III Ca 1974/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację uczestniczek od postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku o zabezpieczeniu spadku po W. S. Sąd Rejonowy ustanowił zarządcę tymczasowego, uznając, że wnioskodawca, będący zapisobiercą, uprawdopodobnił ryzyko zbycia majątku spadkowego. Uczestniczki zaskarżyły to postanowienie, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych oraz wskazując, że spadek został już objęty przez spadkobierców, co potwierdza poświadczenie dziedziczenia. Sąd Okręgowy, analizując przepisy dotyczące zabezpieczenia spadku (art. 634 kpc), stwierdził, że zabezpieczenie jest niedopuszczalne w przypadku objęcia spadku przez spadkobiercę. Podkreślił, że zapisobierca nie staje się właścicielem przedmiotów spadkowych z mocy samego zapisu, lecz nabywa roszczenie o jego wykonanie, a prawa spadkobierców są nadrzędne. Ponieważ spadek został objęty przez spadkobierców (co potwierdziło poświadczenie dziedziczenia), Sąd Okręgowy uznał, że nie zachodziła potrzeba zabezpieczenia spadku. W konsekwencji, na podstawie art. 386 § 1 kpc, zmieniono zaskarżone postanowienie i oddalono wniosek o zabezpieczenie. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania odwoławczego, zasądzając od wnioskodawcy na rzecz uczestniczek kwoty po 63,50 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie potrzeby lub braku potrzeby zabezpieczenia spadku w sytuacji, gdy spadkobiercy już objęli spadek, a wnioskodawca jest zapisobiercą.
Dotyczy sytuacji, gdy testament zawiera zapis zwykły, a nie windykacyjny, oraz gdy spadek został faktycznie objęty przez spadkobierców.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o zabezpieczenie spadku może być uwzględniony, gdy spadek został już objęty przez spadkobierców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zabezpieczenie spadku jest niedopuszczalne w przypadku objęcia spadku przez spadkobiercę, ponieważ jego prawa wyprzedzają prawa zapisobiercy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że objęcie spadku przez spadkobierców eliminuje potrzebę jego zabezpieczenia, gdyż spadkobiercy stają się prawowitymi właścicielami z chwilą otwarcia spadku, a ich prawa są nadrzędne wobec praw zapisobiercy. Zapis zwykły tworzy jedynie wierzytelność, a nie prawo do konkretnych przedmiotów spadkowych.
Czy zapis zwykły uprawnia zapisobiercę do żądania zabezpieczenia spadku poprzez ustanowienie zarządcy tymczasowego, gdy spadkobiercy już objęli spadek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie zapisobiercy o wykonanie zapisu nie wyprzedza praw spadkobiercy, który objął spadek.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zapisobierca nie staje się właścicielem przedmiotów spadkowych z mocy samego zapisu, lecz nabywa wierzytelność o jego wykonanie. W przypadku objęcia spadku przez spadkobierców, to ich prawa są nadrzędne, a zabezpieczenie spadku na rzecz zapisobiercy nie jest uzasadnione.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. S. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| A. S. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 634
Kodeks postępowania cywilnego
Spadek zabezpiecza się, gdy grozi naruszenie rzeczy lub praw pozostałych po spadkodawcy, zwłaszcza przez usunięcie, uszkodzenie, zniszczenie albo nieusprawiedliwione rozporządzenie. Zabezpieczenie jest niedopuszczalne w razie objęcia spadku przez spadkobiercę.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji zmienia zaskarżone orzeczenie.
k.p.c. art. 397 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienia sądu pierwszej instancji są zaskarżalne apelacją.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania procesowego stosuje się odpowiednio do innych postępowań.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o zabezpieczenie spadku, jeśli strony poniosły koszty, sąd może zasądzić je od wnioskodawcy na rzecz uczestników.
Pomocnicze
k.p.c. art. 635 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 635 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 518 § zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postanowienie o zabezpieczeniu spadku jest orzeczeniem co do istoty sprawy, dlatego przysługuje od niego apelacja.
k.p.c. art. 633
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 666 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 988
Kodeks cywilny
k.c. art. 981¹
Kodeks cywilny
Wprowadzenie zapisu windykacyjnego od 23 października 2011 r.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 8 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 12 ust. 1 pkt 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spadek został objęty przez spadkobierców, co wyklucza potrzebę jego zabezpieczenia. • Prawa spadkobierców są nadrzędne wobec praw zapisobiercy. • Zapis zwykły tworzy wierzytelność, a nie prawo do przedmiotów spadkowych.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawca jest zapisobiercą i uprawdopodobnił ryzyko zbycia majątku spadkowego. • Brak zabezpieczenia uniemożliwi realizację zapisu.
Godne uwagi sformułowania
Zabezpieczenie spadku jest w zasadzie niedopuszczalne w razie objęcia spadku przez spadkobiercę. • Zapisobierca nie uzyskuje prawa do określonych przedmiotów spadkowych, ale roszczenie o wykonanie zapisu. • Sukcesorem uniwersalnym w takiej konfiguracji jest spadkobierca, który ma obowiązek wykonania zapisów.
Skład orzekający
Danuta Pacześniowska
przewodniczący
Teresa Kołeczko – Wacławik
sędzia
Roman Troll
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie potrzeby lub braku potrzeby zabezpieczenia spadku w sytuacji, gdy spadkobiercy już objęli spadek, a wnioskodawca jest zapisobiercą."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy testament zawiera zapis zwykły, a nie windykacyjny, oraz gdy spadek został faktycznie objęty przez spadkobierców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową różnicę między prawami spadkobiercy a zapisobiercy oraz warunki dopuszczalności zabezpieczenia spadku, co jest istotne dla praktyków prawa spadkowego.
“Czy można zabezpieczyć spadek, który już został odziedziczony? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.