III Ca 197/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. S., współwłaściciel nieruchomości, wniósł pozew o zapłatę kwoty 14.400 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z domu przez pozwanego Z. D., który zamieszkiwał tam z byłą żoną powoda, D. S. Powód twierdził, że nigdy nie wyraził zgody na zamieszkanie pozwanego i domagał się należnej mu połowy wynagrodzenia za okres od 2011 do 2014 roku. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, wskazując na umowę użyczenia z D. S. i milczącą zgodę powoda, a także ponoszenie kosztów utrzymania nieruchomości. Sąd Rejonowy w Rybniku oddalił powództwo, uznając, że pozwany był posiadaczem zależnym w dobrej wierze na podstawie umowy użyczenia zawartej z D. S., przy czym powód, poprzez swoje zachowanie (regularne kontakty z synami, widok prac remontowych), wyraził milczącą zgodę na ten stan rzeczy. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację powoda, podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. Stwierdził, że powód miał świadomość zamieszkiwania pozwanego i akceptował ten stan rzeczy, co należy interpretować jako dorozumianą zgodę na czynność prawną współwłaścicielki (D. S.) zawarcia umowy użyczenia z pozwanym. W związku z tym, umowa użyczenia była ważna, a pozwany był posiadaczem zależnym w dobrej wierze. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego dotyczącymi użyczenia (art. 710 w zw. z art. 230 kc), nie powstaje obowiązek zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy, co wykluczało zastosowanie przepisów o roszczeniach właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi (art. 224-225 kc). Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja milczącej zgody współwłaściciela na umowę użyczenia zawartą przez innego współwłaściciela oraz brak możliwości żądania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie w takich okolicznościach.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie powód przez lata akceptował stan rzeczy. Może być mniej przydatne w przypadkach, gdy współwłaściciel od razu wyraża sprzeciw.
Zagadnienia prawne (2)
Czy milcząca zgoda współwłaściciela na zamieszkiwanie osoby trzeciej w nieruchomości wspólnej, na podstawie umowy użyczenia zawartej z drugim współwłaścicielem, stanowi podstawę do żądania przez pierwszego współwłaściciela wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, milcząca zgoda współwłaściciela na zamieszkiwanie osoby trzeciej w nieruchomości wspólnej, przy braku sprzeciwu i akceptacji stanu rzeczy, może być interpretowana jako dorozumiana zgoda na czynność prawną (umowę użyczenia) zawartą przez drugiego współwłaściciela, co wyklucza roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód, mając świadomość zamieszkiwania pozwanego w nieruchomości wspólnej i nie sprzeciwiając się temu przez lata, wyraził milczącą zgodę na umowę użyczenia zawartą przez jego byłą żonę z pozwanym. Taka zgoda, interpretowana per facta concludentia, czyni umowę użyczenia ważną, a pozwanego posiadaczem zależnym w dobrej wierze, co zgodnie z art. 710 w zw. z art. 230 kc wyklucza roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy.
Czy czynność prawna polegająca na zawarciu umowy użyczenia przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości wspólnej, z akceptacją drugiego współwłaściciela, wymaga formy czynności przekraczającej zwykły zarząd?
Odpowiedź sądu
Choć wypowiedzenie umowy użyczenia przez współwłaściciela może być czynnością przekraczającą zwykły zarząd (art. 199 kc), to sama zgoda na zawarcie umowy użyczenia przez drugiego współwłaściciela, wyrażona per facta concludentia, jest dopuszczalna i prowadzi do ważności umowy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wypowiedzenie umowy użyczenia jako czynności przekraczającej zwykły zarząd musiałoby być dokonane przez oboje współwłaścicieli. Jednakże, w kontekście zgody na zawarcie umowy użyczenia, sąd uznał, że akceptacja powoda stanowiła zgodę na czynność zarządu, przy czym sam powód nie przystąpił do umowy użyczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 710
Kodeks cywilny
Sąd podkreślił, że umowa użyczenia charakteryzuje się bezpłatnym używaniem rzeczy.
Pomocnicze
k.c. art. 224 § 1
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że przepisy te nie mają zastosowania do stosunku użyczenia.
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że przepisy dotyczące roszczeń właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi nie mają odpowiedniego zastosowania do stosunku użyczenia, zwłaszcza w zakresie wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
Sąd odwołał się do tego przepisu w kontekście czynności przekraczających zwykły zarząd, wskazując, że wypowiedzenie umowy użyczenia wymagałoby zgody obojga współwłaścicieli.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uznał, że wniosek o dowód z opinii biegłego był bezzasadny.
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uznał, że wniosek o dowód z opinii biegłego był bezzasadny.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uznał wnioski dowodowe zgłoszone w apelacji za spóźnione.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Milcząca zgoda powoda na zamieszkiwanie pozwanego w nieruchomości wspólnej. • Ważność umowy użyczenia zawartej z D. S. przy akceptacji powoda. • Pozwany jako posiadacz zależny w dobrej wierze. • Brak podstaw do żądania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie na podstawie art. 224-225 kc w związku z umową użyczenia.
Odrzucone argumenty
Brak zgody powoda na zamieszkiwanie pozwanego. • Nieważność umowy użyczenia. • Pozwany jako posiadacz bez tytułu prawnego. • Zastosowanie przepisów o wynagrodzeniu za bezumowne korzystanie (art. 224-225 kc). • Naruszenie art. 233 kpc (dowolna ocena dowodów). • Naruszenie art. 227 kpc w zw. z art. 278 kpc (oddalenie wniosku o dowód z opinii biegłego).
Godne uwagi sformułowania
wyraził per facta concludentia zgodę na tę czynność zarządu • pozwany stał się posiadaczem zależnym domu przy ulicy (...) w Ś. w dobrej wierze, jak użytkownik • nie mogą mieć do stosunku użyczenia odpowiedniego zastosowania przepisy dotyczące roszczeń właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy
Skład orzekający
Magdalena Hupa-Dębska
przewodniczący-sprawozdawca
Gabriela Sobczyk
sędzia
Łukasz Malinowski
sędzia (delegowany)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja milczącej zgody współwłaściciela na umowę użyczenia zawartą przez innego współwłaściciela oraz brak możliwości żądania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie w takich okolicznościach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie powód przez lata akceptował stan rzeczy. Może być mniej przydatne w przypadkach, gdy współwłaściciel od razu wyraża sprzeciw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest reagowanie na sytuacje faktyczne i jak milczące przyzwolenie może mieć skutki prawne, zwłaszcza w kontekście współwłasności i umów cywilnoprawnych.
“Czy Twoja milcząca zgoda na zamieszkanie kogoś w Twoim domu może oznaczać zgodę na umowę użyczenia?”
Dane finansowe
WPS: 14 400 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 1200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.