III Ca 1952/15

Sąd OkręgowyŁódź
SAOSnieruchomościprawa rzeczoweŚredniaokręgowy
hipotekaograniczone prawa rzeczoweakt notarialnyforma czynności prawnejksięgi wieczysteumowa franchisingowazmiana wpisu

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, potwierdzając stanowisko Sądu Rejonowego, że zmiana treści hipoteki wymaga formy aktu notarialnego, jeśli hipoteka została ustanowiona w tej formie.

Wnioskodawca BP (...) Oddział w Polsce złożył wniosek o rozszerzenie treści hipoteki umownej o przyszłe wierzytelności wynikające z umowy franchisingowej. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że zmiana hipoteki wymaga formy aktu notarialnego, ponieważ pierwotne ustanowienie hipoteki nastąpiło w tej formie. Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, podzielając argumentację Sądu I instancji i wskazując na konieczność zachowania formy aktu notarialnego przy zmianie treści hipoteki.

Wnioskodawca BP (...) Oddział w Polsce złożył wniosek o rozszerzenie treści hipoteki umownej o kwotę 150.000 zł, wpisanej na rzecz wnioskodawcy w księdze wieczystej nieruchomości położonej w Łodzi, o zabezpieczenie przyszłych wierzytelności wynikających z umowy franchisingowej. Do wniosku dołączono umowę zmiany treści hipoteki zawartą w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi oddalił wniosek, uznając, że zgodnie z art. 77 k.c. do umowy zmieniającej wymagane jest zachowanie takiej samej formy jak dla ustanowienia obciążenia, a ponieważ hipoteka została wpisana na podstawie aktu notarialnego, jej zmiana wymaga również oświadczenia właściciela nieruchomości złożonego w formie aktu notarialnego. Wnioskodawca złożył apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisy, a zmiana treści hipoteki, ustanowionej w formie aktu notarialnego, wymaga również formy aktu notarialnego, co wynika z art. 77 § 1 k.c. w zw. z art. 245 § 2 k.c. i art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Brak takiego dokumentu stanowił przeszkodę do dokonania wpisu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zmiana treści hipoteki umownej wymaga zachowania formy aktu notarialnego, jeśli pierwotne ustanowienie hipoteki nastąpiło w tej formie.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 77 § 1 k.c., zgodnie z którym uzupełnienie lub zmiana umowy wymaga zachowania takiej samej formy, jaką strony przewidziały w celu jej zawarcia. Ponieważ hipoteka została ustanowiona w formie aktu notarialnego, jej zmiana również wymaga tej formy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy

Strony

NazwaTypRola
BP (...) Oddział w Polscespółkawnioskodawca
B. B.osoba_fizycznawłaściciel nieruchomości

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 77 § § 1

Kodeks cywilny

Uzupełnienie lub zmiana umowy wymaga zachowania takiej samej formy, jaką strony przewidziały w celu jej zawarcia.

k.p.c. art. 626 § 8 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Pomocnicze

k.c. art. 245 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy formy czynności prawnych, w tym zmiany praw rzeczowych.

u.k.w.h. art. 31 § ust. 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Określa formę oświadczenia wierzyciela hipotecznego.

k.p.c. art. 626 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy badania wniosku i dokumentów w postępowaniu wieczystoksięgowym.

k.c. art. 248 § § 1

Kodeks cywilny

Stanowi o umowie między uprawnionym a właścicielem rzeczy obciążanej przy zmianie ograniczonego prawa rzeczowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana treści hipoteki wymaga zachowania formy aktu notarialnego, jeśli pierwotne ustanowienie hipoteki nastąpiło w tej formie (art. 77 § 1 k.c.). Kognicja sądu wieczystoksięgowego jest ograniczona do badania wniosku, dokumentów i treści księgi wieczystej (art. 626 8 § 2 k.p.c.).

Odrzucone argumenty

Zmiana treści hipoteki może nastąpić w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym, nawet jeśli pierwotne ustanowienie było w formie aktu notarialnego. Sąd I instancji naruszył art. 233 k.p.c. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

zmianę treści hipoteki należy traktować jako zmianę umowy o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego do umowy zmieniającej wymagane jest zachowanie takiej samej formy jak dla ustanowienia obciążenia kognicja sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym jest ograniczona do treści i formy wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu formy aktu notarialnego przy zmianie treści hipoteki ustanowionej w tej formie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany hipoteki ustanowionej w formie aktu notarialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnej kwestii formalnej w obrocie nieruchomościami i prawami hipotecznymi, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Czy zmiana hipoteki wymaga aktu notarialnego? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 150 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1952/15 UZASADNIENIE W dniu 1 lipca 2015r. wnioskodawca – BP (...) Oddział w Polsce złożyła wniosek , w którym żądała rozszerzenia treści hipoteki umownej w wysokości 150.000 zł, wpisanej na rzecz wnioskodawcy w dziale IV księgi wieczystej (...) , poprzez dodanie do istniejącego wpisu informacji, że hipoteka zabezpiecza także mające powstać w przyszłości wierzytelności wynikające z art. 5 §1 ust.11 i 14 , art. 8 §3, art.9, art. 14 oraz art. 25 § 2 ust.4 umowy franchisingowej z dnia 9 maja 2003r. z późniejszymi zmianami, wraz z kwotą ewentualnych ustawowych odsetek za opóźnienie. Do wniosku dołączono umowę zatytułowaną zmiana treści hipoteki zawartą w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2015r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi oddalił wniosek o wpis. Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach stanu faktycznego: Księga wieczysta (...) prowadzona jest dla nieruchomości położonej w Ł. , przy ul. (...) .Właścicielem tej nieruchomości jest B. B. , natomiast w dziale IV wpisana jest hipoteka umowna na rzecz BP (...) Oddziału w Polsce. Hipoteka wpisana została na podstawie aktu notarialnego – oświadczenia o ustanoweniu hipoteki z dnia 25 sierpnia 2014r. Rep. A nr 40682014. Przy takich ustaleniach stanu faktycznego Sąd I instancji podniósł, że w przedmiotowej sprawie do wniosku o zmianę treści wpisu hipoteki wnioskodawca dołączył umowę zawartą w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Wpis hipoteki nastąpił na podstawie oświadczenia właścicielki nieruchomości obciążonej złożonego w formie aktu notarialnego. W ocenie Sądu I instancji, zmianę treści hipoteki należy traktować jako zmianę umowy o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego , dlatego też stosownie do art. 77 k.c. do umowy zmieniającej wymagane jest zachowanie takiej samej formy jak dla ustanowienia obciążenia. Zatem, w sytuacji gdy hipoteka została wpisana na podstawie oświadczenia właścicieli nieruchomości zawartego w formie aktu notarialnego , zmiana tej hipoteki wymaga także oświadczenia właściciela nieruchomości złożonego w formie aktu notarialnego. W tej sytuacji, w ocenie Sądu I instancji wniosek o wpis podlega oddaleniu, bowiem wnioskodawca nie dołączył do wniosku dokumentu mogącego stanowić podstawę dokonania wpisu. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożył wnioskodawca. Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu : 1. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 248 ust.1 k.c. w zw. z art. 31 ust.1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez ich błędną wykładnię, wyrażająca się w przyjęciu, że zmiana treści ograniczonego prawa rzeczowego – hipoteki , nie została dokonana w formie prawem przewidzianej dla zmiany treści hipoteki ; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 626 9 w zw. z art. 626 2 k.p.c. poprzez uznanie, że wniosek o wpis zmiany treści hipoteki nie zasługiwał na uwzględnienie , w sytuacji gdy z dokumentów dołączonych do wniosku wynikało, że nie istnieją przeszkody do dokonania wpisu i brak jest jakichkolwiek podstaw do oddalenia wniosku; 3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego , skutkujące błędnym przyjęciem, ze niespełnione zostały warunki formalne do dokonania wpisu. W konkluzji skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i dokonanie wpisu zgodnego z wnioskiem i zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co na stępuje : Apelacja nie jest zasadna. Wbrew zarzutom skarżącej, Sąd I instancji prawidłowo zastosował zarówno przepisy postępowania cywilnego jak też prawa materialnego. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie było podstawy do dokonania wpisu zgodnego z wnioskiem. Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisy art. 626 9 k.p.c. w zw. z art. 626 2 k.p.c. Stosownie do art. 626 8 § 2 k.p.c. rozpoznając wniosek o wpis, sad bada jedynie treść i formę wniosku , dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Przepis ten ściśle wyznacza kognicję sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym. Zatem, w sytuacji gdy Sąd I instancji rozpoznał wniosek o wpis w oparciu o treść wniosku , załączonego do wniosku dokumentu oraz treść księgi wieczystej, nie sposób zarzucić Sądowi I instancji naruszenie przepisu art. 233 k.p.c. W rozpoznawanej sprawie jest okolicznością niekwestionowaną przez skarżącą było, że wpis hipoteki nastąpił na podstawie oświadczenia właścicielki nieruchomości złożonego w formie aktu notarialnego. Zdaniem Sądu Okręgowego, rację ma Sąd I instancji, że zmianę treści hipoteki należy traktować jako zmianę umowy o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego . Stosownie do art. 77 § 1 k.c. uzupełnienie lub zmiana umowy wymaga zachowania takiej formy, jaką ustawa lub strony przewidziały w celu jej zawarcia. Przy ustanowieniu hipoteki oświadczenie woli właścicielki nieruchomości zostało złożone w formie aktu notarialnego , a oświadczenie woli wierzyciela hipotecznego mogło być złożone w , stosownie do treści art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece ( t.j. Dz.U. z 2013r. , poz. 707, ze zm.), w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym. Przepis art. 248 §1 k.c. stanowi jedynie, że do zmiany treści ograniczonego prawa rzeczowego potrzebna jest umowa między uprawnionym a właścicielem rzeczy obciążanej, natomiast co do formy tej umowy zastosowanie mają reguły opisane dyspozycją art. 245 § 2 k.c. w zw. z art. 77 §1 k.c. Rację ma zatem Sąd I instancji , że wnioskodawca nie dołączył do wniosku oświadczenia właścicielki nieruchomości co do zmiany treści umowy o ustanowieniu hipoteki w formie aktu notarialnego. Brak tego dokumentu stanowił zatem przeszkodę do dokonania wpisu , skutkującą oddaleniem wniosku. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art.13 § 2 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI