III CA 2031/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółdzielnia Mieszkaniowa „ Osiedle (...) ” w Ł. wniosła pozew o stwierdzenie ustania służebności przechodu i przejazdu do budynku gospodarczego, ustanowionej na rzecz właściciela działki sąsiedniej do czasu istnienia tego budynku. Powódka argumentowała, że budynek gospodarczy, do którego służebność zapewniała dostęp, został rozebrany, a w jego miejsce wzniesiono nowy obiekt – budynek garażowo-gospodarczy o większych wymiarach i innym przeznaczeniu, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po dwukrotnym uchyleniu orzeczeń w pierwszej instancji, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi wyrokiem z dnia 12 lipca 2018 roku stwierdził ustanie służebności, uznając, że budynek, dla którego została ustanowiona, przestał istnieć. Sąd Rejonowy oparł swoje ustalenia na dowodach wskazujących, że stare drewniane budynki gospodarcze zostały rozebrane, a w ich miejsce powstały nowe, murowane obiekty o innych gabarytach i przeznaczeniu. Pozwani E. T. i A. P. wnieśli apelacje, zarzucając sprzeczność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym oraz naruszenie zasad współżycia społecznego. Twierdzili, że dokonano jedynie modernizacji, a nie rozbiórki, i że zachowano istotne elementy starych budynków. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił obie apelacje, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że nowe budynki garażowo-gospodarcze, zbudowane przez pozwanych, nie są tożsame z pierwotnym budynkiem gospodarczym, dla którego ustanowiono służebność. Istnienie fragmentu starej ceglanej ściany nie oznaczało zachowania budynku w rozumieniu celu ustanowienia służebności. Sąd uznał, że cel ustanowienia służebności został zniweczony przez rozbiórkę pierwotnych budynków, co skutkowało ustaniem służebności na podstawie warunku rozwiązującego zapisanego w akcie notarialnym. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanych solidarnie koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'istnienie budynku' w kontekście ustania służebności gruntowej ustanowionej do czasu istnienia tego budynku, a także ocena prac budowlanych jako modernizacji lub rozbiórki.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z rozbiórką i odbudową budynków gospodarczych oraz konkretnymi zapisami aktu notarialnego ustanawiającego służebność.
Zagadnienia prawne (3)
Czy służebność gruntowa ustanowiona do czasu istnienia określonego budynku gospodarczego ustaje, gdy budynek ten zostanie rozebrany i zastąpiony nowym obiektem o innych wymiarach i przeznaczeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, służebność gruntowa ustanowiona do czasu istnienia określonego budynku gospodarczego ustaje, gdy budynek ten przestaje istnieć, nawet jeśli w jego miejsce wzniesiono nowy obiekt.
Uzasadnienie
Służebność została ustanowiona w konkretnym celu – zapewnienia dostępu do istniejącego budynku gospodarczego i na określony czas – do czasu jego istnienia. Rozbiórka pierwotnego budynku i wzniesienie w jego miejsce nowego obiektu o innych wymiarach i przeznaczeniu oznacza, że cel ustanowienia służebności został zniweczony, a warunek rozwiązujący przewidziany w akcie notarialnym ziścił się.
Czy modernizacja budynku gospodarczego, polegająca na wymianie elementów konstrukcyjnych, zmianie kubatury i przeznaczenia, prowadzi do jego unicestwienia w rozumieniu ustania służebności gruntowej ustanowionej do czasu istnienia tego budynku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli prace wykraczają poza zakres zwykłej konserwacji i prowadzą do zasadniczej zmiany charakteru, wyglądu i przeznaczenia budynku, można mówić o jego unicestwieniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykonanie przez pozwanych prac polegających na rozbiórce starych budynków i wzniesieniu w ich miejsce nowych, o innych gabarytach i przeznaczeniu, doprowadziło do tego, że budynki te w swojej pierwotnej postaci przestały istnieć. Istnienie nawet całej ceglanej ściany nie pozwala mówić o istnieniu budynku gospodarczego i możliwości jego wykorzystania w celu, dla którego powstał.
Czy wniesienie pozwu o stwierdzenie ustania służebności, w sytuacji gdy budynek, dla którego została ustanowiona, został rozebrany, może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli działanie powoda jest zgodne z prawem i służy ochronie jego uzasadnionych interesów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że podnoszenie zarzutu sprzeczności roszczenia z zasadami współżycia społecznego w sytuacji, gdy pozwani samowolnie dokonali rozbiórki i budowy nowych obiektów, naruszając tym samym prawo, jest nieuzasadnione i urąga przyzwoitości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielnia Mieszkaniowa „ Osiedle (...) ” | spółka | powódka |
| E. T. | osoba_fizyczna | pozwana |
| A. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Każdy, kto ma w tym interes prawny, może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Pomocnicze
k.c. art. 285
Kodeks cywilny
Określa możliwość obciążenia nieruchomości prawem rzeczowym ograniczonym, którego treścią jest korzystanie z nieruchomości obciążonej lub ograniczenie właściciela nieruchomości obciążonej.
k.c. art. 293
Kodeks cywilny
Służebność wygasa wskutek niewykonywania przez okres 10 lat.
k.c. art. 294
Kodeks cywilny
Właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności z wynagrodzeniem, jeżeli wskutek zmiany stosunków służebność stała się dla niego szczególnie uciążliwa, a nie jest konieczna dla prawidłowego korzystania z nieruchomości władnącej.
k.c. art. 295
Kodeks cywilny
Jeżeli służebność utraciła znaczenie dla nieruchomości władnącej, można żądać zniesienia tego prawa bez wynagrodzenia.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem tego prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek gospodarczy, dla którego ustanowiono służebność, został rozebrany. • W miejsce rozebranego budynku wzniesiono nowy obiekt o innych wymiarach i przeznaczeniu. • Cel ustanowienia służebności został zniweczony przez rozbiórkę pierwotnego budynku.
Odrzucone argumenty
Dokonano jedynie modernizacji starych budynków gospodarczych, a nie ich rozbiórki. • Zachowano istotne elementy ścian ceglanych i rozmiary budynków. • Roszczenie powódki jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
służebność (...) do czasu istnienia tego budynku, ustała na skutek nieistnienia budynku dla którego została ustanowiona • budynki gospodarcze były jednocześnie rozbierane i budowane na nowo • istota istnienia przedmiotowego budynku jest istnienie takiej jego części, która pozwala na wykorzystywanie go zgodnie z przeznaczeniem • istnienie nawet całej ceglanej ściany nie pozwala mówić o istnieniu budynku gospodarczego i możliwości jego wykorzystania w celu, dla którego powstał • podnoszenie w tej sytuacji zarzutu sprzeczności roszczenia Spółdzielni z zasadami współżycia społecznego urąga przyzwoitości
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'istnienie budynku' w kontekście ustania służebności gruntowej ustanowionej do czasu istnienia tego budynku, a także ocena prac budowlanych jako modernizacji lub rozbiórki."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z rozbiórką i odbudową budynków gospodarczych oraz konkretnymi zapisami aktu notarialnego ustanawiającego służebność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są precyzyjne zapisy w umowach dotyczących praw rzeczowych i jak działania stron mogą prowadzić do wygaśnięcia tych praw. Pokazuje również konflikt sąsiedzki wynikający z działań budowlanych.
“Czy rozbiórka starego budynku oznacza koniec służebności? Sąd rozstrzyga spór o dostęp do nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.