III CA 1884/18

Sąd Okręgowy
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
kredyt gotówkowyzadłużeniewypowiedzenie umowynieważność umowywada oświadczenia wolizasady współżycia społecznegoapelacjakoszty procesu

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, uznając za zasadne rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego o zasądzeniu od niego na rzecz banku kwoty zadłużenia z tytułu umowy kredytu gotówkowego.

Pozwany wniósł apelację od wyroku Sądu Rejonowego, który zasądził od niego na rzecz banku kwotę zadłużenia z tytułu umowy kredytu gotówkowego. Pozwany zarzucał m.in. niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych oraz naruszenie prawa materialnego, wskazując na sprzeczność wypowiedzenia umowy z zasadami współżycia społecznego i wadę oświadczenia woli. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę dowodów Sądu I instancji.

Sprawa dotyczyła żądania banku zasądzenia od pozwanego kwoty zadłużenia z tytułu umowy kredytu gotówkowego. Sąd Rejonowy wydał nakaz zapłaty, który następnie uchylił po wniesieniu zarzutów przez pozwanego i wydał wyrok zasądzający od pozwanego na rzecz banku kwotę 68.484,18 zł wraz z odsetkami. Pozwany podnosił zarzuty nieważności umowy z powodu sprzeczności z przepisami prawa, wad oświadczenia woli (choroba psychiczna) oraz sprzeczności wypowiedzenia umowy z zasadami współżycia społecznego. Sąd I instancji oddalił te zarzuty, opierając się m.in. na opinii biegłego psychiatry. Pozwany wniósł apelację, zarzucając sądowi I instancji niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych i naruszenie prawa materialnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe i bezzasadne zarzuty apelującego. Sąd Okręgowy podkreślił, że brak było podstaw do stwierdzenia nieważności umowy z powodu choroby psychicznej pozwanego, a wypowiedzenie umowy było uzasadnione zaległościami w spłacie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa nie jest nieważna. Brak dowodów na sprzeczność z przepisami prawa, a zarzut wady oświadczenia woli (choroba psychiczna) nie znalazł potwierdzenia w opinii biegłego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii biegłego psychiatry, która nie wykazała, aby w czasie zawierania umowy pozwany miał zaburzenia psychiczne znoszące zdolność do świadomego lub swobodnego podjęcia decyzji. Brak było również dowodów na sprzeczność umowy z przepisami prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Bank (...) S.A.

Strony

NazwaTypRola
Bank (...) S.A.spółkapowód
P. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (12)

Główne

p.b. art. 69 § 1

Prawo bankowe

k.p.c. art. 496

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 358 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 358 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 59 § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 82

Kodeks cywilny

k.c. art. 58 § 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzasadnienie żądania pozwu oparte na umowie kredytu i przepisach Prawa bankowego. Prawidłowa ocena dowodów przez sąd I instancji. Brak podstaw do stwierdzenia nieważności umowy z powodu wad oświadczenia woli lub sprzeczności z prawem. Uzasadnienie wypowiedzenia umowy kredytu z powodu zaległości w spłacie.

Odrzucone argumenty

Nieważność umowy kredytu z powodu sprzeczności z przepisami prawa. Nieważność umowy kredytu z powodu wady oświadczenia woli (choroba psychiczna pozwanego). Sprzeczność wypowiedzenia umowy z zasadami współżycia społecznego. Niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych przez sąd I instancji. Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez sąd I instancji.

Godne uwagi sformułowania

Dostępne w aktach sprawy dane nie dostarczyły dowodów na to, aby w czasie zawierania ww. umowy u P. P. występowały choroby lub zaburzenia psychiczne znoszące zdolność do świadomego albo swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia woli. Całkowicie bezzasadny jest zarzut naruszenia prze Sąd I instancji przepisu art. 233 § 1 k.p.c. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego brak jest podstaw do przyjęcia, że w dacie zawierania umowy kredytowej u pozwanego występowały zaburzenia , które mogłyby skutkować nieważnością zawartej umowy.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad oceny zarzutów nieważności umowy kredytu związanych z wadami oświadczenia woli oraz zasad oceny wypowiedzenia umowy przez bank."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i argumentacji pozwanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy częstego problemu nieważności umów kredytowych i wad oświadczenia woli, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie bankowym i cywilnym.

Czy choroba psychiczna unieważnia umowę kredytu? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 58 986 PLN

zadłużenie z umowy kredytu: 68 484,18 PLN

zwrot kosztów procesu: 758,69 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1884/18 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 13 lutego 2017 r. (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. wniosła o zasądzenie od P. P. kwoty 58986 złotych wraz z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od dnia 18 stycznia 2017 r. do dnia zapłaty, kwoty 7053,18 zł tytułem skapitalizowanych odsetek oraz kwoty 2445 zł tytułem kosztów, opłat i prowizji bankowych oraz zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego, przy czym powód wskazał iż żądana kwota ma stanowić zadłużenie z tytułu umowy kredytu gotówkowego zawartej między stronami. ( W dniu 2 marca 2017 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie sygn. akt III Nc 245/17 wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym zgodnie z żądaniem pozwu. W piśmie z dnia 3 kwietnia 2017 r. pozwany wniósł zarzuty od ww. nakazu zapłaty podnosząc iż kredyt spłacał, ale następnie uznał go za nieważny wobec sprzeczności umowy z art. 69 Prawa bankowego oraz art. 353 § 1, 358 § 1 i 2 oraz 59 § 2 k.c. Na rozprawie w dniu 27 listopada 2017 r. pełnomocnik pozwanego wniósł o oddalenie żądania pozwu, podnosząc jak pozwany w sprzeciwie a nadto wskazując iż z uwagi na fakt, że w chwili zawarcia umowy pozwany leczył się psychiatrycznie zasadne pozostaje podniesienie zarzutu nieważność zawartej umowy w związku z wadą oświadczenia woli określoną w art. 82 k.c. Wyrokiem z dnia 23 maja 2018r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi uchylił w całości nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w dniu 2 marca 2017r. w sprawie III NC 245/17 i zasądził od P. P. na rzecz (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 68.484,18 zł z naliczonymi od kwoty 58.986 zł odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego naliczonymi od dnia 18 stycznia 2017r. do dnia zapłaty, z tym zastrzeżeniem, że w przypadku gdyby tak obliczone odsetki od dnia 1 stycznia 2017r. przekroczyły wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie za okres od dnia 1 stycznia 2017r. naliczone będą odsetki maksymalne za opóźnienie. Sąd I instancji zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 758,69 zł z tytułu zwrotu kosztów i nie obciążył pozwanego nie uiszczonymi kosztami sądowymi. Nadto Sąd I instancji nakazał wypłacić pełnomocnikowi pozwanego kwotę 4428 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. Powyższe rozstrzygnięcie oparte zostało na następujących ustaleniach stanu faktycznego: W dniu 5 listopada 2010 r. P. P. zawarł z (...) Bank (...) S.A. umowę kredytu gotówkowego nr (...) . Wobec tego, że należności wynikające z umowy nie zostały przez P. P. spłacone w ustalonych terminach, kredytodawca wypowiedział ww. umowę pismem z dnia 28 grudnia 2015 r., doręczonym 18 stycznia 2016 r. Zadłużenie z tytułu powyższej umowy wyniosło na dzień 17 stycznia 2017 r. łącznie 68.484,18 zł, w tym 58986,00 zł tytułem należności głównej oraz 7052,18 zł tytułem skapitalizowanych odsetek za okres od 28 maja 2015 r. do 17 stycznia 2017 r. Dostępne w aktach sprawy dane nie dostarczyły dowodów na to, aby w czasie zawierania ww. umowy u P. P. występowały choroby lub zaburzenia psychiczne znoszące zdolność do świadomego albo swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia woli. Przy takich ustaleniach stanu faktycznego Sąd I instancji uznał żądanie pozwu za uzasadnione i znajdowało oparcie w umowie kredytu zawartej na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. 2015/128). W świetle zgromadzonego materiału dowodowego Sąd I instancji uznał, że pozwany ma z tytułu zaciągniętego kredytu dług wobec powodowego Banku w wysokości 68.484,18zł. Sąd I instancji wskazał, że w zarzutach od nakazu zapłaty pozwany podniósł zarzut nieważności umowy z uwagi na jej sprzeczność ze szczegółowo wymienionymi przepisami prawa wskazanymi w części wstępnej uzasadnienia. Zarzut ten nie został w żaden sposób skonkretyzowany, a przedstawione przez strony dowody w żadnym stopniu nie wskazują aby taka sprzeczność w istocie miała miejsce. Zdaniem Sądu I instancji, podniesiony przez pozwanego zarzut nieważności wobec wady oświadczenia woli nie znajdował oparcia w ustalonych dowodach, tym bardziej w świetle wiarygodnej i rzetelnej, a nadto niekwestionowanej opinii sądowo-psychiatrycznej. Mając powyższe na względzie, Sąd I instancji na podstawie art. 496 k.p.c. w pierwszej kolejności uchylił nakaz zapłaty z dnia 2 marca 2017 roku wydany w sprawie sygn. akt III Nc 245/17, a następnie rozstrzygnął co do żądania pozwu zasądzając od pozwanego kwotę 68.484,18 zł wraz z odsetkami liczonymi zgodnie z żądaniem pozwu. Rozstrzygając o kosztach procesu Sąd I instancji nie znalazł podstawy do odstąpienia od generalnej zasady odpowiedzialności za wynik procesu z art. 98 § 1 k.p.c. i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 758,69 zł, na którą złożyło się opłata od pozwu w wysokości 738 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł oraz zwrot kosztów uzyskania poświadczonych notarialnie pełnomocnictw w łącznej wysokości 3,69 zł. Jednocześnie w zakresie kosztów sądowych, Sąd I instancji na podstawie art. 102 k.p.c. , mając na uwadze sytuację materialną i majątkową pozwanego, nie obciążył ww. nieuiszczonymi kosztami sądowymi. Apelację od tego rozstrzygnięcia wniósł pozwany. Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu: a. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i dokonanie oceny dowodów sprzecznie z art. 233 § 1 k.p.c. w sposób niewszechstronny, bowiem z pominięciem, że pozwany w znacznej mierze spłacił kredyt gotówkowy oraz z pominięciem okoliczności, które spowodowały niemożność terminowego spłacenia pozostałej części kredytu. Uwzględnienie tych okoliczności mogłoby prowadzić do odmiennej, w stosunku do przyjętej przez sąd oceny zasadności wypowiedzenia przez Bank umowy kredytowej; b. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 58 § 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie, mimo że okoliczności faktyczne sprawy pozwalają na ocenę wypowiedzenia umowy kredytowej jako czynności sprzecznej z zasadami współżycia społecznego. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości i uchylenie w całości rozstrzygnięcia o kosztach procesu zawartego w punkcie 3. wyroku oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. W odpowiedzi na apelację pełnomocnik strony powodowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Wbrew zarzutom skarżącego podniesionym w apelacji, Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń stanu faktycznego, znajdujących pełne oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym i trafnie określił konsekwencje prawne z nich wynikające. Ustalenia stanu faktycznego poczynione przez Sąd I instancji, Sąd Okręgowy przyjmuje za własne bez konieczności ponownego ich przytaczania. Całkowicie bezzasadny jest zarzut naruszenia prze Sąd I instancji przepisu art. 233 § 1 k.p.c. . Zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, zgodnej zarówno z zasadami logiki jak i doświadczenia życiowego. Ustalenia stanu faktycznego poczynione przez Sąd I instancji znajdowały pełne oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Jak wynika z materiału dowodowego, strony łączyła umowa kredytowa, pozwany nie dokonał spłaty kredytu zgodnie z postanowieniami zawartej umowy. W tym stanie rzeczy powód wypowiedział umowę kredytu. Z materiału dowodowego wynika, żę na dzień 17 stycznia 2017r. wymagalne zadłużenie pozwanego wynosiło łącznie 68484,18 zł. ( w tym należność główna odsetki i koszty). Okoliczność, że pozwany częściowo spłacił kredyt został uwzględniona przy ustaleniu wysokości należności jako pozostałą do spłaty. Po uwzględnieniu wpłat dokonanych przez pozwanego wysokość zadłużenia została wskazana w wyciągu z ksiąg bankowych. W toku postępowania przed Sądem I instancji pozwany nie kwestionował wysokości zadłużenia. Brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia , że Sąd I instancji naruszyła art. 58 § 2 k.c. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego brak jest podstaw do przyjęcia, że w dacie zawierania umowy kredytowej u pozwanego występowały zaburzenia , które mogłyby skutkować nieważnością zawartej umowy. Jak wynika z opinii biegłego sądowego specjalisty z dziedziny psychiatrii prof.dr hab.n.med. J. K. nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że w czasie zawarcia umowy kredytu bankowego w dniu 5 listopada 2010 r. u pozwanego występowały choroby lub zaburzenia psychiczne znoszące zdolność do świadomego lub swobodnego podjęcia decyzji ( opinia –k. 84). Nie znajduje także podstaw twierdzenie pozwanego, że wypowiedzenie umowy kredytu było czynnością sprzeczną z zasadami współżycia społecznego. Jak wynika z materiału dowodowego, pozwany od sierpnia 2015r. zaprzestał spłaty kredytu ( historia operacji na koncie kredytowym-k.71). Zgodnie z § 18 umowy kredytu strona powodowa była umocowana do wypowiedziani umowy kredytu w przypadku wystąpienia zaległości w spłacie dwóch pełnych rat kredytu, za co najmniej dwa okresy płatności. W tej sytuacji twierdzenie pozwanego, że wypowiedzenie z dnia 28 grudnia 2015r. umowy kredytu było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego nie znajduje żadnej podstawy faktycznej. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 ust. 6 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015. W sprawie opłat za czynności radców prawnych przy uwzględnieniu, że radca prawny reprezentował stronę powodową dopiero na etapie postępowania apelacyjnego. O kosztach nieopłaconej pomocy prawej udzielonej pozwanemu w postępowaniu apelacyjnym Sąd Okręgowy orzekł na podstawie § 8 ust.6 w zw. z § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r., w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( Dz.U. z 2017r. poz. 1796 ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI