III Ca 190/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kosztów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu braku uzasadnienia wyroku pierwszej instancji.
Powód dochodził zapłaty wynagrodzenia za usługi kominiarskie. Sąd Rejonowy wydał nakaz zapłaty, następnie wydał wyrok częściowo uwzględniający powództwo. Powód złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym niezastosowanie art. 505 § 2 k.p.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy, z powodu braku pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego, nie mógł ocenić zasadności zarzutów i uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kosztów, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Powód M. Ś. domagał się od Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w G. zapłaty kwoty 3.905,46 zł tytułem wynagrodzenia za usługi kominiarskie. Sąd Rejonowy w Gliwicach pierwotnie wydał nakaz zapłaty, jednak po wniesieniu sprzeciwu przez pozwaną, wydał wyrok z dnia 12 października 2012 r., w którym zasądził na rzecz powoda 3.037,58 zł, oddalając powództwo w pozostałej części. Powód złożył apelację, domagając się zmiany wyroku i zasądzenia brakującej kwoty 867,88 zł lub uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie art. 505 § 2 k.p.c. (nieprawidłowe uznanie utraty mocy nakazu zapłaty w całości) oraz art. 233 § 1 k.p.c. (dowolna ocena dowodów co do jakości wykonanych usług). Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, stwierdził, że z powodu braku pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego (sędzia orzekający utracił status) nie jest możliwe dokonanie kontroli instancyjnej ani ocena zasadności zarzutów apelacji. W tej sytuacji, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym kosztów procesu oraz w punkcie drugim (oddalającym powództwo) i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, brak uzasadnienia uniemożliwia kontrolę instancyjną i ocenę zarzutów, co skutkuje koniecznością uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że brak uzasadnienia wyroku pierwszej instancji uniemożliwia poznanie motywów sądu, podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia, co narusza zasadę bezpośredniości i pozbawia strony prawa do kontroli instancyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
powód (w zakresie apelacji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Ś. | osoba_fizyczna | powód |
| Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) w G. | instytucja | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 505 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Niezastosowanie przepisu mogło skutkować nieprawidłowym uznaniem utraty mocy nakazu zapłaty w całości, podczas gdy sprzeciw wniósł tylko jeden z pozwanych.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, polegający na dowolnym przyjęciu niewłaściwego wykonania dzieła i obniżeniu wynagrodzenia.
k.c. art. 637 § § 2
Kodeks cywilny
Zarzut naruszenia prawa materialnego w związku z art. 560 k.c.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.
Pomocnicze
k.c. art. 560
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak pisemnego uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji uniemożliwia kontrolę instancyjną. Naruszenie zasady bezpośredniości i prawa stron do kontroli instancyjnej z powodu braku uzasadnienia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd odwoławczy jest sądem merytorycznym, to równocześnie zobowiązany jest on zbadać i ocenić zasadność zarzutów podniesionych w apelacji. Sąd Najwyższy niejednokrotnie z dezaprobatą podkreślał, że w praktyce sądowej zbyt częste są sytuacje, iż sąd drugiej instancji w postępowaniu apelacyjnym dokonuje ustaleń sprzecznych z ustaleniami dokonanymi przez sąd pierwszej instancji na podstawie odmiennej oceny dowodów zebranych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i znanych sądowi drugiej instancji tylko pośrednio z akt sprawy (może to doprowadzić do naruszenia zasady bezpośredniości). Z powodu nie sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądowi odwoławczemu nie są znane nie tylko motywy, którymi kierował się Sąd Rejonowy dokonując oceny materiału sprawy ale także sama podstawa faktyczna zaskarżonego orzeczenia. Prowadzi to w konsekwencji do naruszenia zasady bezpośredniości oraz faktycznie pozbawia strony prawa do poddania podstawy faktycznej kontroli instancyjnej.
Skład orzekający
Leszek Dąbek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenie prawa procesowego przez brak uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, co uniemożliwia kontrolę instancyjną."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji braku uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie uzasadnienia wyroku dla prawa do obrony i kontroli instancyjnej. Jest to ważna lekcja proceduralna dla prawników.
“Brak uzasadnienia wyroku: dlaczego sąd drugiej instancji musiał uchylić sprawę?”
Dane finansowe
WPS: 3905,46 PLN
wynagrodzenie: 3037,58 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 190/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Leszek Dąbek po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. Ś. ( Ś. ) przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. (...) w G. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt II C 574/12 uchyla zaskarżony wyrok w punkcie 1 w części orzekającej o kosztach procesu oraz w punkcie 2 i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Ca 190/14 UZASADNIENIE Powód M. Ś. żądał zasądzenia na jego rzecz od pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w G. przy ul. (...) kwoty 3.905,46zł, ustawowych odsetek od wskazanych kwot i za podane okresy oraz zwrotu kosztów procesu. Uzasadniając żądanie twierdził, że pozwana nie zapłacił mu wynagrodzenia za świadczone przez niego na jej rzecz usługi kominiarskie Sąd Rejonowy w Gliwicach sporządził w dniu 5 08 2011r. nakaz zapłaty, w którym polecił pozwanej zapłacić powodowi dochodzone należności. Pozwana Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości położonej w G. przy ul. (...) wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym wnosiła o oddalenie powództwa zasądzenie na jej rzecz od powoda zwrotu kosztów procesu. Zarzuciła, że powództwo jest bezzasadne, gdyż powodowi wywiązał się z łączącej strony umowy . Sąd Rejonowy w Gliwicach w wyrokiu z dnia 12 10 2014r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 3.037,58zł, ustawowe odsetki od wskaza-nych kwot i za podane okresy, oddalił powództwo w pozostałej części i orzekł o kosztach procesu. Nie zostało sporządzone pisemne uzasadnienie wyroku, gdyż sędzia orzekający w sprawie utracił status sędziego Sądu Rejonowego w Gliwicach. Orzeczenie zaskarżyły powód M. w części oddalającej powództwo, który wnosił o zmianę wyroku i zasądzenie na jego rzecz od pozwanej kwoty 867,88zł z ustawowymi odsetkami od dnia 7 06 2010r. oraz zwrotu kosztów procesu, bądź uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekaza-nie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucał, że przy ferowaniu wyroku naruszono prawo procesowe, regulacje: - 505 § 2 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie, w następstwie czego Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo przyjął, że nakaz zapłaty z dnia 5 08 2011r. utracił moc w całości, podczas, gdy sprzeciw od nakazu zapłaty został wniesiony wyłącznie przez Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. (...) w G. , - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegającej na całkowicie dowolnym, niczym nie popartym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że powód wykonał dzieło w sposób niewłaściwy, w związku z czym zasadne było obniżenie należnego mu wynagrodzenia określonego podanymi fakturami VAT. Ponadto zarzucał, że naruszono prawo materialne, regulację art. 637 § 2 k.c. w związku z art. 560 k.c. w sposób wskazany w apelacji. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Jakkolwiek powszechnie przyjmuje się w judykaturze i doktrynie prawa, że Sąd odwoławczy jest sądem merytorycznym, to równocześnie zobowiązany jest on zbadać i ocenić zasadność zarzutów podniesionych w apelacji. Sąd Najwyższy niejednokrotnie z dezaprobatą podkreślał, że w prakty-ce sądowej zbyt częste są sytuacje, iż sąd drugiej instancji w postępowaniu apelacyjnym dokonuje ustaleń sprzecznych z ustaleniami dokonanymi przez sąd pierwszej instancji na podstawie odmiennej oceny dowodów zebranych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i znanych sądowi drugiej instancji tylko pośrednio z akt sprawy (może to doprowadzić do naruszenia zasady bezpośredniości). Ma to szczególne istotne znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż skarżący zakwestionował dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę materiału sprawy, podnosząc zarzut naruszania zasady swobodnej oceny dowodów przy konstruo-waniu podstawy faktycznej powództwa. Z powodu nie sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądowi odwoławczemu nie są znane nie tylko motywy, którymi kierował się Sąd Rejonowy dokonując oceny materiału sprawy ale także sama podstawa faktyczna zaskarżonego orzeczenia. Uniemożliwia to dokonanie oceny zasadności powyższego zarzutu oraz co należy podkreślić stwarza konieczność skonstruowania przez Sąd odwoławczy całkowicie nowej podstawy faktycznej powództwa. Prowadzi to w konsekwencji do naruszenia zasady bezpośredniości oraz faktycznie pozbawia strony prawa do poddania podstawy faktycznej kontroli instancyjnej. Niezależnie od tego - z tej samej przyczyny - nie są również znane motywy prawne leżące u podstaw wydania zaskarżonego wyroku, co z kolei uniemożliwia ocenę zasadności podniesionych w apelacji zarzutów odnoszących się do dokonanej przez Sąd Rejony oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego, a w jej ramach oceny przyjętej kwalifikacji prawnej dochodzonych roszczeń, ustalenia zastosowanego przez ten Sąd reżimu prawnego oraz zakresu w jakim poszczególne roszczenia cząstkowe zostały uwzględnione. Dlatego w obecnym materiale sprawy nie jest możliwe przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku (w istocie nie wia-domo jednoznacznie co jest przedmiotem zawartych w nim poszczególnych rozstrzygnięć) i dlatego apelacje skarżącego jest uzasadniona (niezależnie od zasadności zawartych w niej zarzutów), co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Reasumując z podanych względów apelację powoda uwzględniono orzekając jak w sentencji w oparciu o regulacje art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Rejonowy oceni – w kontekście podniesionego w apelacji zarzutu naruszenia przy rozpoznaniu sprawy regulacji art. 505 § 2 k.p.c. oraz uprawo-mocnienia się zaskarżonego wyroku w części uwzględniającej powództwo – jaki jest zakres rozpoznania sprawy, po czym w ustalonym zakresie ponownie rozpozna sprawę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI