III CA 1861/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2016-05-10
SAOSCywilnepostępowanie nieprocesoweŚredniaokręgowy
depozyt sądowylikwidacja depozytuspadkobiercydoręczeniepostępowanie cywilneSkarb Państwaapelacja

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie o likwidacji niepodjętego depozytu, stwierdzając, że wezwanie do odbioru nie zostało skutecznie doręczone zmarłej osobie, co skutkowało umorzeniem postępowania.

Sąd Rejonowy stwierdził likwidację niepodjętego depozytu sądowego i przejście środków na rzecz Skarbu Państwa, uznając, że osoba uprawniona nie odebrała ich w terminie. Apelację wniósł spadkobierca zmarłej osoby, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwego doręczenia wezwania po śmierci adresatki oraz braku wezwania spadkobierców. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, stwierdzając, że wezwanie było nieskuteczne, a postępowanie powinno zostać umorzone z powodu braku podstaw do likwidacji depozytu.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację L. S. od postanowienia Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej, które stwierdziło likwidację niepodjętego depozytu sądowego w kwocie 16.541 zł i przejście środków na rzecz Skarbu Państwa. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na założeniu, że osoba uprawniona, M. Z., została prawidłowo wezwana do odbioru depozytu, a mimo upływu terminu nie podjęła środków. Apelujący L. S., będący spadkobiercą M. Z., zarzucił nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony praw obronnych, obrazy przepisów o doręczeniach oraz naruszenia ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów. Podniósł, że M. Z. zmarła przed wydaniem wezwania, co czyniło je nieskutecznym, a spadkobiercy nie zostali prawidłowo wezwani. Sąd Okręgowy przyznał rację apelującemu, stwierdzając, że Sąd Rejonowy błędnie przyjął, iż M. Z. była uczestniczką postępowania i została prawidłowo wezwana. Analiza akt wykazała, że Sąd Rejonowy posiadał informację o śmierci M. Z. przed wysłaniem wezwania, a mimo to nie podjął kroków w celu wezwania spadkobierców zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie, uznając, że nie zaszły przesłanki do likwidacji depozytu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wezwanie skierowane do osoby zmarłej nie może być uznane za skuteczne.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy nieprawidłowo wezwał do odbioru depozytu osobę zmarłą, co czyniło wezwanie nieskutecznym i uniemożliwiało rozpoczęcie biegu terminu do likwidacji depozytu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

L. S. (uczestnik postępowania)

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki Akcyjnej w K.spółkauczestnik postępowania
L. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania (następca M. Z.)
M. Z.osoba_fizycznaosoba uprawniona do depozytu (nieżyjąca)
U. S.osoba_fizycznaspadkobierca M. Z. (nieżyjąca)

Przepisy (7)

Główne

u.l.n.d. art. 4

Ustawa o likwidacji niepodjętych depozytów

Określa przesłanki do likwidacji niepodjętych depozytów.

u.l.n.d. art. 6 § ust. 1

Ustawa o likwidacji niepodjętych depozytów

Określa termin do odbioru depozytu i skutki jego niepodjęcia.

Pomocnicze

u.l.n.d. art. 6 § ust. 5

Ustawa o likwidacji niepodjętych depozytów

Przewiduje procedurę wezwania do odbioru depozytu poprzez wywieszenie i ogłoszenie, gdy nie można ustalić adresu osoby uprawnionej lub jej spadkobierców.

k.p.c. art. 139 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy skutków doręczenia zastępczego i prawidłowości doręczeń.

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu procesowym do postępowań nieprocesowych.

k.p.c. art. 386 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia orzeczenia i umorzenia postępowania przez sąd drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wezwanie do odbioru depozytu skierowane do osoby zmarłej jest nieskuteczne. Nie zostały spełnione przesłanki do likwidacji niepodjętego depozytu, ponieważ osoba uprawniona nie została prawidłowo wezwana. Sąd pierwszej instancji nie zastosował właściwej procedury wezwania spadkobierców po śmierci osoby uprawnionej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji zainicjował bowiem z urzędu niniejsze postępowanie wychodząc z błędnego założenia, że uczestniczy w nim M. Z. jako osoba uprawniona do odbioru depozytu, która została wezwana do jego odbioru w trybie przepisanym art. 4 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów. Pozwalało to Sądowi na uzyskanie potwierdzenia zgonu M. Z. od organu właściwego, jakim jest urząd stanu cywilnego, co musiałoby doprowadzić do stwierdzenia bezskuteczności wezwania do podjęcia depozytu wystosowanego 15 czerwca 2011 r., zatem po śmierci adresatki. Nie znając spadkobierców M. Z. , winien Sąd dokonać wezwania do odbioru depozytu przez wywieszenie i ogłoszenie, stosownie do regulacji z art. 6 ust. 5 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów , czego jednak zaniechał.

Skład orzekający

Magdalena Hupa-Dębska

przewodniczący-sprawozdawca

Gabriela Sobczyk

sędzia

Łukasz Malinowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "prawidłowe doręczanie wezwań w postępowaniach dotyczących depozytów sądowych, zwłaszcza w przypadku śmierci strony lub braku możliwości ustalenia jej miejsca pobytu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury likwidacji niepodjętych depozytów; interpretacja przepisów k.p.c. o doręczeniach w kontekście śmierci strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie stanu prawnego (np. czy strona żyje) przed podjęciem działań procesowych, a także jak ważne są procedury doręczeń i ogłoszeń w postępowaniach, które mogą prowadzić do utraty mienia.

Sąd uratuje depozyt: kluczowe wezwanie do zmarłej osoby było nieważne!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1861/15 POSTANOWIENIE Dnia 10 maja 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Magdalena Hupa-Dębska (spr.) Sędziowie: SO Gabriela Sobczyk SR (del.) Łukasz Malinowski po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2016 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z urzędu przy udziale (...) Spółki Akcyjnej w K. i L. S. (następcy M. Z. ) o stwierdzenie likwidacji niepodjętego depozytu na skutek apelacji uczestnika postępowania L. S. od postanowienia Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt I Ns 1344/14 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie. SSR (del.) Łukasz Malinowski SSO Magdalena Hupa-Dębska SSO Gabriela Sobczyk UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej z urzędu stwierdził likwidację niepodjętego depozytu i przejście na rzecz Skarbu Państwa kwoty 16.541 zł, złożonej do depozytu sądowego przez (...) Spółkę Akcyjną w K. na mocy postanowienia tego Sądu z dnia 15 czerwca 2009 r., zapadłego w sprawie VI Ns 7/09, z zastrzeżeniem, iż kwota depozytu może zostać wypłacona M. Z. lub jej spadkobiercom. Stwierdził, że pomimo doręczenia osobie uprawnionej wezwania z dnia 15 czerwca 2011 r. do odbioru depozytu wraz ze stosownym pouczeniem i upływu trzyletniego terminu, depozyt nie został odebrany. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał przepisy art. 4, art. 6 ust. 1 i 5 oraz art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz. U. z 2006 r., Nr 208, poz. 1537 ze zm.). Apelację od powyższego postanowienia wywiódł uczestnik postępowania L. S. zaskarżając je w całości oraz domagając się jego uchylenia i umorzenia postępowania. Podniósł zarzut nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości obrony swych praw i obrazy art. 139 § 1 k.p.c. przez niezasadne stwierdzenie prawidłowości doręczenia wezwania przez doręczenie zastępcze. Zarzucił też naruszenie przepisów art. 4 i art. 6 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów przez niezasadne przyjęcie, że osoba uprawniona nie podjęła depozytu w terminie, mimo upływu terminu do jego odbioru oraz przez niewezwanie do odbioru depozytu osoby uprawnionej, to jest spadkobierców M. Z. . Podał, że M. Z. zmarła 17 stycznia 2008 r., toteż nie mogła być uczestniczką postępowania zarówno w niniejszym postępowaniu, jak i w sprawie VI Ns 7/09. Dołączył potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię postanowienia Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 26 czerwca 2015 r., zapadłego w sprawie I Ns 1038/13, którym stwierdzono, że spadek po M. Z. , zmarłej 17 stycznia 2008 r. w R. , ostatnio stale tam zamieszkałej, na mocy ustawy nabyła jej córka U. S. w całości, natomiast spadek po U. S. , zmarłej 3 lutego 2008 r. W R. , ostatnio stale tam zamieszkałej, na podstawie ustawy nabył jej mąż L. S. w całości. Dołączył też odpisy aktów zgonu w/w spadkodawczyń. Wywodził, że wezwanie do odbioru depozytu skierowane 15 czerwca 2011 r. do M. Z. już po jej śmierci, nie może być uznane za skutecznie doręczone i rodzące skutki z art. 4 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów . Podniósł też, że wezwanie takie nie zostało skierowane do niego, jako spadkobiercy M. Z. . Nie zostało też wywieszone na tablicy informacyjnej Sądu oraz ogłoszone w prasie lub w Biuletynie (...) w trybie przewidzianym art. 6 ust. 5 cytowanej ustawy. Uczestniczka postępowania (...) Spółka Akcyjna w K. nie ustosunkowała się do apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zarzuty podniesione w apelacji są uzasadnione. Sąd pierwszej instancji zainicjował bowiem z urzędu niniejsze postępowanie wychodząc z błędnego założenia, że uczestniczy w nim M. Z. jako osoba uprawniona do odbioru depozytu, która została wezwana do jego odbioru w trybie przepisanym art. 4 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów . Tymczasem już lektura akt sprawy o sygn. VI Ns 7/09 pozwalała na stwierdzenie, że nie doszło do prawidłowego wezwania osoby uprawnionej do odbioru depozytu z pouczeniem o skutkach jego niepodjęcia w terminie 3 lat. W sprawie tej Sąd zwrócił się do Urzędu Miasta R. o udzielenie danych o adresie M. Z. , uzyskując odpowiedź zawierającą również informację o zgonie w/w w dniu 17 stycznia 2008 r., ze wskazaniem nr aktu zgonu i Urzędu Stanu Cywilnego, który go wystawił. Pozwalało to Sądowi na uzyskanie potwierdzenia zgonu M. Z. od organu właściwego, jakim jest urząd stanu cywilnego, co musiałoby doprowadzić do stwierdzenia bezskuteczności wezwania do podjęcia depozytu wystosowanego 15 czerwca 2011 r., zatem po śmierci adresatki. Nie znając spadkobierców M. Z. , winien Sąd dokonać wezwania do odbioru depozytu przez wywieszenie i ogłoszenie, stosownie do regulacji z art. 6 ust. 5 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów , czego jednak zaniechał. Podzielić zatem trzeba zarzuty apelującego co do tego, iż nie ziściły się przesłanki wynikające ze wskazanych przepisów cytowanej ustawy do stwierdzenia likwidacji depozytu, jako że osoba uprawniona do podjęcia depozytu nie została prawidłowo do jego odbioru wezwana i nie upłynął trzyletni termin do odbioru depozytu. Tym samym brak było podstaw do zainicjowania przez Sąd z urzędu niniejszego postępowania i podjęcia zaskarżonego postanowienia. To sprawia, że postępowanie podlega umorzeniu stosownie do art. 355 § 1 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. , jako że wydanie orzeczenia o likwidacji depozytu było w okolicznościach sprawy niedopuszczalne. Dlatego stosownie do art. 386 § 3 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji postanowienia. SSR (del.) Łukasz Malinowski SSO Magdalena Hupa – Dębska SSO Gabriela Sobczyk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI