III Ca 1942/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nieważności postępowania wynikającej z wadliwego ustanowienia kuratora dla pozwanego.
Prokurator wniósł o zasądzenie zadośćuczynienia na rzecz Z. H. od D. Ż. za obrażenia doznane podczas interwencji po kradzieży. Sąd Rejonowy zasądził kwotę 2.000 zł. Pozwany wniósł apelację, a Sąd Okręgowy uchylił wyrok, stwierdzając nieważność postępowania z powodu wadliwego ustanowienia kuratora dla pozwanego, którego miejsce pobytu było znane (areszt śledczy). Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła powództwa Prokuratora Rejonowego w W. Ś. o zasądzenie od D. Ż. kwoty 2.000 zł tytułem zadośćuczynienia na rzecz Z. H., który doznał obrażeń (złamanie palca) podczas interwencji wobec pozwanego po kradzieży w sklepie. Pozwany został wcześniej skazany prawomocnym wyrokiem karnym za ten czyn. Sąd Rejonowy w W. Ś. zasądził dochodzoną kwotę, uznając roszczenie za uzasadnione. Kurator ustanowiony dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego wniósł apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, stwierdził nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji z powodu wadliwego ustanowienia kuratora procesowego dla pozwanego. Ustalono, że miejsce pobytu pozwanego było znane (areszt śledczy), co oznaczało, że nieuprawnione było ustanowienie kuratora w trybie dla nieobecnych. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie w pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, który ma usunąć wadliwość ustanowienia kuratora i doręczyć pozew.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ustanowienie kuratora było wadliwe, ponieważ miejsce pobytu pozwanego było znane (przebywał w areszcie śledczym).
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że pozbawienie pozwanego możliwości obrony jego praw stanowi przyczynę nieważności postępowania. Wskazał, że zarzut taki może wynikać z wyznaczenia kuratora mimo nieuprawdopodobnienia nieznajomości miejsca pobytu uczestnika. W tej sprawie ustalono, że pozwany przebywał w Areszcie Śledczym, co oznaczało, że jego miejsce pobytu było znane.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku, zniesienie postępowania i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator Rejonowy w W. Ś. | organ_państwowy | powód |
| Z. H. | osoba_fizyczna | powód |
| D. Ż. | osoba_fizyczna | pozwany |
| adw. B. J. | osoba_fizyczna | kurator pozwanego |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 378 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 7
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 55
Kodeks postępowania cywilnego
k.k. art. 281
Kodeks karny
k.k. art. 157 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § 2
Kodeks cywilny
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
k.p.c. art. 143
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 144
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe ustanowienie kuratora dla pozwanego, którego miejsce pobytu było znane, skutkujące nieważnością postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd drugiej instancji bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania pozbawienie uczestnika możności obrony swych praw może wynikać z wyznaczenia kuratora w trybie art. 143 i art. 144 k.p.c. mimo nieuprawdopodobnienia, że miejsce pobytu uczestnika postępowania jest nieznane.
Skład orzekający
Andrzej Dyrda
przewodniczący
Artur Żymełka
członek
Marcin Rak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność postępowania, prawidłowość ustanowienia kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego, skutki wadliwego ustanowienia kuratora."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego ustanowienia kuratora, gdy miejsce pobytu pozwanego było faktycznie znane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty postępowania, a błąd proceduralny może doprowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli merytoryczna strona sprawy wydaje się jasna. Podkreśla znaczenie prawidłowego ustalenia miejsca pobytu strony.
“Błąd proceduralny zniweczył wyrok: jak wadliwy kurator doprowadził do uchylenia sprawy.”
Dane finansowe
WPS: 2000 PLN
zadośćuczynienie: 2000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 1942/18 POSTANOWIENIE Dnia 24 lipca 2019 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Andrzej Dyrda Sędziowie SO Artur Żymełka SO Marcin Rak po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2019 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Prokuratora Rejonowego w W. Ś. działającego na rzecz Z. H. przeciwko D. Ż. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w W. Ś. z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt I C 3310/17 uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie przed Sądem Rejonowym w całości i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w W. Ś. do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. SSO Marcin Rak SSO Andrzej Dyrda SSO Artur Żymełka Sygn. akt III Ca 1942/18 UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w W. Ś. wniósł o zasądzenie od pozwanego D. Ż. na rzecz Z. H. kwoty 2.000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 listopada 2017 roku i zasądzenie kosztów procesu. Uzasadniając powództwo wskazał, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w W. Ś. z dnia 7 listopada 2013 roku w sprawie o sygn. II K 651/13 D. Ż. został uznany za winnego tego, że w dniu 29 sierpnia 2013 roku w W. w sklepie (...) zabrał w celu przewłaszczenia artykułu spożywcze w postaci jednej paczki parówek a następnie w celu utrzymania się w posiadaniu zabranych rzeczy bezpośrednio po dokonaniu kradzież używał przemocy wobec pracownika ochrony Z. H. w postaci wyrywania się i szarpania za ubranie w wyniku czego Z. H. doznał obrażeń ciała w postaci złamania III palca prawej ręki, co naruszyło czynności narządów jego ciała powyżej 7 dni tj. o czyn z art. 281 k.k. w zw. z art. 157 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. W wyniku zdarzenia poszkodowany Z. H. doznał licznych cierpień psychicznych i fizycznych, a przez miesiąc nie mógł pracować. 20 kwietnia 2017 roku poszkodowany złożył oświadczenie, że chciałby uzyskać od pozwanego zadośćuczynienie z tytułu doznanej krzywdy. Mając to na względzie odpowiednia suma zadośćuczynienia to 2.000 zł – o zasądzenie której powód wnosi. Odsetki za opóźnienie należą się od daty wskazanej w wezwaniu, doręczonego kuratorowi. Kurator dla pozwanego, którego miejsce pobytu było nieznane – adw. B. J. (1) wniósł o oddalenie powództwa. Kurator oświadczył, że nie udało mu się ustalić gdzie przebywa pozwany. Podniósł, że brak jest dowodów na krzywdę poszkodowanego, a dochodzona kwota jest nieadekwatna do rozmiarów ewentualnej krzywdy. Poszkodowany oświadczył, że nie chce wstępować do sprawy w charakterze powoda. Sąd Rejonowy w W. Ś. wyrokiem z dnia 3 lipca 2018r. zasądził od pozwanego D. Ż. na rzecz Z. H. kwotę 2.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 lipca 2018r do dnia zapłaty, w pozostałym zakresie oddalając powództwo. Sąd nadto przyznał od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w W. Ś. na rzecz kuratora pozwanego – adwokata B. J. (2) kwotę 738 zł, w tym 138 zł podatku od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia kuratora oraz nakazał pobrać od pozwanego D. Ż. kwotę 838 zł - na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w W. Ś. tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. Orzeczenie to poprzedził ustaleniem, że 29 sierpnia 2013 roku w W. w sklepie (...) pozwany D. Ż. ukradł jedną paczkę parówek o wartości około 2 złotych. Został zauważony przez ochroniarza Z. H. , który podszedł do D. Ż. , po tym jak on przeszedł linię kas. D. Ż. zaczął uciekać, został jednak dogoniony przez Z. H. . Wyrywając się D. Ż. złamał Z. H. palec – III palec (środkowy) prawej ręki. Za ten czym D. Ż. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w W. Ś. (sygn. II K 651/13). Jako kwalifikację czynu przyjęto art. 281 k.k. w zw z art. 157 § 2 k.k. Z. H. jest osoba praworęczną. Na złamany palec założono opatrunek gipsowy. Opatrunek gipsowy był noszony przez około 1 miesiąc. Po zdjęciu gipsu okazało się, że palec krzywo się zrósł (w niewielkim stopniu). Po zdjęciu gipsu poszkodowany potrzebował jeszcze około 3 – 4 tygodni aby powrócić do normalnej sprawności w ręce, jednak okres zwolnienia chorobowego wynosił tylko 1 miesiąc. W początkowym okresie leczenia poszkodowany zażywał leki przeciwbólowe. Odczuwa do dzisiaj ten palec na zmianę pogody. W tak ustalonym stanie faktycznym, uprzednio wskazując, że prokurator był uprawniony do wytoczenia powództwa na rzecz oznaczonej osoby zgodnie z art. 7 k.p.c. i 55 k.p.c. , stwierdził, że roszczenie zadośćuczynienia (na rzecz Z. H. ) jest uzasadnione. Sąd wskazując na podstawy prawne roszczenia, tj. 445 § 1 k.c. oraz wyjaśniając, że o rozmiarze należnego zadośćuczynienia pieniężnego powinien decydować w zasadzie rozmiar doznanej krzywdy: stopień cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność i czas trwania, nieodwracalność następstw wypadku i inne podobne okoliczności, stwierdził, że Z. H. doznał cierpień i ograniczeń związanych ze złamanym palcem. Sąd zwrócił uwagę, że przez miesiąc miał założony opatrunek gipsowy, potem jeszcze przez kilka tygodni po zdjęciu opatrunku trwał okres powrotu do pełnej sprawności prawej dłoni. Doznał on również pewnych cierpień i w początkowym okresie leczenia zażywał środki przeciwbólowe. Dodatkowo złamany palec zrósł się krzywo. Uwzględniając te okoliczności Sąd uznał za zasadne przyznanie zadośćuczynienia w kwocie 2.000 zł. Ponieważ określając wysokość zadośćuczynienia Sąd opierał się na stanie faktycznym, który został ustalony dopiero na rozprawie, dlatego ustawowe odsetki za opóźnienie ( art. 481 § 1 i 2 k.c. ) zasądził od daty wyrokowania, a żądanie zasądzenia odsetek od wcześniejszej daty należało oddalić. Sąd przyznał na rzecz kuratora pozwanego wynagrodzenie w wysokości wynagrodzenia adwokata z urzędu, a na podstawie art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych obciążono pozwanego nieuiszczonymi kosztami sądowymi – wynagrodzeniem kuratora i opłatą od pozwu. Apelację od tego orzeczenia wniósł kurator pozwanego zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 i 4. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 445 § 1 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że kwota 2 000 zł stanowi odpowiednią sumę z tytułu zadośćuczynienie należnego Z. H. od pozwanego, podczas gdy przeczą temu ustalenia poczynione przez Sąd I instancji. Na tych podstawach wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa ponad kwotę 100 zł jak również zasądzenie na rzecz kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja musiała odnieść skutek, choć na obecnym etapie postępowania nie podlegały badaniu podniesione w niej zarzuty naruszenia wskazanych przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego. Merytoryczne rozpoznanie apelacji stron jest możliwe tylko w ważnym postępowaniu sądowym. Sąd drugiej instancji bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania ( art. 378 § 2 k.p.c. ). Zgodnie z treścią art. 386 § 2 i 3 k.p.c. w razie stwierdzenia nieważności postępowania sąd drugiej instancji uchyla zaskarżony wyrok, znosi dotychczasowe postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Poza wypadkami określonymi w § 2 i 3 sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. ( art. 386 § 4 k.p.c. ) Sąd Okręgowy uznał, że w rozpoznawanej sprawie pozwany został pozbawiony możliwości obrony swych praw, a wadliwość tego rodzaju, zgodnie z treścią art. 379 pkt. 2 k.p.c. , stanowi przyczynę nieważności postępowania. Jak wskazał bowiem Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 listopada 1982r. (I CR 389/82) zarzut pozbawienia uczestnika możności obrony swych praw może wynikać z wyznaczenia kuratora w trybie art. 143 i art. 144 k.p.c. mimo nieuprawdopodobnienia, że miejsce pobytu uczestnika postępowania jest nieznane. W niniejszej sprawie pozew wpłynął do Sądu Rejonowego w W. Ś. w dniu 21 grudnia 2017r. Postanowieniem Sądu Rejonowego w W. Ś. z dnia 26 września 2017r. (sygn. akt III RNs 222/17) dla nieznanego z miejsca pobytu D. Ż. ustanowiono kuratora procesowego w osobie adwokata B. J. (1) celem reprezentowania praw pozwanego w sprawie o zadośćuczynienie przeciwko D. Ż. w związku z jego prawomocnym skazaniem za popełnienie przestępstw z art. 281 k.k. w zw z art. 157 § 2 k.k. w związku z art. 11 § 2 kk na szkodę Z. H. . We wniosku z dnia 5 stycznia 2018r. prokurator wskazał, że pozwany nie zamieszkuje pod ostatnim adresem zamieszkania. Sąd Okręgowy w toku postępowania odwoławczego ustalił, że pozwany od 10 sierpnia 2017r. przebywa w Areszcie Śledczym w Ł. . (k. 73) Z tych względów, uznać należało, że nie zostało prawidłowo uprawdopodobnione, że miejsce pobytu pozwanego nie jest znane. Z powyższej przyczyny, na zasadzie art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, pozostawiając mu w oparciu o art. 108 § 2 k.p.c. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Rejonowy usunie wadliwości w zakresie ustanowienia kuratora procesowego jak również doręczy odpis pozwu pozwanemu, po uprzednim zweryfikowaniu, czy Areszt Śledczy w Ł. stanowi jego aktualne miejsca pobytu. SSO Marcin Rak SSO Andrzej Dyrda SSO Artur Żymełka
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI