III CA 1897/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację Gminy M. Ł. dotyczącą likwidacji niepodjętego depozytu, uznając, że nie wykazano uprawnienia spadkobierczyni do odbioru środków.
Gmina M. Ł. wniosła o likwidację niepodjętego depozytu po zmarłym Z. F. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, a Sąd Okręgowy w apelacji utrzymał to postanowienie. Gmina argumentowała, że córka spadkodawcy, D. S., została poinformowana o depozycie i zrzekła się praw do spadku. Sąd Okręgowy uznał jednak, że brak było dowodu na następstwo prawne D. S. (np. postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku) i że nie wykazano prawidłowego wezwania do odbioru depozytu zgodnie z ustawą.
Sąd Okręgowy rozpoznał apelację Gminy M. Ł. – Domu Pomocy Społecznej w Łodzi, która domagała się zmiany postanowienia Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o likwidację niepodjętego depozytu po zmarłym Z. F. (1). Gmina zarzucała m.in. brak wskazania D. S. jako uczestnika postępowania, mimo że została ona poinformowana o depozycie. Wnioskodawca argumentował, że spełnione zostały wymogi ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów, ponieważ D. S. została dwukrotnie zawiadomiona o depozycie (w 2004 i 2008 r.), pouczona o skutkach jego niepodjęcia, a także złożyła oświadczenie, że nie będzie dochodzić spadku. Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną. Przyjął ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego za własne i wskazał, że podstawą materialnoprawną jest ustawa o likwidacji niepodjętych depozytów. Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia likwidacji depozytu konieczne jest wykazanie następstwa prawnego przez osobę uprawnioną, co wymaga postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia, a nie tylko więzów pokrewieństwa czy ustnych zapewnień. Ponieważ postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone, a D. S. nie wykazała swojego uprawnienia, nie można było uznać jej za osobę uprawnioną do odbioru depozytu. Sąd Okręgowy stwierdził również, że wnioskodawca nie wykazał spełnienia wymogów proceduralnych dotyczących wezwania do odbioru depozytu, w tym prawidłowego ogłoszenia na tablicy informacyjnej i upływu wymaganych terminów. Kwestia nieprzyznania D. S. statusu uczestnika postępowania została uznana za nieistotną, gdyż nie posiadała ona interesu prawnego w tym postępowaniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, likwidacja depozytu nie jest możliwa, jeśli nie wykazano następstwa prawnego osoby uprawnionej do odbioru środków, co wymaga postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że więzy pokrewieństwa i ustne zapewnienia nie są wystarczające do wykazania uprawnienia do odbioru depozytu. Konieczne jest formalne potwierdzenie następstwa prawnego zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Ponadto, wnioskodawca nie wykazał spełnienia wymogów proceduralnych dotyczących wezwania do odbioru depozytu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Gmina M. Ł. – Dom Pomocy Społecznej w Ł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina M. Ł. – Dom Pomocy Społecznej w Ł. | instytucja | wnioskodawca |
| D. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (potencjalnie) |
| Z. F. (1) | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (5)
Główne
u.l.n.d. art. 6 § ust. 4 i 5
Ustawa o likwidacji niepodjętych depozytów
W przypadku nieznanego uprawnionego lub niemożności ustalenia jego miejsca zamieszkania, wezwanie do odbioru może nastąpić po upływie 3 lat od złożenia depozytu. W razie braku możliwości doręczenia lub nieustalenia uprawnionego, przechowujący jest obowiązany dokonać wezwania poprzez wywieszenie na tablicy informacyjnej w swojej siedzibie na okres 6 miesięcy.
Pomocnicze
k.c. art. 1025 § § 2
Kodeks cywilny
Domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji, rozpoznając sprawę w granicach apelacji, na podstawie zebranego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym materiału dowodowego oraz materiału dowodowego dopuszczonego w postępowaniu apelacyjnym, jest zobowiązany orzec co do zasady.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania w sprawach o zapłatę i w sprawach o wydanie rzeczy stosuje się odpowiednio do innych spraw, w których przedmiotem postępowania jest prawa majątkowe.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji przez sąd drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak formalnego wykazania następstwa prawnego przez D. S. (brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia). Niewykazanie przez wnioskodawcę prawidłowego przeprowadzenia procedury wezwania do odbioru depozytu zgodnie z ustawą. Więzy pokrewieństwa i ustne zapewnienia nie są wystarczające do stwierdzenia uprawnienia do odbioru depozytu.
Odrzucone argumenty
D. S. została poinformowana o depozycie i złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się praw do spadku. Wnioskodawca wykazał spełnienie wymogów ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów. Niewskazanie D. S. jako uczestnika postępowania było błędem Sądu Rejonowego.
Godne uwagi sformułowania
więzy pokrewieństwa nie przesądzają o przejściu praw i obowiązków zmarłego na rzecz określonej osoby Dowodem następstwa prawnego jest natomiast postanowienie właściwego Sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia nie można przypisać znaczenia prawnego zapewnieniu uzyskanemu od D. S., że „nie będzie dochodzić spadku po ojcu”
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie następstwa prawnego w postępowaniach dotyczących spadków i depozytów, prawidłowe przeprowadzenie procedury likwidacji niepodjętych depozytów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego potwierdzenia następstwa prawnego i nieprawidłowej procedury wezwania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie formalnych dowodów następstwa prawnego w postępowaniach cywilnych, zwłaszcza w kontekście spadków i depozytów, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy można zlikwidować depozyt po zmarłym bez formalnego potwierdzenia spadku?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 1897/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 października 2015 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi oddalił wniosek Gminy M. Ł. – 5 Domu Pomocy Społecznej w Ł. o stwierdzenie likwidacji niepojętego depozytu. W apelacji od powyższego postanowienia wnioskodawca wniósł o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku i wydanie postanowienia likwidacji przedmiotowego depozytu, ewentualnie o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do powtórnego rozpoznania. Skarżący podniósł, że w treści postanowienia nie wskazano, iż pani D. S. (córka spadkodawcy) jest uczestnikiem postępowania, choć w piśmie doręczającym to postanowienie napisano, że postępowanie odbyło się, cyt.: „przy udziale: D. S. ”. Ponadto w ocenie wnioskodawcy zostały spełnione wymogi do likwidacji depozytu, wynikające z ustawy z dnia 18.10.2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz. U. Nr 208, poz. 1537 z późn. zm.), ponieważ: a) wnioskodawca w dniu 21.04.2004 r. zawiadomił (za potwierdzeniem odbioru przesyłki pocztowej) panią D. S. , że na koncie depozytowym pozostałym po zmarłym p. Z. F. (1) pozostaje kwota 75,04 zł, a następnie pismem z dnia 2.12.2008 roku, wysłanym w tym samym dniu, znów zawiadomił tę osobę o depozycie w kwocie 88,01 zł, oraz pouczył o skutkach niepodjęcia depozytu w terminie 3 lat od daty doręczenia tego pisma, w postaci likwidacji niepodjętego depozytu - dwa załączniki dołączone do wniosku z dnia 15.01.2015 r. o likwidację depozytu, b) wnioskodawca w złożonym wniosku z dnia 15.02.2015 r. o likwidację depozytu napisał na stronie 2. (ostatnie zdanie przed wymienieniem dowodów dołączonych do wniosku), iż, cyt.: „Wywieszono również informację na tablicy ogłoszeń przez okres 6 miesięcy tj. Od 4.03.2014 r. do 31.09.2014 r.” choć wnioskodawca w ogóle nie był zobowiązany do takiego ogłoszenia, a mimo to Sąd I Instancji napisał niesłusznie w uzasadnieniu) postanowienia, że wnioskodawca rzekomo nie wykazał faktu takiego ogłoszenia, c) wnioskodawca ponadto przeprowadził rozmowę z panią D. S. w dniu 21.04.2004 r. i ustalił, że spadkobierczyni ta nie będzie „dochodzić spadku po ojcu”. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, że Sąd II instancji rozpoznając apelację, ocenił stan faktyczny ustalony przez Sąd I instancji jako prawidłowy i zgodny z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a w konsekwencji na podstawie art. 382 k.p.c. przyjął jego ustalenia za własne. Sąd Rejonowy zgodnie z przepisami k.p.c. przeprowadził postępowanie dowodowe, ustalając stan faktyczny w sposób szczegółowy. Przechodząc do oceny zarzutów apelacji wskazać należy, iż podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie w zakresie przesłanek likwidacji niepodjętego depozytu jest przepis art. 6 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 18 października 2006 roku o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz.U.2006.208.1537 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku gdy uprawniony nie jest znany albo nie jest możliwe ustalenie jego miejsca zamieszkania albo siedziby na podstawie ewidencji, rejestrów lub zbiorów danych, wezwanie do odbioru może nastąpić po upływie 3 lat od dnia złożenia przedmiotu do depozytu. Z kolei w razie braku możliwości doręczenia wezwania do odbioru depozytu lub nieustalenia uprawnionego, przechowujący depozyt jest obowiązany dokonać wezwania poprzez jego wywieszenie na tablicy informacyjnej w swojej siedzibie na okres 6 miesięcy. Stanowisko apelacji, kwestionujące prawidłowe rozstrzygnięcie Sądu I instancji polega na niedostatecznym zrozumieniu powyższej regulacji, w sytuacji, gdy, zawiera ona stwierdzenia raczej oczywiste. Skoro wnioskodawca powołuje się na przysługujące określonej osobie następstwo prawne, powinien wykazać je według reguł i zasad przewidzianych w przepisach prawa. Skarżący błędnie wywodzi uprawnienie D. S. do odebrania depozytu w rozumieniu przedstawionych powyżej przepisów ze związków pokrewieństwa ze zmarłym Z. F. (1) . Wbrew odmiennej ocenie wnioskodawcy więzy pokrewieństwa nie przesądzają o przejściu praw i obowiązków zmarłego na rzecz określonej osoby. Dowodem następstwa prawnego jest natomiast postanowienie właściwego Sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia, co jednoznacznie wynika z przepisów kodeksu cywilnego . Zgodnie bowiem z art. 1025 § 2 k.c. domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. W niniejszej sprawie postępowanie spadkowe po Z. F. (1) nie zostało przeprowadzone, wnioskodawca nie wykazał również, że D. S. uzyskała poświadczenie dziedziczenia po zmarłym. Podobnie, nie można przypisać znaczenia prawnego zapewnieniu uzyskanemu od D. S. , że „nie będzie dochodzić spadku po ojcu”. Z tych względów, w aktualnym stanie sprawy brak jest podstaw do uznania, że D. S. jest osobą uprawnioną do odebrania depozytu po Z. F. (1) . Stąd też nie budzi zastrzeżeń konkluzja Sądu Rejonowego, iż ustawowe wymogi, które warunkują możliwość stwierdzenia likwidacji niepodjętego depozytu, nie zostały przez wnioskodawcę spełnione. W sytuacji gdy nie wiadomo było kto jest spadkobiercą zmarłego – uprawniony do odbioru depozytu nie był znany, wnioskodawca powinien wezwać uprawnionego do odbioru depozytu dopiero po upływie 3 lat od dnia złożenia przedmiotu do depozytu. Co więcej, z uwagi na to, że uprawniony nie był znany, wezwanie to winno nastąpić poprzez wywieszenie na tablicy informacyjnej w siedzibie wnioskodawcy na okres 6 miesięcy. Jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy wnioskodawca nie wykazał faktu dokonania takiego ogłoszenia, nie twierdził nawet, że zostało ono dokonane. Od czasu, kiedy upłynie 6 miesięcy, na które dokonano wywieszenia, winny następnie upłynąć 3 lata by możliwe było stwierdzenie likwidacji depozytu, bowiem uprawniony ma 3 lata na odbiór depozytu od wezwania go do odbioru. Ten ostatni wymóg również nie został przez skarżącego spełniony. Co zaś tyczy się akcentowanej w apelacji kwestii nieprzyznania D. S. statusu uczestnika niniejszego postępowania wyrazić należy przekonanie, że stanowisko Sądu Rejonowego w tej kwestii nie narusza przepisów postępowania. Z przyczyn przedstawionych na dotychczasowym etapie rozważań córka zmarłego Z. F. (2) nie posiada bowiem interesu prawnego do udziału w postępowaniu o stwierdzenie likwidacji niepodjętego depozytu. Prawidłowości powyższej oceny w niczym nie podważa treść pochodzącego od Sądu pisma zawierającego odpis zaskarżonego postanowienia, które na skutek błędnego zredagowania sugeruje odmienny stan rzeczy. Z przedstawionych powodów na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI