III Ca 1896/17

Sąd Okręgowy2017-09-12
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
najem lokaluwypowiedzenie umowyzamieszkaniezamiar stałego pobytuochrona lokatorówpostępowanie apelacyjneocena dowodówart. 233 k.p.c.

Sąd Okręgowy oddalił apelację Gminy O. od wyroku Sądu Rejonowego, który oddalił powództwo o eksmisję, uznając, że wypowiedzenie umowy najmu było niezasadne z powodu braku spełnienia przesłanki 12-miesięcznego zamieszkiwania z zamiarem stałego pobytu.

Gmina O. pozwała A. K. o eksmisję, jednak Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając wypowiedzenie umowy najmu za niezasadne. Apelacja Gminy zarzucała naruszenie prawa procesowego, w szczególności błędną ocenę dowodów dotyczącą zamiaru stałego pobytu pozwanej w lokalu. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego i podkreślając, że skuteczne zarzucenie naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania błędów logicznego rozumowania, a nie jedynie odmiennej oceny dowodów.

Sąd Rejonowy w Zgierzu wyrokiem z dnia 12 września 2017 roku oddalił powództwo Gminy O. przeciwko A. K. o eksmisję, zasądzając jednocześnie od Gminy na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu. Gmina O. wniosła apelację, zarzucając Sądowi Rejonowemu naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów i nieprawidłowe ustalenie, że pozwana nie przebywała w lokalu z zamiarem stałego pobytu przez wymagany okres 12 miesięcy poprzedzających wypowiedzenie umowy najmu. Gmina argumentowała, że pobyty pozwanej miały charakter okazjonalny, a jej centrum życiowe znajdowało się w innym miejscu. Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną. Podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, podkreślając, że skuteczne zarzucenie naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania naruszenia zasad logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, a nie jedynie przedstawienia własnej oceny dowodów. Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i dowody dotyczące remontów oraz starań o zameldowanie, które potwierdzały zamiar stałego pobytu pozwanej w lokalu w S. L. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uznał, że wypowiedzenie umowy najmu było niezasadne na podstawie art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy o ochronie praw lokatorów i oddalił apelację, zasądzając od Gminy na rzecz pozwanej koszty postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wypowiedzenie jest niezasadne, jeśli nie została spełniona przesłanka 12-miesięcznego zamieszkiwania z zamiarem stałego pobytu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwana wykazała zamiar stałego pobytu w lokalu poprzez remonty, starania o zameldowanie i traktowanie go jako centrum życiowego, mimo okresowych pobytów w innym miejscu. Sąd podkreślił, że samo fizyczne przebywanie nie jest wystarczające, ale musi być połączone z wolą stałego pobytu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

A. K.

Strony

NazwaTypRola
Gmina O.instytucjapowód
A. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

u.o.p.l. art. 11 § 3 pkt 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Przesłanka do wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego, wymagająca 12-miesięcznego zamieszkiwania z zamiarem stałego pobytu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów; naruszenie wymaga wykazania błędów logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego.

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Definicja miejsca zamieszkania jako połączenie fizycznego przebywania (corpus) i zamiaru stałego pobytu (animus).

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasądzenie kosztów w postępowaniu apelacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana wykazała zamiar stałego pobytu w lokalu poprzez remonty, starania o zameldowanie i traktowanie go jako centrum życiowego. Wypowiedzenie umowy najmu było niezasadne z powodu niespełnienia przesłanki 12-miesięcznego zamieszkiwania z zamiarem stałego pobytu. Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. są nieuzasadnione, ponieważ strona apelująca nie wykazała błędów logicznego rozumowania sądu.

Odrzucone argumenty

Pozwana nie przebywała w lokalu z zamiarem stałego pobytu przez okres 12 miesięcy poprzedzających wypowiedzenie. Pobyty pozwanej w lokalu miały charakter okazjonalny i rekreacyjny. Sąd Rejonowy błędnie ocenił dowody, pomijając zeznania świadków i notatki służbowe.

Godne uwagi sformułowania

Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd art. 233 § 1 k.p.c. wymaga bowiem wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego Dla ustalenia miejsca zamieszkania nie wystarczy zatem ani samo zamieszkiwanie w sensie fizycznym, jednak bez zamiaru stałego pobytu, choćby zamieszkiwanie trwało przez dłuższy czas, ani sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości niepołączony z przebywaniem w tej miejscowości.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zamieszkania i zamiaru stałego pobytu w kontekście wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego oraz zasady oceny dowodów przez sąd (art. 233 § 1 k.p.c.)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i procesowym, ponieważ dotyczy kluczowych kwestii związanych z wypowiedzeniem umowy najmu i oceną dowodów przez sąd. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.

Czy remonty i zamiar zameldowania wystarczą, by obronić się przed eksmisją? Sąd wyjaśnia kluczowe przesłanki wypowiedzenia umowy najmu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1896/17 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 12 września 2017 roku w sprawie z powództwa Gminy O. przeciwko A. K. o eksmisję, Sąd Rejonowy w Zgierzu oddalił powództwo (pkt 1) oraz zasądził od Gminy O. na rzecz A. K. kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 2). Apelację od powyższego wyroku wniosła strona powodowa, zaskarżając go w całości oraz zarzucając: 1. naruszenie prawa procesowego wyrażonego w art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że pozwana przebywała w lokalu mieszkalnym przy ul. (...) w S. L. z zamiarem stałego pobytu przez okres 12 miesięcy poprzedzających wypowiedzenie umowy najmu w sytuacji, gdy z zeznań świadków oraz samej pozwanej wynika, że pozwana nie przebywała w tym lokalu z zamiarem stałego pobytu przez okres 12 miesięcy, bowiem swoje przyjazdy do lokalu traktowała jako okazjonalne, będąc równocześnie zameldowaną i przebywającą na stałe w lokalu mieszkalnym w W. , pobyty pozwanej w S. w celu rekreacyjnym trwały około 3-4 miesięcy w roku, a zintensyfikowały się w latach 2015 – 2016, a zatem wówczas, gdy pozwana otrzymała wypowiedzenie umowy najmu, natomiast zamiar przeniesienia się pozwanej na stałe do S. potwierdził świadek w osobie córki pozwanej oznaczając datę powzięcia tego zamiaru przez matkę na koniec 2015 r., a zatem na datę doręczenia wypowiedzenia umowy najmu, co pozostaje bez związku z przejściem pozwanej na emeryturę 11 lat temu i śmiercią jej męża, która nastąpiła 7 lat temu; nadto wbrew zeznaniom świadka M. T. Sąd ustalił, że pod adresem zamieszkania w W. korespondencję kierowaną do pozwanej odbierała wyłącznie jej córka, co ma potwierdzać zdaniem Sądu w sposób pośredni fakt zamieszkiwania pozwanej w S. , w sytuacji, gdy w aktach sprawy znajdowały się tylko dwa potwierdzenia odbioru korespondencji przez córkę pozwanej, a z zeznań w/w świadka, którym Sąd nie odmówił wiarygodności, wynika, że korespondencję odbierała sama pozwana; 2. naruszenie prawa procesowego wyrażonego w art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 217 § 1 k.p.c. poprzez bezzasadne pominięcie dowodów z dokumentów prywatnych w postaci notatek pracowników Gminy O. z dnia 1 lipca 2015 r., 22 lipca 2015r. i z dnia 26 lutego 2014 r. jako nieprzydatnych do rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji, gdy notatki te, sporządzane w rożnych porach roku, potwierdzają w sposób pośredni brak zamieszkiwania pozwanej przez okres 12 miesięcy z zamiarem stałego pobytu w S. L. . W oparciu o wskazane zarzuty powódka wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie powództwa poprzez orzeczenie obowiązku opróżnienia przez pozwaną przedmiotowego lokalu mieszkalnego oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów procesu za postępowanie przed sądami obydwu instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania przed Sądem II instancji. W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy w sposób właściwy rozważył wszystkie dowody i okoliczności i na ich podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, nie przekraczając w tej mierze zasady swobodnej oceny dowodów i dlatego Sąd Okręgowy przyjmuje te ustalenia za własne. Zarzucając Sądowi Rejonowemu przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów skarżący w istocie ograniczył się do ogólnikowego stwierdzenia, że brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia na podstawie materiału dowodowego, że przed dokonaniem wypowiedzenia umowy najmu pozwana przebywała w lokalu w S. L. przez okres 12 miesięcy z zamiarem stałego pobytu. Jednocześnie apelujący przedstawił własną wersję stanu faktycznego, umniejszając znaczenie dostrzeżonych przez Sąd I instancji okoliczności wynikających z materiału dowodowego sprawy. Tak sformułowany zarzut nie mógł być uwzględniony. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd art. 233 § 1 k.p.c. wymaga bowiem wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej, niż przyjął sąd, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (tak np. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 6 listopada 1998 r., II CKN 4/98, niepubl., por. również wyrok SN z dnia 10 kwietnia 2000 r., V CKN 17/00 OSNC 2000, Nr 10, poz. 189; wyrok SN z dnia 5 sierpnia 1999 r., II UKN 76/99 OSNAPiUS 2000, Nr 19, poz. 732.). Strona apelująca odnosząc się do fragmentarycznie ujętych, wyrwanych z kontekstu sformułowań zawartych w zeznaniach świadków próbuje zwalczać niekorzystne dla niej ustalenia faktyczne, które nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Wskazać przy tym należy, iż zasada wyrażona w treści art. 233 § 1 k.p.c. obowiązuje także przy wyciąganiu wniosków przez strony procesowe, które przedstawiając w środku odwoławczym własne stanowisko nie mogą opierać się na fragmentarycznej ocenie dowodów. Skuteczne podniesienie zarzutu wymaga wykazania dlaczego rozumowanie sądu było błędne, w szczególności w konfrontacji z materiałem dowodowym, zakwalifikowanych przez sąd orzekający jako pełnowartościowy. Jedynie przekonanie skarżącego, że dany fragment postępowania dowodowego, z którego wynikają dla skarżącego korzystne wnioski powinien mieć w sprawie zastosowanie, bez odniesienia się do tego postępowania jako całości, nie uzasadnia zarzutu. Wbrew stanowisku strony apelującej na podstawie przedstawionych dowodów, zasadnie Sąd I instancji uznał, iż w niniejszej sprawie nie została spełniona podstawowa przesłanka wypowiedzenia umowy najmu wynikająca z art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów . Jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy pojęcie zamieszkania, rozpatrywać należy w kontekście art. 25 k.c. , a zatem składają się na nią dwa elementy: fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus). Dla ustalenia miejsca zamieszkania nie wystarczy zatem ani samo zamieszkiwanie w sensie fizycznym, jednak bez zamiaru stałego pobytu, choćby zamieszkiwanie trwało przez dłuższy czas, ani sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości niepołączony z przebywaniem w tej miejscowości. O " miejscu zamieszkania" rozstrzyga zawsze całokształt okoliczności wskazujących na zejście się stanu faktycznego przebywania z zamiarem takiego przebywania (por.m.in. S. Grzybowski (w:) System Prawa Cywilnego, t. 1, s. 333- 334; W. Popiołek, glosa do uchwały SN z dnia 24 czerwca 1993 r., III CZP 76/93, PS 1995, nr 3, s. 86- 87; wyroki SN z dnia 21 listopada 1966 r., II PR 512/66, OSNC 1967, nr 7- 8, poz. 136, oraz z dnia 7 czerwca 1983 r., II UR 4/84, OSP 1984, z. 12, poz. 265). Sąd prawidłowo uznał, że z zebranych w sprawie dowodów wynikało, że przed przejściem na emeryturę pozwana przebywała w S. w okresie letnim przez cały czas trwania swego urlopu oraz dni wolne, a od 3-4 lat od przejścia na emeryturę przebywa na nieruchomości częściej. Z zeznań świadków E. S. oraz T. W. wynikało, że pozwana pomalowała zajmowany lokal w S. , odnowiła letnią kuchnię, zrobiła remont komina, położyła papę na pomieszczenia gospodarcze i werandę. Złożyła również wniosek o remont dachu do powoda i wbrew stanowisku strony apelującej czynności te miały miejsce przed wypowiedzeniem umowy najmu. Okolicznością bezsporną było również, że pozwana w dniu 29 stycznia 2014 roku zawarła z (...) S.A. umowę o dostarczenie energii elektrycznej do nieruchomości położonej w S. przy ul. (...) , zaś w dniu 17 października 2016 roku przeprowadziła na własny koszt kontrolę stanu technicznego przewodów kominiarskich, jak również podjęła próbę zameldowania w przedmiotowym lokalu, jednak odmówiono jej tego z powodu nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości. Pozwana w toku postępowania zeznała, że mieszkanie w S. uważa za swoje centrum życiowe i Sąd słusznie uznał je za wiarygodne. Uwadze Sądu nie umknęło przy tym, iż pozwana przez kilka miesięcy w roku przebywała w W. , gdzie była zameldowana i gdzie jest właścicielką lokalu mieszkalnego, który obecnie zajmuje jej córka, niemniej jednak trafnie wywiódł, że sytuacja ta spowodowana była gorszymi warunkami bytowymi na nieruchomości w S. , która nie miała jednak wpływu na wyrażany przez pozwaną zamiar stałego pobytu w S. . Wskazać należy, że dłuższe przebywanie w określonym miejscu nie wpływa na miejsce zamieszkania, jeżeli jest wymuszone określona sytuacją życiową danej osoby i nie łączy się z uzewnętrznionym zamiarem jego zmiany. W niniejszej sprawie w mieszkaniu położonym w S. pozwana posiada swoje rzeczy osobiste i meble. Zeznający w sprawie świadkowie potwierdzili przy tym przebywanie pozwanej na przedmiotowej nieruchomości w szerszym zakresie, niż w W. . Tym samym prawidłowo Sąd I instancji uznał, iż brak było podstaw do wypowiedzenia umowy najmu na podstawie art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów . Oceny tej nie zmieniają okoliczności wynikające z załączonych do akt sprawy notatek służbowych, z których wynika, iż pozwana nie była obecna w domu w dniu kontroli, czy też nie przebywa często w budynku. Należało zgodzić się bowiem z Sądem I instancji, że okoliczności te nie przesądzają o fakcie niezamieszkiwania pozwanej w lokalu. Sąd Okręgowy nie dostrzegł podstaw do zmiany oceny dowodów zaprezentowanej przez Sąd I instancji i dlatego przyjął dokonane przez niego ustalenia za własne. W świetle tych ustaleń, powód niezasadnie wypowiedział pozwanej umowę najmu wskazanego w pozwie lokalu na zasadzie przepisu art. 11 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego . Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i zasądzono od powoda na rzecz pozwanej kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym ustaloną na podstawie § 7 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015.1800 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI