III CA 2207/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrokiem z dnia 27 sierpnia 2021 r. Sąd Okręgowy w sprawie III CA 2207/21 zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Skierniewicach z dnia 27 sierpnia 2021 r. w sprawie I C 168/21, który oddalił powództwo Syndyka masy upadłości Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w W. przeciwko I. Ż. o zapłatę kwoty 49 607,78 zł. Sąd Rejonowy uznał powództwo za niezasadne z powodu przedawnienia, stosując art. 120 zd. drugie k.c. i przyjmując fikcyjną datę wymagalności roszczenia. Sąd Okręgowy, podzielając ustalenia faktyczne, uznał jednak, że zastosowanie prawa materialnego było błędne. Sąd Okręgowy podkreślił, że termin przedawnienia roszczeń z działalności gospodarczej wynosi 3 lata, ale nie można sztucznie skracać tego terminu poprzez przyjęcie fikcyjnej daty wymagalności związanej z hipotetycznym wypowiedzeniem umowy. Sąd Okręgowy ustalił, że wypowiedzenie umowy pożyczki nastąpiło po upływie 30 dni od doręczenia pozwanej pisma z 7 października 2016 r., co oznacza, że bieg przedawnienia rozpoczął się 1 listopada 2016 r. i upłynął 31 grudnia 2019 r. Ponieważ pozew został złożony 29 października 2019 r., wierzytelność nie uległa przedawnieniu. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz syndyka kwotę 49 607,78 zł wraz z odsetkami, oddalając powództwo jedynie w zakresie odsetek za dzień 28 października 2019 r. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z umów pożyczki/kredytu, zwłaszcza w kontekście wypowiedzenia umowy przez wierzyciela i upadłości instytucji finansowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji wypowiedzenia umowy pożyczki przez SKOK w upadłości, ale ogólne zasady dotyczące przedawnienia i swobody umów mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy roszczenie o zwrot pożyczki, którego wymagalność zależy od wypowiedzenia umowy przez wierzyciela, ulega przedawnieniu od momentu, gdy wierzyciel mógł najwcześniej dokonać wypowiedzenia, czy od faktycznego momentu wypowiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg przedawnienia roszczenia o zwrot pożyczki nie rozpoczyna się od momentu, gdy wierzyciel mógł najwcześniej dokonać wypowiedzenia umowy, lecz od faktycznego momentu wypowiedzenia, jeśli nie było ono obowiązkiem wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że przyjęcie fikcyjnej daty wymagalności związanej z hipotetycznym wypowiedzeniem umowy narusza zasadę swobody umów i postanowienia umowy, które dają wierzycielowi uprawnienie do wypowiedzenia, a nie obowiązek. Wypowiedzenie umowy pożyczki stawia pożyczkobiorcę w gorszej sytuacji, a oczekiwanie niezwłocznego wypowiedzenia po zaistnieniu przesłanki byłoby sprzeczne z naturą stosunków prawnych i godziłoby w interesy pożyczkobiorcy.
Jaki jest termin przedawnienia roszczeń banku (lub SKOK) wynikających z umowy pożyczki/kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenia banku (lub SKOK) wynikające z umowy pożyczki/kredytu, mające związek z działalnością gospodarczą, przedawniają się w terminie 3 lat.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że termin przedawnienia roszczeń banku wynikających z kredytu bankowego cechuje trzyletni termin przedawnienia, ponieważ roszczenie to ma związek z prowadzoną przez bank działalnością gospodarczą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w W. | instytucja | powód |
| I. Ż. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (19)
Główne
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Określa 3-letni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą.
k.c. art. 120 § § 1 zdanie pierwsze
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o zwrot pożyczki.
Pomocnicze
k.c. art. 120 § § 1 zd. drugie
Kodeks cywilny
Sąd Rejonowy błędnie zastosował przepis, uznając, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby wierzyciel podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie, zamiast od faktycznej wymagalności.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 117 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy nadużycia prawa podmiotowego, które mogłoby mieć miejsce w przypadku nagłego wypowiedzenia umowy.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów, zarzut naruszenia uznano za bezzasadny.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, która nie powinna być nadużywana.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek za opóźnienie.
k.c. art. 482
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek od odsetek.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Szczególne wypadki zasądzenia kosztów, odstępstwo od zasady obciążania strony przegrywającej kosztami.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie apelacyjne.
Pr.Bank. art. 75c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo Bankowe
Dotyczy restrukturyzacji zadłużenia w SKOK.
Dz.U. 2022 poz. 1125 art. 113 § 4
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy tymczasowego ponoszenia kosztów przez Skarb Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne zastosowanie art. 120 zd. drugie k.c. przez Sąd Rejonowy. • Niewłaściwe ustalenie daty wymagalności roszczenia poprzez przyjęcie fikcyjnej daty wypowiedzenia umowy. • Roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ pozew został złożony przed upływem 3-letniego terminu od faktycznego wypowiedzenia umowy. • Zasada swobody umów i ochrona pożyczkobiorcy przed nagłym wypowiedzeniem umowy.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda uległo przedawnieniu z uwagi na upływ 3-letniego terminu od momentu, gdy wierzyciel mógł najwcześniej wypowiedzieć umowę (stanowisko Sądu Rejonowego).
Godne uwagi sformułowania
Mamy tu do czynienia ze swoistą fikcją prawną, rozpoczęciem biegu przedawnienia zanim roszczenie stało się wymagalne. • Pogląd ten jednak narusza zasadę swobody umów wyrażoną w art. 353 1 k.c., niweczy postanowienia punkt 30 umowy dający pożyczkodawcy uprawnienie do wypowiedzenia, a nie zobowiązujące do wypowiedzenia. • Oczekiwanie, iż pożyczkodawca będzie dokonywał wypowiedzenia niezwłocznie po zaistnieniu jakiejkolwiek przesłanki zezwalającej na dokonanie tej czynności, byłoby sprzeczne z naturą tych stosunków prawnych, godziłoby w interesy pożyczkobiorcy.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z umów pożyczki/kredytu, zwłaszcza w kontekście wypowiedzenia umowy przez wierzyciela i upadłości instytucji finansowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypowiedzenia umowy pożyczki przez SKOK w upadłości, ale ogólne zasady dotyczące przedawnienia i swobody umów mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia wierzytelności w kontekście upadłości SKOK, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące wymagalności i wypowiedzenia umów.
“Czy dług ze SKOK-u mógł się przedawnić? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczowe zasady!”
Dane finansowe
WPS: 49 607,78 PLN
kapitał: 33 560,72 PLN
odsetki umowne: 5538,18 PLN
odsetki karne: 10 481,88 PLN
koszty windykacyjne: 27 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.