III Ca 203/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego w sprawie o zapłatę kwoty rzekomo pobranej nienależnie przez ubezpieczyciela tytułem opłat alokacyjnych, uznając roszczenie za bezzasadne i przedawnione.
Powódka domagała się zwrotu 2.628,66 zł od ubezpieczyciela, twierdząc, że pobrano jej ukrytą opłatę alokacyjną, a postanowienia umowy są abuzywne. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione i kwestionowane postanowienia za ważne. Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki, podzielając ustalenia i ocenę prawną sądu pierwszej instancji, wskazując na jasność i precyzję postanowień umowy oraz brak dowodów na nieadekwatność opłat.
Powódka A. K. dochodziła od A. Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. zapłaty kwoty 2.628,66 zł z odsetkami, argumentując, że ubezpieczyciel (poprzednik prawny pozwanej) pobrał od niej ukrytą opłatę alokacyjną, a postanowienia umowy dotyczące tej opłaty (§ 12 ust. 12.1 i 12.2 OWU oraz § 11 Informacji uzupełniającej) są klauzulami abuzywnymi. Powódka wpłaciła w trakcie umowy 19.105,68 zł, a po jej rozwiązaniu otrzymała 12.554 zł. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty braku właściwości miejscowej, przedawnienia roszczenia oraz braku przesłanek do uznania postanowień za abuzywne. Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione na podstawie art. 819 § 1 k.c. i art. 118 k.c., a także stwierdzając, że powódka otrzymała pełne informacje o umowie. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację powódki, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu pierwszej instancji, uznając, że kwestionowane postanowienia umowy są jasne, precyzyjne i zaakceptowane przez powódkę. Podkreślono, że powódka otrzymała ochronę ubezpieczeniową, a pozwana ponosiła koszty związane z umową i prowadzeniem rachunku. Brak było dowodów na nieadekwatność opłaty alokacyjnej, a ciężar dowodu spoczywał na powódce. W konsekwencji, roszczenie uznano za bezzasadne, a apelację oddalono, zasądzając od powódki na rzecz pozwanej zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, kwestionowane postanowienia umowy są jasne, precyzyjne i zostały zaakceptowane przez powódkę, a nadto powódka otrzymała ochronę ubezpieczeniową i nie wykazała, aby opłata była nieadekwatna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienia dotyczące opłaty alokacyjnej były jasne i precyzyjne, a powódka miała możliwość zapoznania się z nimi i je zaakceptowała. Ciężar dowodu co do nieadekwatności opłaty spoczywał na powódce, która nie wykazała tej okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
A. Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 819 § § 1
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że roszczenie powódki o zwrot opłat alokacyjnych przedawnia się na zasadach ogólnych.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że roszczenie powódki o zwrot opłat alokacyjnych przedawnia się po 10 latach.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że postanowienia umowy dotyczące opłaty alokacyjnej nie spełniają przesłanek klauzuli abuzywnej.
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że postanowienia umowy dotyczące opłaty alokacyjnej nie naruszają rażąco interesów powódki.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia tego przepisu przez powódkę został uznany za nieuzasadniony, gdyż kwestionowała ona ocenę prawną, a nie ustalenia faktyczne.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1, 2 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania odwoławczego.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu w zakresie nieadekwatności opłaty alokacyjnej spoczywał na powódce.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powódki jest przedawnione. Kwestionowane postanowienia umowy są jasne, precyzyjne i zaakceptowane przez powódkę. Powódka nie wykazała nieadekwatności opłaty alokacyjnej. Powódka otrzymała ochronę ubezpieczeniową i poniosła koszty związane z umową.
Odrzucone argumenty
Postanowienia umowy dotyczące opłaty alokacyjnej są klauzulami abuzywnymi. Sąd Rejonowy naruszył art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodu.
Godne uwagi sformułowania
kwestionowane postanowienia umowy są jasne i precyzyjne ciężar dowodu spoczywała na powódce, która z tego wywodziła korzystne dla niej skutki w postaci bezskuteczności kwestionowanych postanowień umowy
Skład orzekający
Leszek Dąbek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z umów ubezpieczenia, ocena klauzul abuzywnych w umowach ubezpieczeniowych, ciężar dowodu w sprawach o zapłatę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju umowy ubezpieczenia i opłat alokacyjnych; orzeczenie opiera się na utrwalonej linii orzeczniczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego jakim jest ubezpieczenie na życie i kwestii opłat, co może być interesujące dla konsumentów i prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeniowym.
“Czy opłaty w ubezpieczeniu na życie mogą być ukrytą stratą? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 2628,66 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 203/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lipca 2019 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek Protokolant Angelika Gwozdek po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2019 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa A. K. przeciwko A. Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I C 1318/17 1. oddala apelację; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Ca 203/19 UZASADNIENIE Powódka A. K. żądała zasądzenia na jej rzecz od pozwanej A. Towarzystwo (...) Spółki Akcyjnej w W. kwoty 2.628,66 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 18 07 2017 r. do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości według norm przepisanych. Uzasadniając żądanie twierdziła, że w dniu 24.11.1998 r. zawarła z (...) U. (...) Towarzystwo (...) na (...) S.A. w W. (poprzednikiem prawnym pozwanej) umowę ubezpieczenia na podstawie Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) (...) Uniwersalnego (...) potwierdzonego polisą nr (...) . Podała, że umowa została rozwiązana w dniu 4 10 2012 r. i przez okres obowiązywania umowy wpłaciła sumę 19.105,68 zł, a po wygaśnięciu umowy towarzystwo wypłaciło powódce kwotę 12.554 zł. Wskazana kwota stanowiła całość zgromadzonych na rachunku środków w chwili rozwiązania umowy. Zgodnie z zawartą umową alokowaniu podlegała zdefiniowana część składki, w pierwszym roku ubezpieczenia 25% składki, a w kolejnych latach ubezpieczenia 90% składki. Pozostała cześć składki stanowiła składkę ubezpieczeniową, czyli wynagrodzenie pozwanej za świadczenie usług związanych z ubezpieczeniem na życie, co oznaczało, że ta część nie była alokowana na rachunku prowadzonym dla powódki. Ponadto podniosła, że postanowienia § 12 ust. 12.1 i 12.2 OWU oraz § 11 Informacji uzupełniającej do umowy (...) Uniwersalnego (...) wersje OWU nr 11/98-12/00 są kla-uzulami abuzywnymi. Powyższe postanowienia dotyczyły pobrania przez pozwaną ukrytej opłaty alokacyjnej. Powódka żąda zwrotu kwoty 2.628,66 zł tytułem pobranych opłat alokacyjnych oraz ustawowych odsetek za opóźnienie liczonych od kwoty 2.628,66 zł od dnia 18 07 2017 r. do dnia zapłaty. Pozwana A. Towarzystwo (...) Spółki Akcyjnej w W. wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenia na jej rzecz od powódki zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podnosiła zarzut braku właściwości miejscowej sądu, zarzut przedawnienia roszczenia oraz zarzut zużycia korzyści oraz brak przesłanek do uznania postanowień umowy za abuzywne. Sąd Rejonowy w Gliwicach w wyroku z dnia 5 07 2018 r. oddalił powództwo oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 917zł z tytułu zwrotu kosztów procesu. W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulację art. 819 § 1 k.c. oraz art. 118 k.c. i stwierdził, iż roszczenie powódki przedawnia się po 10 latach bowiem nie wynika ono z umowy ubezpieczenia lecz stanowi roszczenie o zapłatę kwoty pobranej bez ważnej podstawy prawnej stanowiącej świadczenie nienależne. Dodatkowo, Sąd wskazał, że w jego ocenie powódka otrzymała pełne informacje dotyczące zawartej umowy, miała również nieskrępowaną możliwość zapoznania się z szczegółowymi warunkami umowy. Sama umowa została zawarta w sposób dobrowolny. Orzeczenie zaskarżyłapowódka A. K. , która wnosiła o jego zmianę poprzez uwzględnienie powództwa oraz zasądzenie na jej rzecz od pozwanej zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zarzuciła, że przy ferowaniu wyroku naruszono prawo materialne regulację art. 385 1 § 1 i 385 2 k.c. poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy zapisy dotyczące opłaty alokacyjnej należy uznać za abuzywne oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodu. W odpowiedzi na apelację pozwana A. Towarzystwo (...) na (...) Spółki Akcyjnej w W. wnosiła o oddalenie apelacji i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenie powódki przyjmując, że mają one źródło w umowie zawartej przez skarżącą z poprzednikiem prawnym pozwanej ( (...) U. (...) Towarzystwo (...) na (...) S.A. w W. ) w dniu 24.11.1998 r. a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę. Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia mają podstawę w informacjach zawartych we wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wiarygodnych źródłach dowodowych. Skarżąca w ramach zarzutu naruszenia przy ferowaniu wyroku regulacji art. 233 § 1 k.p.c. w istocie kwestionuje dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę prawną ustalonego stanu faktycznego (posiadania przez pozwaną uprawnienia do potrącenia rachunku powódki opłaty alokacyjnej). Tym samym zarzut ten tylko werbalnie odnosi się do podstawy faktycznej powództwa i jako taki nie ma wpływu na powyższą ocenę. Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia Sądu pierwszej instancji. Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego w swym zasadniczym zarysie jest również prawidłowa. Ma ona odniesienie we wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia prawidłowo zastosowanych przez Sąd pierwszej instancji regulacjach prawnych i Sąd Okręgowy ją podziela (orzecz. SN z dn. 26 04 1935r. III C 473/34, ZB. Urz. 1935r. nr 12, poz. 496). W szczególności – wbrew zarzutowi apelacji - Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, że w sprawie nie mają zastosowania przywołane w apelacji regulacje art. 385 1 § 1 k.c. i art. 385 2 k.c. Kwestionowane w apelacji postanowienia umowy postanowienia umowy (§ 12 ust. 12.2 OWU) są jasne i precyzyjne oraz co należy podkreślić zostały skarżącej przedstawione i przez nią zaakceptowane. Za Sądem Rejonowym należy podkreślić, iż powódce z chwilą zawarcia umowy udzielono ochrony ubezpieczeniowej, która trwała przez cały okres obowiązywania umowy, a pozwana ponosił koszty związane z zawarciem umowy i prowadzeniem rachunku powódki. W toku postępowania nie wykazano, żeby opłata alokacyjna była w stosunku do nich nieadekwatna (stosownie do art. 6 k.c. ciężar dowodu spoczywała na powódce, która z tego wywodziła korzystne dla niej skutki w postaci bezskuteczności kwestionowanych postanowień umowy). Dlatego Sąd Rejonowy w materiale sprawy słusznie ocenił, że w odniesieniu do tych postanowień nie mają zastosowania wskazane w apelacji regulacje prawne i podniesiony w tej kwestii zarzut jest nieuzasadniony. W połączeniu z powyższym czyniło to powództwo bezzasadnym, co powinno było prowadzić do jego oddalenia. Znalazło to prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym wyroku, stąd też apelacja jest bezzasadna w rozumieniu art. 385 k.p.c. , a to z mocy zawartej w nim regulacji prowadziło do jej oddalenia. Reasumując zaskarżony wyrok jest prawidłowy i dlatego apelację jako bezzasadną oddalono w oparciu o regulację art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosując regulację art. 98 § 1, 2 i 3 k.p.c. biorąc pod uwagę, że powód uległ w postępowaniu odwoławczym i powinien zwrócić pozwanej poniesione przez nią w tym postępowaniu koszt zastępstwa procesowego. Sędzia Leszek Dąbek
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI