III CA 1873/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa Skarbu Państwa – Lasów Państwowych – Nadleśnictwa G. przeciwko E. C. o zapłatę i wydanie nieruchomości, a także powództwa wzajemnego E. C. o zapłatę. Sąd Rejonowy w Zgierzu utrzymał w mocy wyrok zaoczny, zasądzając od E. C. kwotę 3.448,57 zł za bezumowne korzystanie z nieruchomości oraz nakazując jej wydanie. Sąd ustalił, że pozwany korzystał z nieruchomości po śmierci pierwotnego dzierżawcy, A. K. (1), bez tytułu prawnego, a jego próby zawarcia umowy dzierżawy nie powiodły się. Wpłacane przez niego kwoty były księgowane przez Nadleśnictwo jako odszkodowanie za bezumowne korzystanie. Sąd Rejonowy oddalił również powództwo wzajemne. Apelację od wyroku wniósł E. C., zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym kwestionując zasadność zasądzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie za okres przed wytoczeniem powództwa oraz próbując zastosować art. 5 k.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne i zastosowanie prawa materialnego przez Sąd Rejonowy. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany był posiadaczem w złej wierze od początku korzystania z nieruchomości i że nie zaszły szczególnie rażące okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 5 k.c. Niemniej jednak, Sąd Okręgowy, stosując art. 102 k.p.c., nie obciążył E. C. kosztami postępowania apelacyjnego, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację finansową (emerytura) oraz emocjonalne przywiązanie do nieruchomości, uznając, że obciążenie go kosztami byłoby sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kręgu posiadaczy w złej wierze i zasad odpowiedzialności za bezumowne korzystanie z nieruchomości, a także stosowanie art. 5 k.c. i art. 102 k.p.c. w sprawach dotyczących nieruchomości Skarbu Państwa.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji związanej z nieruchomością Lasów Państwowych i dzierżawą po zmarłym, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pozwany, który korzystał z nieruchomości po śmierci pierwotnego dzierżawcy bez zawarcia formalnej umowy, jest posiadaczem w złej wierze i czy właścicielowi przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie za cały okres posiadania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwany był posiadaczem w złej wierze od początku korzystania z nieruchomości, a właścicielowi przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie za cały okres posiadania.
Uzasadnienie
Pozwany nie zawarł formalnej umowy dzierżawy, a jego próby jej przepisania nie powiodły się. Nadleśnictwo zwracało wpłacane przez niego kwoty, a następnie księgowało je jako odszkodowanie za bezumowne korzystanie. Pozwany miał świadomość braku tytułu prawnego do nieruchomości.
Czy w okolicznościach sprawy (trudna sytuacja finansowa pozwanego, emocjonalne przywiązanie do nieruchomości) należy zastosować art. 5 k.c. i oddalić powództwo o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie zaszły szczególnie rażące okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 5 k.c. i oddalenie powództwa.
Uzasadnienie
Okoliczności takie jak deficyt mieszkaniowy w Polsce czy emocjonalny stosunek pozwanego do nieruchomości nie stanowią wystarczającej podstawy do zastosowania art. 5 k.c. Zachowanie pozwanego, który nie wydał nieruchomości mimo obowiązku, nie zasługuje na ochronę.
Czy pozwanemu, który nigdy nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości, przysługuje prawo do lokalu socjalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwanemu nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego.
Uzasadnienie
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, lokatorem jest wyłącznie osoba posiadająca tytuł prawny do lokalu, który ustał. Pozwany nigdy nie dysponował takim tytułem.
Czy w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, na podstawie art. 102 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy zastosował art. 102 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym, nie obciążając pozwanego kosztami ze względu na jego trudną sytuację finansową i emocjonalne przywiązanie do nieruchomości, uznając, że obciążenie go kosztami byłoby sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa – Lasy Państwowe – Nadleśnictwo G. | organ_państwowy | powód |
| E. C. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 222 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia windykacyjnego o wydanie nieruchomości.
k.c. art. 224 § 2
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy przez posiadacza w złej wierze.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Określa obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze, w tym uiszczenie właścicielowi wynagrodzenia za bezumowne korzystanie.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Reguluje zasady naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie, z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 9 października 2015 roku.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Klauzula generalna dotycząca zasad współżycia społecznego, której zastosowanie w sprawie zostało oddalone.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
u.o.p.l. art. 2 § 1 pkt 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Definicja lokatora, która wyklucza osoby nieposiadające tytułu prawnego do lokalu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości po śmierci pierwotnego dzierżawcy. • Pozwany był posiadaczem w złej wierze od początku korzystania z nieruchomości. • Właścicielowi przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie za cały okres posiadania przez posiadacza w złej wierze. • Nie zaszły szczególnie rażące okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 5 k.c. • Pozwanemu nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego, gdyż nigdy nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 5 k.c. ze względu na deficyt mieszkaniowy i emocjonalne przywiązanie pozwanego do nieruchomości. • Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie powinno być ograniczone do okresu od wytoczenia powództwa. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie wniosków dowodowych (dowód z opinii biegłego geodety).
Godne uwagi sformułowania
Pozwany zaczął władać nieruchomością po śmierci dzierżawcy A. K. (1) bez tytułu prawnego. • Pozwany był posiadaczem przedmiotowej działki w złej wierze, bowiem wiedział, że nie przysługuje mu prawo do władania przedmiotową nieruchomością. • Okoliczności dotyczące emocjonalnego stosunku skarżącego do nieruchomości nie są wystarczające do uznania, że zachodziły wyjątkowe okoliczności, które pozwalały uznać, że dochodzenie przez powoda roszczenie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. • W ocenie Sądu Okręgowego zachodziły w tej sprawie podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu posiadaczy w złej wierze i zasad odpowiedzialności za bezumowne korzystanie z nieruchomości, a także stosowanie art. 5 k.c. i art. 102 k.p.c. w sprawach dotyczących nieruchomości Skarbu Państwa."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji związanej z nieruchomością Lasów Państwowych i dzierżawą po zmarłym, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości i jakie konsekwencje niesie za sobą bezumowne korzystanie, nawet w przypadku silnego emocjonalnego przywiązania. Dodatkowo, zastosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście trudnej sytuacji finansowej strony jest interesujące.
“Czy emocjonalne przywiązanie do domu wystarczy, by uniknąć zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości?”
Dane finansowe
WPS: 3448,57 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 3448,57 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.