenty
Pozwany nie był uprawniony do otrzymania subwencji finansowej. • Pozwany złożył nieprawdziwe oświadczenia. • Powódka domagała się zwrotu subwencji jako świadczenia nienależnego. • Powódka domagała się odsetek ustawowych za opóźnienie od daty przyznania subwencji.
Godne uwagi sformułowania
zachowanie powoda podważa zaufanie obywatela do państwa, pozbawia pozwaną uprawnień nabytych • demokratyczne państwo prawne oznacza państwo, w którym chroni się zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa • nie można uznać, że decyzję o przyznaniu subwencji oparto na fałszywym oświadczeniu pozwanego • żądanie zwrotu środków pieniężnych, które zostały wydatkowane zgodnie z umową (...) jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i stanowi nadużycie prawa podmiotowego
Skład orzekający
Magdalena Balion-Hajduk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja statusu komornika sądowego jako przedsiębiorcy w kontekście programów pomocowych, zasada zaufania obywatela do państwa, ochrona praw nabytych w kontekście zmieniającej się wykładni przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji komorników sądowych i programu Tarcza Finansowa. Może mieć szersze zastosowanie do innych grup zawodowych i programów pomocowych, gdzie występuje niejasność interpretacyjna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy programu pomocowego z czasów pandemii i pokazuje konflikt między instytucją państwową a obywatelem, podnosząc ważne kwestie praworządności i zaufania do państwa.
“Komornik nie dostał subwencji z Tarczy Finansowej? Sąd stanął po jego stronie, chroniąc zaufanie do państwa!”
Dane finansowe
WPS: 707,61 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 135 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.