III CA 1875/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia funduszu sekurytyzacyjnego wobec abonenta J. L. o zapłatę "opłaty specjalnej" za przedterminowe rozwiązanie umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Sąd Rejonowy zasądził jedynie część dochodzonej kwoty, oddalając roszczenie o "opłatę specjalną". Sąd pierwszej instancji uznał, że opłata ta stanowiła karę umowną, która zgodnie z art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego może być zastrzeżona tylko na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego. Ponieważ podstawowym obowiązkiem abonenta było uiszczanie opłat za usługi telekomunikacyjne, mających charakter pieniężny, zastrzeżenie kary umownej za naruszenie tego obowiązku uznał za nieważne. Sąd Rejonowy odwołał się również do art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego, wskazując, że przepis ten jedynie ogranicza wysokość roszczeń, ale nie upoważnia do zastrzegania kar umownych w sytuacjach nieprzewidzianych w k.c. Apelacja powoda została oddalona przez Sąd Okręgowy. Sąd drugiej instancji potwierdził, że "opłata specjalna" miała charakter kary umownej, ale jej zastrzeżenie było nieważne, ponieważ dotyczyło świadczenia pieniężnego. Sąd Okręgowy odrzucił argumentację apelacji, że samo "trwanie w umowie" jest świadczeniem niepieniężnym, uznając to za próbę obejścia art. 483 § 1 k.c. Ponadto, sąd uznał postanowienia o opłatach specjalnych za abuzywne (sprzeczne z art. 385¹ § 1 k.c.), ponieważ nierównomiernie kształtowały sytuację stron i nie podlegały indywidualnym negocjacjom.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności klauzul o karach umownych za przedterminowe rozwiązanie umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych, gdy zobowiązanie ma charakter pieniężny. Podkreślenie abuzywności klauzul nierównomiernie kształtujących prawa stron.
Dotyczy umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartych na czas określony z przyznaną ulgą, gdzie kara umowna jest zastrzeżona za przedterminowe rozwiązanie umowy z winy abonenta.
Zagadnienia prawne (3)
Czy "opłata specjalna" za przedterminowe rozwiązanie umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, zastrzeżona w regulaminie, stanowi dopuszczalną karę umowną w polskim prawie cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka opłata stanowi niedopuszczalną karę umowną, ponieważ została zastrzeżona na wypadek naruszenia zobowiązania o charakterze pieniężnym.
Uzasadnienie
Obowiązek zapłaty za usługi telekomunikacyjne ma charakter pieniężny. Kara umowna zgodnie z art. 483 § 1 k.c. może być zastrzeżona jedynie za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania niepieniężnego. Zastrzeżenie kary umownej za naruszenie obowiązku pieniężnego jest sprzeczne z ustawą i tym samym nieważne.
Czy postanowienia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych dotyczące "opłaty specjalnej" za przedterminowe rozwiązanie umowy, które nie podlegały indywidualnym negocjacjom, są abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienia są abuzywne i nieważne na podstawie art. 385¹ § 1 k.c.
Uzasadnienie
Postanowienia te nierównomiernie kształtują sytuację stron, dając operatorowi swobodę w decydowaniu o rozwiązaniu umowy i obowiązku zapłaty opłaty, co jest niedopuszczalne.
Czy art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego pozwala na zastrzeganie kar umownych za przedterminowe rozwiązanie umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jedynie ogranicza wysokość roszczeń, ale nie upoważnia do zastrzegania kar umownych w sytuacjach nieprzewidzianych w art. 483 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Przepisy o charakterze wyjątkowym, takie jak art. 483 § 1 k.c., nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego nie zawiera upoważnienia do zastrzegania kar umownych w przypadkach innych niż wskazane w Kodeksie cywilnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Raport 3 Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w K. | instytucja | powód |
| (...) z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | operator telekomunikacyjny (wierzyciel pierwotny) |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
Kara umowna może być zastrzeżona jedynie za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania niepieniężnego.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1 i § 3
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Nieważne jest z mocy prawa zastrzeżenie czynności prawnej, jeżeli jego nieważność wynika z innych przepisów.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które nie były indywidualnie uzgodnione, nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).
Prawo telekomunikacyjne art. 57 § ust. 6
Ustawa Prawo telekomunikacyjne
W przypadku zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, (...) związanego z ulgą przyznaną abonentowi, wysokość roszczenia z tytułu jednostronnego rozwiązania umowy przez abonenta lub przez dostawcę usług z winy abonenta przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta nie może przekroczyć wartości ulgi przyznanej abonentowi pomniejszonej o proporcjonalną jej wartość za okres od dnia zawarcia umowy do dnia jej rozwiązania.
k.p.c. art. 505 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku oddalenia apelacji sąd drugiej instancji, zgodnie z § 2, ogranicza uzasadnienie do wyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
"Opłata specjalna" za przedterminowe rozwiązanie umowy telekomunikacyjnej stanowi karę umowną zastrzeżoną za naruszenie zobowiązania pieniężnego, co jest sprzeczne z art. 483 § 1 k.c. • Postanowienia dotyczące "opłaty specjalnej" są abuzywne i nieważne na podstawie art. 385¹ § 1 k.c. jako nierównomiernie kształtujące prawa i obowiązki stron. • Art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego nie upoważnia do zastrzegania kar umownych w sytuacjach nieprzewidzianych w Kodeksie cywilnym.
Odrzucone argumenty
Zastrzeżenie "opłaty specjalnej" jest dopuszczalne, ponieważ zobowiązanie do utrzymania aktywnej karty SIM i trwania w umowie ma charakter niepieniężny. • Kara umowna została prawidłowo naliczona zgodnie z umową, regulaminem i przepisami Prawa telekomunikacyjnego. • Sąd pierwszej instancji naruszył art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i nieuwzględnienie podstaw umownych i prawnych do naliczenia kary.
Godne uwagi sformułowania
„Opłata ta miała charakter kary umownej - zryczałtowanego odszkodowania za szkodę wynikłą z nienależytego wykonania umowy przez pozwanego”. • „Obowiązek ten ma charakter pieniężny. Wobec tego, zastrzeżenie kary umownej za jego naruszenie pozostaje w sprzeczności z art. 483 § 1 k.c.” • „Przepisy o charakterze wyjątkowym nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający”. • „Samo „trwanie w umowie” w okolicznościach niniejszej sprawy nie może być uznane ze świadczenie.” • „Sposób skonstruowania postanowień o opłatach specjalnych jednoznacznie wskazuje na to, że stanowią one niedopuszczalne w polskim systemie prawa cywilnego kary umowne, zastrzeżone na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania świadczeń pieniężnych.” • „Tego typu ocena Sądu może być zwalczana jedynie w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, a nie w ramach zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy.”
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności klauzul o karach umownych za przedterminowe rozwiązanie umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych, gdy zobowiązanie ma charakter pieniężny. Podkreślenie abuzywności klauzul nierównomiernie kształtujących prawa stron."
Ograniczenia: Dotyczy umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartych na czas określony z przyznaną ulgą, gdzie kara umowna jest zastrzeżona za przedterminowe rozwiązanie umowy z winy abonenta.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu umów telekomunikacyjnych i kar umownych, z którym spotyka się wielu konsumentów. Wyjaśnia kluczowe zasady prawa cywilnego dotyczące kar umownych i abuzywności klauzul.
“Czy kara za zerwanie umowy telekomunikacyjnej jest zawsze legalna? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1040,2 PLN
należność za usługi telekomunikacyjne: 257,43 PLN
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.