III Ca 1952/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, potwierdzając stanowisko Sądu Rejonowego, że zmiana treści hipoteki wymaga formy aktu notarialnego, jeśli hipoteka została ustanowiona w tej formie.
Wnioskodawca BP (...) Oddział w Polsce złożył wniosek o rozszerzenie treści hipoteki umownej o przyszłe wierzytelności wynikające z umowy franchisingowej. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że zmiana hipoteki wymaga formy aktu notarialnego, ponieważ pierwotne ustanowienie hipoteki nastąpiło w tej formie. Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, podzielając argumentację Sądu I instancji i wskazując na konieczność zachowania formy aktu notarialnego przy zmianie treści hipoteki.
Wnioskodawca BP (...) Oddział w Polsce złożył wniosek o rozszerzenie treści hipoteki umownej o kwotę 150.000 zł, wpisanej na rzecz wnioskodawcy w księdze wieczystej nieruchomości położonej w Łodzi, o zabezpieczenie przyszłych wierzytelności wynikających z umowy franchisingowej. Do wniosku dołączono umowę zmiany treści hipoteki zawartą w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi oddalił wniosek, uznając, że zgodnie z art. 77 k.c. do umowy zmieniającej wymagane jest zachowanie takiej samej formy jak dla ustanowienia obciążenia, a ponieważ hipoteka została wpisana na podstawie aktu notarialnego, jej zmiana wymaga również oświadczenia właściciela nieruchomości złożonego w formie aktu notarialnego. Wnioskodawca złożył apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisy, a zmiana treści hipoteki, ustanowionej w formie aktu notarialnego, wymaga również formy aktu notarialnego, co wynika z art. 77 § 1 k.c. w zw. z art. 245 § 2 k.c. i art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Brak takiego dokumentu stanowił przeszkodę do dokonania wpisu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Zmiana treści hipoteki umownej wymaga zachowania formy aktu notarialnego, jeśli pierwotne ustanowienie hipoteki nastąpiło w tej formie.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 77 § 1 k.c., zgodnie z którym uzupełnienie lub zmiana umowy wymaga zachowania takiej samej formy, jaką strony przewidziały w celu jej zawarcia. Ponieważ hipoteka została ustanowiona w formie aktu notarialnego, jej zmiana również wymaga tej formy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| BP (...) Oddział w Polsce | spółka | wnioskodawca |
| B. B. | osoba_fizyczna | właściciel nieruchomości |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 77 § § 1
Kodeks cywilny
Uzupełnienie lub zmiana umowy wymaga zachowania takiej samej formy, jaką strony przewidziały w celu jej zawarcia.
k.p.c. art. 626 § 8 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym.
Pomocnicze
k.c. art. 245 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy formy czynności prawnych, w tym zmiany praw rzeczowych.
u.k.w.h. art. 31 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Określa formę oświadczenia wierzyciela hipotecznego.
k.p.c. art. 626 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy badania wniosku i dokumentów w postępowaniu wieczystoksięgowym.
k.c. art. 248 § § 1
Kodeks cywilny
Stanowi o umowie między uprawnionym a właścicielem rzeczy obciążanej przy zmianie ograniczonego prawa rzeczowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana treści hipoteki wymaga zachowania formy aktu notarialnego, jeśli pierwotne ustanowienie hipoteki nastąpiło w tej formie (art. 77 § 1 k.c.). Kognicja sądu wieczystoksięgowego jest ograniczona do badania wniosku, dokumentów i treści księgi wieczystej (art. 626 8 § 2 k.p.c.).
Odrzucone argumenty
Zmiana treści hipoteki może nastąpić w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym, nawet jeśli pierwotne ustanowienie było w formie aktu notarialnego. Sąd I instancji naruszył art. 233 k.p.c. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
zmianę treści hipoteki należy traktować jako zmianę umowy o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego do umowy zmieniającej wymagane jest zachowanie takiej samej formy jak dla ustanowienia obciążenia kognicja sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym jest ograniczona do treści i formy wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu formy aktu notarialnego przy zmianie treści hipoteki ustanowionej w tej formie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany hipoteki ustanowionej w formie aktu notarialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnej kwestii formalnej w obrocie nieruchomościami i prawami hipotecznymi, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Czy zmiana hipoteki wymaga aktu notarialnego? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 150 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 1952/15 UZASADNIENIE W dniu 1 lipca 2015r. wnioskodawca – BP (...) Oddział w Polsce złożyła wniosek , w którym żądała rozszerzenia treści hipoteki umownej w wysokości 150.000 zł, wpisanej na rzecz wnioskodawcy w dziale IV księgi wieczystej (...) , poprzez dodanie do istniejącego wpisu informacji, że hipoteka zabezpiecza także mające powstać w przyszłości wierzytelności wynikające z art. 5 §1 ust.11 i 14 , art. 8 §3, art.9, art. 14 oraz art. 25 § 2 ust.4 umowy franchisingowej z dnia 9 maja 2003r. z późniejszymi zmianami, wraz z kwotą ewentualnych ustawowych odsetek za opóźnienie. Do wniosku dołączono umowę zatytułowaną zmiana treści hipoteki zawartą w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2015r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi oddalił wniosek o wpis. Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach stanu faktycznego: Księga wieczysta (...) prowadzona jest dla nieruchomości położonej w Ł. , przy ul. (...) .Właścicielem tej nieruchomości jest B. B. , natomiast w dziale IV wpisana jest hipoteka umowna na rzecz BP (...) Oddziału w Polsce. Hipoteka wpisana została na podstawie aktu notarialnego – oświadczenia o ustanoweniu hipoteki z dnia 25 sierpnia 2014r. Rep. A nr 40682014. Przy takich ustaleniach stanu faktycznego Sąd I instancji podniósł, że w przedmiotowej sprawie do wniosku o zmianę treści wpisu hipoteki wnioskodawca dołączył umowę zawartą w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Wpis hipoteki nastąpił na podstawie oświadczenia właścicielki nieruchomości obciążonej złożonego w formie aktu notarialnego. W ocenie Sądu I instancji, zmianę treści hipoteki należy traktować jako zmianę umowy o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego , dlatego też stosownie do art. 77 k.c. do umowy zmieniającej wymagane jest zachowanie takiej samej formy jak dla ustanowienia obciążenia. Zatem, w sytuacji gdy hipoteka została wpisana na podstawie oświadczenia właścicieli nieruchomości zawartego w formie aktu notarialnego , zmiana tej hipoteki wymaga także oświadczenia właściciela nieruchomości złożonego w formie aktu notarialnego. W tej sytuacji, w ocenie Sądu I instancji wniosek o wpis podlega oddaleniu, bowiem wnioskodawca nie dołączył do wniosku dokumentu mogącego stanowić podstawę dokonania wpisu. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożył wnioskodawca. Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu : 1. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 248 ust.1 k.c. w zw. z art. 31 ust.1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez ich błędną wykładnię, wyrażająca się w przyjęciu, że zmiana treści ograniczonego prawa rzeczowego – hipoteki , nie została dokonana w formie prawem przewidzianej dla zmiany treści hipoteki ; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 626 9 w zw. z art. 626 2 k.p.c. poprzez uznanie, że wniosek o wpis zmiany treści hipoteki nie zasługiwał na uwzględnienie , w sytuacji gdy z dokumentów dołączonych do wniosku wynikało, że nie istnieją przeszkody do dokonania wpisu i brak jest jakichkolwiek podstaw do oddalenia wniosku; 3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego , skutkujące błędnym przyjęciem, ze niespełnione zostały warunki formalne do dokonania wpisu. W konkluzji skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i dokonanie wpisu zgodnego z wnioskiem i zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co na stępuje : Apelacja nie jest zasadna. Wbrew zarzutom skarżącej, Sąd I instancji prawidłowo zastosował zarówno przepisy postępowania cywilnego jak też prawa materialnego. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie było podstawy do dokonania wpisu zgodnego z wnioskiem. Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisy art. 626 9 k.p.c. w zw. z art. 626 2 k.p.c. Stosownie do art. 626 8 § 2 k.p.c. rozpoznając wniosek o wpis, sad bada jedynie treść i formę wniosku , dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Przepis ten ściśle wyznacza kognicję sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym. Zatem, w sytuacji gdy Sąd I instancji rozpoznał wniosek o wpis w oparciu o treść wniosku , załączonego do wniosku dokumentu oraz treść księgi wieczystej, nie sposób zarzucić Sądowi I instancji naruszenie przepisu art. 233 k.p.c. W rozpoznawanej sprawie jest okolicznością niekwestionowaną przez skarżącą było, że wpis hipoteki nastąpił na podstawie oświadczenia właścicielki nieruchomości złożonego w formie aktu notarialnego. Zdaniem Sądu Okręgowego, rację ma Sąd I instancji, że zmianę treści hipoteki należy traktować jako zmianę umowy o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego . Stosownie do art. 77 § 1 k.c. uzupełnienie lub zmiana umowy wymaga zachowania takiej formy, jaką ustawa lub strony przewidziały w celu jej zawarcia. Przy ustanowieniu hipoteki oświadczenie woli właścicielki nieruchomości zostało złożone w formie aktu notarialnego , a oświadczenie woli wierzyciela hipotecznego mogło być złożone w , stosownie do treści art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece ( t.j. Dz.U. z 2013r. , poz. 707, ze zm.), w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym. Przepis art. 248 §1 k.c. stanowi jedynie, że do zmiany treści ograniczonego prawa rzeczowego potrzebna jest umowa między uprawnionym a właścicielem rzeczy obciążanej, natomiast co do formy tej umowy zastosowanie mają reguły opisane dyspozycją art. 245 § 2 k.c. w zw. z art. 77 §1 k.c. Rację ma zatem Sąd I instancji , że wnioskodawca nie dołączył do wniosku oświadczenia właścicielki nieruchomości co do zmiany treści umowy o ustanowieniu hipoteki w formie aktu notarialnego. Brak tego dokumentu stanowił zatem przeszkodę do dokonania wpisu , skutkującą oddaleniem wniosku. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art.13 § 2 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI