III CA 1957/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia K. M. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej o zapłatę odszkodowania za śmierć klaczy i źrebaka. Sąd Rejonowy w Zgierzu zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 500 złotych z odsetkami oraz zwrot kosztów procesu. Pozwany wniósł apelację, zarzucając Sądowi Rejonowemu m.in. błędną ocenę dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.), samodzielne ustalenie przyczyny śmierci zwierząt bez opinii biegłego (art. 278 § 1 k.p.c.), błędne zastosowanie art. 230 k.p.c. (uznanie faktów za przyznane) oraz naruszenie art. 385¹ k.c. poprzez uznanie klauzuli § 26 ust. 3 OWU za niedozwoloną. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne Sądu I instancji i uznał, że zeznania świadków i powoda były wystarczające do ustalenia przyczyny śmierci zwierząt jako porażenia prądem. Stwierdzono, że zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. były w większości nietrafne, choć przyznano zasadność zarzutowi naruszenia art. 230 k.p.c., jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie. Sąd Okręgowy uznał, że dowody z zeznań świadków były wystarczające do ustalenia przyczyny zgonu, a dowód z opinii biegłego byłby bezprzedmiotowy z uwagi na utylizację zwierząt. Klauzula § 26 ust. 3 OWU została uznana za niedozwoloną, ponieważ wyłączała możliwość dowodzenia przyczyn zgonu zwierząt w inny sposób niż opinia weterynarza, co w sytuacji niemożności jej uzyskania (np. z powodu późnej pory) rażąco naruszało interesy konsumenta. Sąd oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie abuzywności klauzul ubezpieczeniowych, które nadmiernie ograniczają prawa konsumenta w zakresie dowodzenia faktów, a także dopuszczalność ustalania przyczyn śmierci zwierząt na podstawie zeznań świadków w sytuacjach wypadkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i konkretnych klauzul OWU. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych i klauzul.
Zagadnienia prawne (3)
Czy klauzula w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia, która wymaga udowodnienia przyczyny zgonu zwierzęcia wyłącznie na podstawie dokumentu wystawionego przez lekarza weterynarii, stanowi klauzulę niedozwoloną (abuzywną) w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taka klauzula stanowi klauzulę niedozwoloną, ponieważ rażąco narusza interesy konsumenta i kształtuje jego prawa w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, wyłączając możliwość dowodzenia faktu przyczyny zgonu w inny sposób, nawet gdy uzyskanie opinii weterynarza jest niemożliwe z przyczyn niezależnych od konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyłączenie przez ubezpieczyciela możliwości dowodzenia przyczyny zgonu zwierzęcia za pomocą innych dowodów niż opinia weterynarza, w sytuacji gdy jej uzyskanie było zależne od osób trzecich (weterynarza) i nie było możliwe z przyczyn niezależnych od konsumenta (np. późna pora, obowiązek utylizacji), rażąco narusza interesy konsumenta i godzi w równowagę kontraktową.
Czy zeznania świadków i powoda mogą stanowić wystarczający dowód na ustalenie przyczyny śmierci zwierząt w sytuacji, gdy zdarzenie miało charakter wypadku i jego skutki były widoczne dla świadków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacji, gdy śmierć zwierząt nastąpiła gwałtownie w wyniku wypadku, a jej przebieg i skutki były widoczne dla świadków, zeznania te mogą stanowić wystarczający dowód do ustalenia przyczyny śmierci, nawet bez opinii biegłego lub dokumentu weterynaryjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że okoliczności śmierci zwierząt były na tyle oczywiste (nastąpiły gwałtownie w wyniku wypadku, bez wcześniejszych oznak niedyspozycji, w obecności świadków), że zeznania świadków i powoda mogły stanowić jedyny dowód na ustalenie tej okoliczności. Dodatkowo, lekarz weterynarii nie wykluczył wskazanej przyczyny w wydanym później zaświadczeniu.
Czy sąd może samodzielnie ustalić przyczynę śmierci zwierząt na podstawie zeznań świadków, pomimo że ustalenia tego rodzaju mają charakter wiadomości specjalnych i mogą być dowodzone dowodem z opinii biegłego?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może ustalić przyczynę śmierci zwierząt na podstawie zeznań świadków, jeśli zebrany materiał dowodowy (w tym zeznania) pozwolił na poczynienie ustaleń bez potrzeby sięgania do dowodu z opinii biegłego, zwłaszcza gdy dowód z opinii biegłego byłby bezprzedmiotowy (np. z powodu utylizacji zwierząt).
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dowód z opinii biegłego służy ocenie zebranego materiału dowodowego przez pryzmat wiadomości specjalnych, a nie ustalaniu okoliczności faktycznych. W tej sprawie zebrany materiał dowodowy (zeznania świadków i powoda) był wystarczający do ustalenia przyczyny śmierci, a dowód z opinii biegłego byłby bezprzedmiotowy z uwagi na utylizację zwierząt.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. M. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Sąd Okręgowy uznał, że postanowienie § 26 ust. 3 OWU stanowi niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu art. 385¹ k.c., ponieważ rażąco narusza interesy konsumenta i kształtuje jego prawa w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odwoławczy szczegółowo analizuje zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., wskazując, że ocena dowodów jest zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a zarzuty strony skarżącej opierają się na subiektywnym przekonaniu o innej wadze dowodów.
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odwoławczy uznał, że sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 278 § 1 k.p.c. poprzez samodzielne ustalenie przyczyny śmierci zwierząt, gdyż dowód z opinii biegłego byłby bezprzedmiotowy, a zebrany materiał dowodowy (zeznania świadków) był wystarczający.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odwoławczy przyznał zasadność zarzutowi naruszenia art. 230 k.p.c., stwierdzając, że pozwany kwestionował okoliczności faktyczne, co wykluczało zastosowanie instytucji uznania faktów za przyznane, jednakże zarzut ten nie miał wpływu na treść rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 232 § zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odwoławczy nie podzielił zarzutu naruszenia art. 232 zd. 1 k.p.c. przez stronę powodową, uznając, że zawnioskowane dowody (zeznania świadków) były wystarczające do udowodnienia przyczyny padnięcia zwierząt.
k.c. art. 385
Kodeks cywilny
Sąd odwoławczy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odwoławczy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego na podstawie art. 98 § 1 k.p.c.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzula § 26 ust. 3 OWU jest abuzywna, ponieważ rażąco narusza interesy konsumenta, wyłączając możliwość dowodzenia przyczyny zgonu zwierzęcia w inny sposób niż opinia weterynarza, co jest niezależne od woli konsumenta. • Zeznania świadków i powoda są wystarczające do ustalenia przyczyny śmierci zwierząt w sytuacji wypadku, którego skutki były widoczne dla świadków.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów (sprzeczność zeznań świadków i powoda). • Naruszenie art. 278 § 1 k.p.c. poprzez samodzielne ustalenie przyczyny śmierci zwierząt bez opinii biegłego. • Naruszenie art. 230 k.p.c. poprzez uznanie faktów za przyznane, mimo że pozwany kwestionował okoliczności faktyczne. • Naruszenie art. 232 zd. 1 k.p.c. poprzez zawnioskowanie niewystarczających dowodów na okoliczność przyczyny zgonu zwierząt. • Naruszenie art. 385¹ k.c. poprzez błędne zastosowanie i uznanie klauzuli § 26 ust. 3 OWU za niedozwoloną.
Godne uwagi sformułowania
Założenie, że w chwili nastąpnięcia podkutym kopytem na przewód elektryczny przez konia ważącego ponad tonę, śmierć nastąpiła przez zawał serca bądź z innej przyczyny niż porażenie prądem jest irracjonalne i nielogiczne. • Wyłączenie przez ubezpieczyciela możliwości dowodzenia faktu przyczyn zgonu w sposób inny niż przedstawienie opinii lekarza weterynarii, w sytuacji gdy jej uzyskanie jest zależne od osób trzecich, tj. weterynarza, a okoliczności te nie budzą wątpliwości, rażąco naruszają interesy konsumenta.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie abuzywności klauzul ubezpieczeniowych, które nadmiernie ograniczają prawa konsumenta w zakresie dowodzenia faktów, a także dopuszczalność ustalania przyczyn śmierci zwierząt na podstawie zeznań świadków w sytuacjach wypadkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i konkretnych klauzul OWU. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych i klauzul.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują klauzule ubezpieczeniowe z perspektywy ochrony konsumenta, a także jak oceniają dowody w nietypowych sytuacjach, takich jak śmierć zwierząt. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach i prawie konsumenckim.
“Czy ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania za śmierć zwierzęcia, jeśli nie masz opinii weterynarza? Sąd mówi: to zależy!”
Dane finansowe
WPS: 500 PLN
odszkodowanie: 500 PLN
zwrot kosztów procesu: 120 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.