Sygn. akt III Ca 2084/18 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 lipca 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi zwolnił spod egzekucji prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi B. G. w sprawie Km 1316/16 prowadzonej z wniosku wierzycielki I. N. następujące ruchomości zajęte w dniu 31 października 2017 roku : laptop (...) z zasilaczem, telewizor S. i P. , odtwarzacz B- R. D. , wzmacniacz D. , głośniki różnego rodzaju , samochód V. (...) o numerze rejestracyjnym (...) , saunę w zabudowie , lodówkę Samsung , pralkę . Ponadto Sąd zasądził od I. N. na rzecz P. P. kwotę 4.485 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu . Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na podstawie następującego stanu faktycznego : L. K. (1) i P. P. znają się od wielu lat. L. K. (2) prowadził do 2010 r. działalność gospodarczą pod firmą (...) ( (...) ), zajmującą się m. in. montażem i sprzedażą okien i drzwi. W ramach tej działalności zatrudniał jako pracownika P. P. . Siedzibą tej firmy była nieruchomość położona w Ł. przy ul. (...) , zabudowana domem mieszkalnym, w części przystosowanym na cele biurowe i salon sprzedaży firmy (...) . Budynek pełnił również funkcje mieszkalne. Mieszkał w nim L. K. (2) wraz z żoną I. N. (wówczas K. ) i ich dziećmi. Nieruchomość stanowiła wówczas własność L. K. (2) . Kiedy L. K. (2) zaangażował swoją działalność w inną branżę związaną z energią odnawialną, zaproponował P. P. przejęcie od niego firmy (...) . P. P. wyraził zgodę na tę propozycję, otworzył działalność gospodarczą pod firmą (...) , przejął pracowników L. K. (2) , zaś umową z 1 listopada 2010 r. również prawo do korzystania przez czas nieokreślony z Prawa Ochronnego na Znak Towarowy dotyczący nazwy firmy i jej logo „ K. ( (...) )”. Równocześnie umowa obejmowała prawo do korzystania z lokalu użytkowego znajdującego się w kondygnacji piwnicznej nieruchomości przy ul. (...) w Ł. , przedmiotów wyposażenia, w tym środków trwałych firmy (...) ( (...) )” L. K. (2) , samochodu dostawczego marki M. (...) , V. 7DB Transporter. L. K. (2) i I. N. byli małżeństwem do 2012 r. W 2012 r. I. N. wyprowadziła się z domu przy ul. (...) w Ł. . W domu nadal zamieszkiwał L. K. (2) . Kolejnymi aneksami była zmieniana odpłatność P. P. za korzystanie z nieruchomości i tak w 2010 roku czynsz ten wynosił 4.000 zł , a następnie został zmniejszony w dniu 16 grudnia 2014 roku do kwoty 2.000 zł , a następnie w dniu 7 sierpnia 2015 roku kwota ta wyniosła 200 złotych . Od 2015 roku I. K. prowadziła egzekucję alimentów na rzecz syna W. , z tym , że po miesiącu od złożenia wniosku egzekucyjnego syn W. zamieszkał z ojcem . Między stronami trwał spór co do alimentów i miejsca zamieszania dzieci . W dniu 25 sierpnia 2015 r. L. K. (2) i P. P. zawarli sporządzoną w formie pisemnej umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości położonej w Ł. przy ul. (...) ,objętej księgą wieczystą nr (...) . Mocą tej umowy L. K. (2) zobowiązał się do sprzedania na rzecz P. P. do dnia 31 grudnia 2015 r. wyżej wymienionej nieruchomości wraz z przynależną infrastrukturą zapewniającą prawidłowe korzystanie z nieruchomości oraz pełnym wyposażeniem (meble, sprzęt RTV, AGD). W umowie jako ruchomości nią objęte wymieniono m. in. telewizor S. (...) cali, kompletny sprzęt muzyczny marki D. (...) B. R. plus wzmacniacz Amplituner wraz z 6 głośnikami – 2 x J. , 2 x A. , 1 x A. A. oraz 1 x A. (...) , meble w kondygnacji piwnicznej, parterowej, drugiej i na poddaszu, zabudowaną saunę, lodówkę Samsung, piekarnik N. , zmywarkę B. , piec kuchenny B. , pralkę B. , pralkę A. . W § 3 ust. 1 umowy, L. K. (2) oświadczył, iż tytułem realizacji umowy ostatecznej kwituje odbiór zadatku w wysokości 50.000 zł przekazanego przez kupującego gotówką w dniu podpisania tej umowy a strony ustaliły cenę sprzedaży w wysokości 500.000 zł. Kupujący zobowiązał się do spłaty całego zadłużenia wynikającego z wpisów hipoteki ustanowionej na tej nieruchomości (w umowie wskazano, iż zadłużenie z tytułu pożyczki hipotecznej wynosi ok. 440.000 zł). Kupujący zobowiązał się zapłacić cenę końcową uwzględniając całe zadłużenie aktualne na dzień podpisania umowy ostatecznej. Umową z dnia 29 grudnia 2015 r. zawartą w formie aktu notarialnego L. K. (2) sprzedał na rzecz P. P. nieruchomość położoną w Ł. przy ul. (...) za cenę 464.000 zł. W § 4 umowy, strony oświadczyły, że kwota 50.000 zł została zapłacona przed popisaniem umowy, zaś kwota 414.000 zł zostanie zapłacona w równych ratach miesięcznych po 3.113 zł każda i ostatnia rata w wysokości 3.265 zł, płatne do dziesiątego każdego miesiąca począwszy od kwietnia 2016 r. Na datę sporządzenia umowy sprzedaży z dnia 29 grudnia 2015 r. w księdze wieczystej (...) wpisana była na rzecz (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej w W. hipoteka umowna kaucyjna na sumę 800.175,00 zł zabezpieczająca spłatę pożyczki hipotecznej z dnia 15 lutego 2008 r., odsetek, prowizji i innych kosztów. Pożyczkobiorcą pożyczki wspólnej hipotecznej z dnia 15 lutego2018 r. była I. K. oraz L. K. (2) . W dniu 1 stycznia 2016 r. L. K. (2) jako sprzedający nieruchomość i P. P. jako kupujący nieruchomość podpisali protokół przekazania przez sprzedającego kupującemu nieruchomości przy ul. (...) w Ł. wraz z przynależną infrastrukturą zapewniającą prawidłowe korzystanie z nieruchomości oraz pełnym wyposażeniem (meble, sprzęty AGD, RTV). W protokole wskazano, że przekazanie obejmuje wszystkie meble w kondygnacji piwnicznej, kondygnacji drugiej, na poddaszu wraz z zabudowaną sauną oraz kuchnią w kondygnacji parterowej i sprzętem AGD (lodówka Samsung, piekarnik N. , zmywarka B. , piec kuchenny B. , pralkę B. , pralkę A. ) oraz sprzęt RTV (telewizor P. , telewizor S. (...) cali, kompletny sprzęt muzyczny marki D. (...) B. R. plus wzmacniacz Amplituner wraz z 6 głośnikami – 2 x J. , 2 x A. , 1 x A. A. oraz 1 x A. (...) ). Również w dniu 1 stycznia 2016 r. L. K. (2) jako najemca i P. P. jako wynajmujący podpisali umowę najmu na cele mieszkalne pomieszczeń mieszkalnych o łącznej pow. 95 m kw położonych w kondygnacji drugiej oraz na poddaszu nieruchomości przy ul. (...) w Ł. wraz z pełną infrastrukturą i wyposażeniem. Umowa została zawarta na okres do 31grudnia 2015 r. Strony przewidziały możliwość jej wypowiedzenia za 30 dniowym wypowiedzeniem. Czynsz najmu został ustalony na kwotę 500 zł miesięcznie plus podatek vat. W cenie czynszu zostały uwzględnione zryczałtowane koszty świadczeń dodatkowych (energia elektryczna, woda, ścieki, ogrzewanie dostęp do sieci internetowej). Wyrokiem z dnia 9 lutego 2016 r. Sad Okręgowy w Łodzi zasądził od L. K. (2) na rzecz I. N. kwotę 42.569,01 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 grudnia 2014 r. 11 grudnia 2014 r. do dnia 9 lutego 2016 r. , z tym ze zasądzona kwotę rozłożył na 28 miesięcznych rat, pierwsza w kwocie 2.069,01 zł i kolejne 27 rat w kwocie po 1.500 zł płatne do 10 dnia każdego miesiąca począwszy od 10 marca 2016 r. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat oraz kwotę 2.447 zł tytułem zwrotu kosztów procesu i oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2016 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi nadał klauzulę wykonalności temu wyrokowi co do rat wymagalnych do 10 września 2016 r. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od tychże rat oraz przyznał I. N. od L. K. (2) kwotę 120 zł tytułem kosztów postępowania klauzulowego. Aneksem z dnia 2 kwietnia 2016 r. do umowy najmu z dnia 1 stycznia 2016 strony podwyższyły wysokość czynszu do kwoty 1.000 zł plus vat (łącznie 1230 zł) miesięcznie, zaś aneksem z dnia 12 kwietnia 2016 r. zmieniły czas trwania umowy na niekreślony wprowadzając do umowy zapis o możliwości jej wypowiedzenia z zachowaniem 3 miesięcznego okresu wypowiedzenia. Nadto postanowiły, że opłaty za dostęp do sieci internetowej, telewizji kablowej i za telefon stacjonarny będą regulowane we własnym zakresie przez wynajmującego, obok czynszu a następnie aneksem z dnia 30 grudnia 2016 r. do umowy najmu z 1stycznia 2016 r. strony ograniczyły przedmiot najmu do pomieszczeń mieszkalnych o łącznej pow. 45 m kw, znajdujących się w kondygnacji drugiej budynku wraz z wyposażeniem, z tym że zastrzegły dla wynajmującego prawo korzystania z pomieszczeń w kondygnacji parterowej i piwnicznej po wcześniejszym zgłoszeniu zamiaru korzystania z tych pomieszczeń. Równocześnie strony obniżyły wysokość czynszu do 500 zł plus vat. W dniu 31 grudnia 2016 r. L. K. (2) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej B. sprzedał P. P. samochód osobowy V. (...) rok produkcji 2005 r. o przebiegu 581.200 km za cenę 10.455 zł brutto. W związku z tą transakcją L. K. (2) wystawił fakturę vat nr (...) z dnia 31 grudnia 2016 r. Pojazd został przerejestrowany na powoda w dniu 13 stycznia 2017 r. W dacie sprzedaży auto wymagało generalnego remontu, który następnie został przeprowadzony na zlecenie powoda, przy czym naprawa trwała kilka miesięcy i dotyczyła m. in. naprawy silnika, skrzyni biegów, naprawy blacharsko lakierniczej. Koszty naprawy przekroczyły przewidywania powoda. W dniu 21 grudnia 2016 r. do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi B. G. wpłynął wniosek I. N. o prowadzenie egzekucji przeciwko L. K. (2) na podstawie tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie I C 673/15 zaopatrzonego klauzulą wykonalności postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 8 grudnia 2016 r. Wierzycielka wniosła o prowadzenie egzekucji z wierzytelności, w tym: - z rachunku bankowego dłużnika, - przysługującej dłużnikowi od Urzędu Skarbowego; - przysługującej dłużnikowi od (...) sp. z o.o. w upadłości w Ł. z tytułu umowy pożyczki z dnia 26 listopada 2014 r., - przysługującej dłużnikowi wobec P. (...) z tytułu umowy sprzedaży nieruchomości położnej w Ł. przy ul. (...) z dnia 29 grudnia 2015 r. polegającej na zapłacie kwoty 414.000 zł. Nadto wniosła o prowadzenie egzekucji z nieruchomości dłużnika w postaci boksu garażowego położonego w Ł. przy ul. (...) lok. 10, dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia prowadzi księgę wieczystą nr (...) . Umową pisemną z dnia 3 stycznia 2017 r. L. K. (2) sprzedał na rzecz P. P. komputer przenośny A. (...) -& (...) za kwotę 900 zł . W dniu 10 stycznia 2017 r. L. K. (2) jako dłużnik otrzymał od Komornika Sądowego zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie Km1316/16, oraz o zajęciu rachunku bankowego Została również zajęta wierzytelności dłużnika od (...) Sp. z o.o. w upadłości z tytułu umowy pożyczki. W dniu 17 stycznia 2017 r. dłużnik L. K. (2) złożył Komornikowi Sądowemu wykaz majątku wskazując, jako składniki swojego majątku: nieruchomość przy ul. (...) w Ł. , objętą księgą wieczystą nr (...) udziałów w (...) Sp. z o.o. w Ł. (KRS (...) ), 320 udziałów w (...) Sp. z o.o. w likwidacji (KRS (...) ), (...) udziałów w B. Sp. z o.o,. (KRS (...) ), 120.000 udziałów w spółce (...) Sp. z o.o. w upadłości (KRS (...) ). W dniu 24 stycznia 2017 r. P. P. dokonał wpłaty na rachunek w (...) Bank (...) S.A. w W. służący do obsługi spłaty pożyczki hipotecznej z dnia 15 lutego2008 r. w kwocie 6.225 zł, a w dniu 1 lutego 2007 r. w wysokości 386.541,74 zł według dyspozycji z dnia 31 stycznia 2017 r. , spłacając pożyczkę w całości. Wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2017 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi na skutek apelacji powódki zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie I C 673/15 w punkcie 1 w ten sposób, że zasądził od L. K. (2) na rzecz I. N. kwotę 42.569,01 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 grudnia 2014 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 2.447 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, oddalił apelację w pozostałej części i zniósł między stronami koszty postępowania apelacyjnego. W dniu 29 września 2017 r. do akt sprawy Km 1316/16 wpłynęło pismo pełnomocnika wierzycielki z wnioskiem o prowadzenie egzekucji z ruchomości dłużnika znajdujących się w miejscu zamieszkania dłużnika przy ul. (...) w Ł. . Wierzycielka wskazała m. in. na meble, wyposażenie sauny, sprzęt AGD, RTV, komputery, dron, sprzęt nagłaśniający, telewizory. W budynku znajdującym się na nieruchomości przy ul. (...) w Ł. zamieszkuje L. K. (2) wraz z jego i pozwanej dziećmi, 15 letnim synem W. K. i 19 letnią córką A. K. . W budynku znajduje się również nadal siedziba działalności gospodarczej powoda (...) i salon sprzedaży. Z garażu znajdującego się w budynku korzysta zarówno powód, jak i L. K. (2) . W dniu 31 października 2017 r. w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego za sygn. akt Km 1316/16 Komornik Sądowy w ramach czynności prowadzonych na nieruchomości przy ul. (...) w Ł. zajął 22 ruchomości, w tym objęte pozwem w niniejszej sprawie: Co do ruchomości objętych żądaniem pozwu dłużnik jako właściciela wskazał P. P. , . O zajęciu ruchomości P. P. dowiedział się 2 listopada 2017 r. Pismem z dnia 8 listopada 2017 r. powód wezwał pozwaną do zwolnienia od egzekucji zajętych ruchomości objętych pozwem. Aneksem z dnia 1 stycznia 2018 r. do umowy najmu z dnia 1 stycznia 2016 r. strony oświadczyły, iż w miejsce wynajmującego do stosunku najmu wstępuję aktualny (...) Sp. z o.o. w W. . Dokonawszy takich ustaleń faktycznych Sąd Rejonowy przyjął , że ruchomości wskazane w pozwie stanowiły własność powoda na skutek umowy sprzedaży zawartej pomiędzy L. K. (1) jako sprzedającym , a powodem jako kupującym. Dowodem na tę czynność są dokumentu prywatne i urzędowe złożone do akt sprawy i zeznania powoda oraz świadka L. K. (2) . O fakcie sprzedaży samochodu V. (...) świadczy faktura z dnia 31 grudnia 2016 roku oraz adnotacja Wydziału Komunikacyjnego o przerejestrowaniu samochodu . Tak samo został udowodniony fakt sprzedaży laptopa A. tj na podstawie umowy z dnia 3 stycznia 2017 roku . Nie do zaakceptowania pozostał również zarzut bezskuteczności względem pozwanej zawartych pomiędzy L. K. (2) i powodem umowy sprzedaży zajętych ruchomości z oparciu o treść art. 527 § 1 kc w związku z art. 531 § 1 kc . Sąd wywiódł wprawdzie , że na datę zawierania z dłużnikiem kwestionowanych umów sprzedaży powód mógł wiedzieć o istnieniu roszczeń I. N. względem L. K. (2) , a zwłaszcza dotyczy to sprzedanego samochodu lub laptopa , tym niemniej wierzycielka może zaspokoić swoje pieniężne roszczenia z innych składników majątku dłużnika np. z nieruchomości garażowej , a tym samym pozwana nie wykazała , że czynności sprzedaży ruchomości zostały dokonane z jej pokrzywdzeniem . Apelację od wyroku złożyła strona pozwana , zarzucając : a/ naruszenie prawa materialnego w postaci art. 58 § 1 w związku z art. 83 § 1 kc poprzez ich niezastosowanie , w sytuacji gdy sprzedaż wszystkich ruchomości objętych powództwem przez dłużnika L. K. (2) na rzecz powoda P. P. stanowiła czynność pozorną , a z zebranego materiału dowodowego oraz ustalonego stanu faktycznego wynika , że powód dokonał czynności prawnych nabycia ruchomości dla pozoru i jest to pozorność bezwzględna ; b/ naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść orzeczenia zgodnie z art. 196 kpc poprzez przyjęcie , że powodowi przysługuje legitymacja czynna w sytuacji , gdy nie została zawarta ważna i skuteczna umowa sprzedaży ruchomości wskazanych w umowie przedwstępnej z dnia 29 sierpnia 2015 roku oraz umowy sprzedaży samochodu i laptopa ; c/ naruszenie prawa materialnego w postaci art. 527 § 2 kc poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji , gdy z zebranego materiału dowodowego oraz ustalonego stanu faktycznego wynika , że zachodzi przesłanka zwiększenia niewypłacalności dłużnika oraz utrudnienia i opóźnienia egzekucji z majątku dłużnika wskutek czynności prawnej zbycia składników majątku z pokrzywdzeniem pozwanej . d/ naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść orzeczenia , tj art. 227 kpc oraz art. 233 § 1 kpc poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności faktycznych będących przedmiotem postępowania dowodowego , a co za tym idzie dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego poprzez nieuzasadnione przyjęcie , że jest możliwe zaspokojenie wierzycielki – I. N. z innego znanego majątku dłużnika L. K. (2) , z pominięciem zajętych ruchomości będących przedmiotem niniejszego postępowania , a zbycie tych ruchomości nie spowodowało zwiększenia niewypłacalności dłużnika oraz nie utrudniło i nie opóźniło egzekucji wobec L. K. (2) . W oparciu o sformułowane zarzuty pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje , w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych od powoda na rzecz pozwanej , ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji . Sąd Okręgowy zważył , co następuje : Apelacja nie jest zasadna i podlega oddaleniu . Na wstępie zauważyć należy , że Sąd Rejonowy , orzekający w niniejszej sprawie , dokonał , wbrew zarzutom apelacji , prawidłowych ustaleń faktycznych , trafnie oceniając przy tym zgromadzone w sprawie dowody . Z treści zebranego materiału dowodowego Sąd I instancji wyprowadził właściwe ustalenia i wnioski , w oparciu o które prawidłowo zastosował normy prawa materialnego , zaś sposób procedowania w sprawie odpowiadał wymogom określonym w kodeksie postępowania cywilnego . Tym samym Sąd Okręgowy w całej rozciągłości przyjmuje ustalenia i wnioski Sądu meriti jako własne . Odnosząc się w pierwszym rzędzie do zarzutów natury procesowej zgłoszonych przez pozwaną stwierdzić należy , że Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do podzielenia podnoszonego w apelacji zarzutu naruszenia art. 233 § 2 kpc oraz art. 227 kpc . Podkreślenia wymaga , że zwalczanie swobodnej oceny dowodów nie może polegać jedynie na przedstawieniu własnej korzystnej dla apelującego wersji zdarzeń, ustaleń stanu faktycznego opartych na własnych ocenach , lecz konieczne jest wykazanie , że wskazane w art. 233 § 1 kpc kryteria wiarygodności i mocy dowodów zostały naruszone , a nadto , że miało to wpływ na wynik sprawy . Innymi słowy konieczne jest wykazanie , że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego , to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów . Przedstawiona przez Sąd Rejonowy ocena dowodów nie narusza wspomnianych reguł . Kwestia istnienia innych składników majątku , do których może być skierowana egzekucji została wykazana przez stronę powodową , mimo , że niniejsze postępowanie nie jest prowadzone w zakresie skargi paulińskiej . Powód powołuje się w niniejszej sprawie na swoje prawo własności co do ruchomości zajętych w toku egzekucji przeciwko nie uczestniczącemu w procesie dłużnikowi pozwanej . Zasadniczym zagadnieniem jest ocena zarzutów pozwanej , która kwestionuje, po pierwsze prawo własności powoda , twierdząc , że czynności te nie mają skutku przenoszącego własność , ponieważ zostały dokonane dla pozoru. Poza tym pozwana kwestionuje skuteczność umów sprzedaży zawartych pomiędzy dłużnikiem a powodem z uwagi na spełnienie przesłanek określonych w art. 527 § 1 i 2 kc . W wypadku pozytywnej oceny pierwszego z zarzutów zbędne staje się rozważanie drugiego , powód nie może wtedy skutecznie powołać się na prawo przysługujące mu do zajęcia ruchomości ( art. 841 kpc ) ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2014 roku V CSK 563/13 ) Osią sporu w niniejszej sprawie stanowiła bowiem kwestia , czy umowy sprzedaży na podstawie których powód nabył ruchomości , następnie zajęte w drodze egzekucji należy kwalifikować jako pozorną w rozumieniu art. 83 kc . Pozorność umowy sprzedaży strona pozwana wywodzi z faktu , że zmierza ona do pomniejszenia majątku dłużnika L. K. (2) i w konsekwencji uniemożliwienia skutecznego egzekwowania jej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym . Z czynnością prawną pozorną mamy do czynienia wówczas , gdy występują łącznie następujące warunki : oświadczenie woli musi być złożone tylko dla pozoru, oświadczenie woli musi być złożone drugiej stronie , adresat oświadczenia woli musi zgadzać się na dokonanie czynności prawnej jedynie dla pozoru , czyli być aktywnym uczestnikiem stanu pozorności . Pierwsza i zasadnicza cecha czynności pozornej wyraża się brakiem zamiaru wywołania skutków prawnych , jakie prawo łączy z tego typu i treścią złożonego oświadczenia . Jest to zatem z góry świadoma sprzeczność między oświadczeniami a prawdziwymi zamiarami stron , czyli upozorowanie stron na zewnątrz i wytworzenie przeświadczenia dla określonego kręgu ( otoczenia ) , nie wyłączając organów władzy publicznej , że czynność o określonej treści został skutecznie dokonana. ( wyrok Sądu Apelacyjnego z w Ł. z dnia 4 września 2012 III AUa 19/12 ) Zdaniem Sądu Okręgowego , pozwana podnosząc zarzut pozorności nie udowodniła , że czynnością ukrytą było uniknięcie skutków zajęcia przez Komornika ruchomości znajdujących się na nieruchomości w Ł. przy ul. (...) . Zważyć bowiem należy , że w niniejszej sprawie o pozorności umowy sprzedaży można by było mówić na gruncie art. 83 kc jedynie w kontekście , gdyby w dacie ich zawarcia przysługiwała pozwanej wierzytelność względem L. K. (2) i istniałaby obawa , że majątek dłużnika jest niewystarczający do zaspokojenia roszczeń wierzycielki , a strony umowy działały ze świadomością pokrzywdzenia wierzycielki. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości , że powód zawarł z L. K. (2) najpierw w dniu 25 sierpnia 2015 roku umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości położonej w Ł. przy ul. (...) wraz z ruchomościami stanowiącymi wyposażenie domu , a następnie w dniu 29 grudnia 2015 roku notarialną umowę sprzedaży nieruchomości . Okoliczności sprzedaży tej nieruchomości , wskazane przez powoda dotyczyły przejęcia przez niego uprawnień w prowadzeniu działalności gospodarczej pod nazwą firmy (...) . ( (...) ) . Nie można bowiem pominąć faktu , że powód współpracował z L. K. (2) od kilku lat , z początku działał w firmie jako wynajmujący jego pomieszczenia , a ostatecznie dokonał przejęcia firmy łącznie ze znakiem towarowym, co nastąpiło w dniu 1 listopada 2010 roku . Natomiast wyrok zasądzający w sprawie z powództwa I. N. przeciwko L. K. (2) zapadł przed Sądem Okręgowym w Łodzi w dniu 9 lutego 2016 roku , a pismo Komornika do dłużnika informujące go o wszczęciu egzekucji zostało doręczone dłużnikowi w dniu 10 stycznia 2017 roku , a powodowi w dniu 1 marca 2017 roku . Dodatkowo należy zwrócić uwagę na fakt , że zawarta umowa sprzedaży nieruchomości w Ł. przy ul. (...) skutkowała tym , że został spłacony w całości przez powoda w ramach spłaty należności za tę nieruchomość , kredyt hipoteczny , co stanowiło kwotę 386.541,74 złotych . Spłata tego kredytu poprzez wpłatę jednorazową nastąpiła w dniu 24 stycznia 2017 roku , przy czym należy podkreślić również , że kredyt hipoteczny obciążający nieruchomość położoną w Ł. przy ul. (...) wynikał z umowy kredytowej , w której zobowiązanymi był L. K. (2) jak i pozwana – I. N. . Te same argumenty dotyczą zawarcia umowy sprzedaży samochodu osobowego V. (...) o numerze rejestracyjnym (...) oraz laptopa A. . Samochód został bowiem sprzedany przez L. K. (2) powodowi w dniu 31 grudnia 2016 roku i przerejestrowany na kupującego w dniu 13 stycznia 2017 roku Sąd Okręgowy podzielił więc stanowisko Sądu I instancji , że strona pozwana nie zdołała wykazać pozorności umów sprzedaży ruchomości będącym przedmiotem niniejszego postępowania . Należy bowiem wskazać , że umowy te byłyby pozorne , gdyby pod pozorną czynnością prawną nic się nie kryło , czyli gdyby strony nie miały rzeczywistego zamiaru wywołania skutków tej czynności lub gdyby pod czynnością pozorną kryła się inna czynność prawna . W obydwu przypadkach należałoby wykazać , że powód wraz z L. K. (2) , który w niniejszej sprawie był jedynie świadkiem , godził się na taką pozorność i był jej świadomy . Dowodów takich nie przeprowadzono , a okoliczności zawarcia tych umów , a zwłaszcza umowy sprzedaży nieruchomości wraz z ruchomościami stanowiącymi jej wyposażenie świadczą o zupełnie innej istocie tych umów . Wobec uznania przez Sad Okręgowy , że w sprawie nie zostało wykazane , aby umowy sprzedaży ruchomości zostały dotknięte pozornością należy rozważyć , czy jest możliwy do zastosowania zarzut skargi pauliańskiej . Uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dłużnika dokonanych z pokrzywdzeniem wierzycieli może nastąpić w drodze powództwa , jak również w drodze zarzutu podniesionego w obronie przed powództwem wytoczonym przez osobę trzecią , która uzyskała korzyść majątkową wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika , w szczególności w obronie przed powództwem przeciwegekucyjnym z art. 841 kpc . Do uwzględnienia zarzutu opartego na skardze pauliańskiej z art. 527 § 1 kc należało zatem ustalić w tych okolicznościach czy : - istnieje godny ochrony interes wierzyciela w postaci wierzytelności - dokonano przez dłużnika z osobą trzecią czynności prawnej - dokonanie przez dłużnika czynności z pokrzywdzeniem wierzyciela , a zarazem takiej , z którą osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową - dokonanie prze dłużnika czynności ze świadomością pokrzywdzenia - działanie osoby trzeciej w złej wierze . O ile została spełniona przesłanka istnienia wierzytelności względem dłużnika L. K. (2) , Sąd Okręgowy nie dopatrzył się w czynności sprzedaży ruchomości działania z pokrzywdzeniem wierzyciela . Zgodnie z art. 527 § 2 kc czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela , jeżeli w skutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny w wyższym stopniu , niż był przed dokonaniem czynności . Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia niewypłacalności . Zgodnie z potocznym znaczeniem tego terminu chodzi tu o sytuację dłużnika polegającą na braku możliwości wywiązywania się przez niego z zobowiązań finansowych . ( M. P. - S. – System prawa prywatnego t.6 s. (...) ) . Jak podkreśla się w judykaturze , pokrzywdzenie wierzycieli powstaje na skutek takiego stanu faktycznego majątku dłużnika , który powoduje niemożność , utrudnienie lub odwleczenie zaspokojenia wierzyciela ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2001 IV CKN 525/00 LEX nr 53110, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2004 II CK 367/03 Lex nr 174173 ) . Ustaleń w tym zakresie Sąd dokonuje według zasad przewidzianych w art. 227 – 234 kpc , na podstawie zebranych dowodów i wszelkich ujawnionych w sprawie okoliczności , przy uwzględnieniu reguł logiki i doświadczenia życiowego . Należy przy tym mieć na względzie , że to wierzyciel jest dysponentem postępowania egzekucyjnego i to on dokonuje wyboru , z którego składnika majątkowego egzekucja będzie najdogodniejsza . Jeżeli zatem dochodzi choćby tylko do pogorszenia stanu ściągalności roszczenia , jest to sytuacja , w której wierzyciel może domagać się ochrony na podstawie art. 527 kc . Przy wszczęciu egzekucji w dniu 21 grudnia 2016 roku przez pozwaną , zostały wskazane składniki majątkowe , z których egzekucja miała być prowadzona . Wśród tych składników jest zarówno nieruchomość w postaci odrębnej własności w postaci boksu garażowego mieszczącego się przy ul. (...) objętej kw (...) , jak i udziały dłużnika w kilku Spółkach . Składniki ruchome zajęte następnie przez Komornika w dniu 31 października 2017 roku pojawiły się w żądaniu egzekucyjnym w piśmie z dnia 29 września 2017 roku , a więc w toku trwającej już od grudnia 2016 roku egzekucji . Nie stanowiły one więc zasadniczego składnika majątkowego dłużnika . Nie każda czynność prawna powodująca zmniejszenie majątku dłużnika może być uznana za krzywdzącą wierzycieli . Nie będzie ona miała takiego charakteru wówczas, gdy dłużnik w zamian za swoje świadczenie uzyskał ekwiwalent , który posłużył mu do zaspokojenia wierzycieli ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 1999 I CKN 287/98 Lex nr 147235 ) . Tak było w niniejszej sprawie , skoro sprzedaż nieruchomości wraz z ruchomościami będącymi wyposażeniem biurowym pozwoliła na spłacenie obciążeń hipotecznych tej nieruchomości , do których spłacenia była również zobowiązana pozwana z racji podpisania umowy kredytowej obciążającej nieruchomość położoną w Ł. przy ul. (...) również przez nią . Słusznie , zdaniem Sądu Okręgowego , Sąd I instancji wskazał , że strona pozwana jako wierzycielka nie sprostała ciężarowi dowodowemu spełnienia wszystkich przesłanek z art. 527 kc . Nie został bowiem wykazany fakt niewypłacalności dłużnika w chwili zgłoszenia zarzutu ze skargi pauliańskiej przez pozwaną. Nie została bowiem wykazana bezskuteczność postępowania egzekucyjnego i fakt , że składniki majątku dłużnika nie wystarczą na zaspokojenie wierzyciela . Jest to istotne w kontekście zajętych ruchomości bowiem na żadnym etapie postępowania nie zostały one wycenione , a co za tym idzie , nie zostało ustalone czy egzekucja skierowana do tych ruchomości w istotny sposób zaspokoi wierzycielkę. Dotyczy to bowiem rzeczy ruchomych będących w codziennym użytkowaniu , prawdopodobnie od kilku lat , jak chociażby lodówka , pralka , czy nawet sprzęt komputerowy kilkuletni , będący w ciągłym użytkowaniu . Również samochód zajęty w egzekucji , sprzedany przez dłużnika L. K. (2) w chwili dokonania tej czynności nie miał znacznej wartości , bowiem przeszedł gruntowną naprawę , co zostało wykazane chociażby fakturami z jego naprawy. Powyższe rozważania w kontekście oceny zasadności zarzutów apelacji prowadzą do wniosku , że apelacja pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 385 kpc podlega oddaleniu jako bezzasadna . O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie § 2 pkt 5 oraz § 10 pkt 1 ppkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokatów ( Dz U z 2015 poz. 1800 ze zm ) .
Pełny tekst orzeczenia
III CA 2084/18
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.