Orzeczenie · 2017-08-31

III CA 1856/16

Sąd
Sąd Okręgowy w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2017-08-31
SAOSCywilneprawo spadkoweWysokaokręgowy
spadektestamentodwołanie testamentuakt notarialnydziedziczenie ustawowedziedziczenie testamentoweopiekawola spadkodawcykoszty postępowania

Sprawa dotyczyła stwierdzenia nabycia spadku po A.T., która zmarła w 2015 roku. Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim postanowieniem z 18 lipca 2016 r. stwierdził, że spadek po niej na mocy ustawy nabyli zstępni jej rodzeństwa, uznając jednocześnie, że testament notarialny z 27 sierpnia 2013 r., w którym powołany do całości spadku był bratanek P.R.(1), został skutecznie odwołany przez spadkodawczynię. Sąd Rejonowy ustalił, że A.T. podarła jeden z wypisów testamentu jesienią 2014 r., wyrażając wolę rozporządzenia majątkiem inaczej, co uznał za dorozumiane odwołanie testamentu zgodnie z art. 946 k.c. w zw. z art. 943 k.c. Uczestnik postępowania P.R.(1) złożył apelację, kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące odwołania testamentu oraz zarzucając naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym błędną wykładnię art. 932 § 5 k.c. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po uzupełnieniu materiału dowodowego o dokumenty dotyczące K.S.(2), oddalił apelację. Sąd Okręgowy uznał, że ustalenia Sądu Rejonowego są prawidłowe i oparte na wszechstronnym rozważeniu materiału dowodowego. Potwierdził, że zniszczenie wypisu testamentu notarialnego przez spadkodawczynię, zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego (V CSK 635/14), stanowi skuteczne odwołanie testamentu, realizując zasadę swobody testowania. Wobec skutecznego odwołania testamentu, dziedziczenie ustawowe było prawidłowe. Sąd Okręgowy oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych i materialnych, w tym pominięcia K.J. w kręgu spadkobierców ustawowych. W konsekwencji apelacja została oddalona, a P.R.(1) został obciążony kosztami postępowania odwoławczego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Skuteczność odwołania testamentu notarialnego poprzez zniszczenie jego wypisu, zasada swobody testowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy testamentów w formie aktu notarialnego, gdzie istnieje możliwość zniszczenia wypisu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zniszczenie przez spadkodawcę jednego z wypisów testamentu sporządzonego w formie aktu notarialnego stanowi skuteczne odwołanie tego testamentu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zniszczenie przez spadkodawcę jednego z wypisów testamentu sporządzonego w formie aktu notarialnego stanowi skuteczne odwołanie tego testamentu, realizując zasadę swobody testowania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego (V CSK 635/14), zgodnie z którym odwołanie testamentu notarialnego może nastąpić przez świadome zniszczenie przez spadkodawcę wypisu aktu notarialnego. Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym spadkodawczyni miała wolę odwołania testamentu, co potwierdziły zeznania świadków.

Czy sąd odwoławczy powinien uzupełnić postępowanie dowodowe w celu ustalenia kręgu spadkobierców ustawowych, jeśli pojawiły się nowe okoliczności?

Odpowiedź sądu

Sąd Okręgowy uzupełnił ustalenia faktyczne w zakresie dotyczącym K.S.(2), ale uznał, że nie potwierdziło to podnoszonej w apelacji okoliczności, aby K.J. była zainteresowana w rozumieniu art. 510 k.p.c. i nie było podstaw do jej uwzględnienia w kręgu spadkobierców.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uzupełnił ustalenia faktyczne na podstawie dokumentów, ale stwierdził, że nie potwierdzają one zarzutów apelacji dotyczących pominięcia K.J. w kręgu spadkobierców ustawowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
wnioskodawczyni E. K.

Strony

NazwaTypRola
E. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
P. R. (1)osoba_fizycznauczestnik postępowania
W. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania
B. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
B. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania
D. R. (1)osoba_fizycznauczestnik postępowania
T. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
W. O.osoba_fizycznauczestnik postępowania
A. T.osoba_fizycznaspadkodawczyni
K. S. (1)osoba_fizycznasiostra spadkodawczyni
P. R. (2)osoba_fizycznabrat spadkodawczyni
J. R.osoba_fizycznabrat spadkodawczyni
M. S. (1)osoba_fizycznasiostra spadkodawczyni
R. S.osoba_fizycznasyn siostry spadkodawczyni
P. S.osoba_fizycznasyn siostry spadkodawczyni
K. J.osoba_fizycznauczestnik postępowania (potencjalnie)

Przepisy (16)

Główne

k.c. art. 926

Kodeks cywilny

k.c. art. 946

Kodeks cywilny

k.c. art. 932 § § 5

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.c. art. 922 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 950

Kodeks cywilny

k.c. art. 944 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 943

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 669

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 677 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 510

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zniszczenie wypisu testamentu notarialnego przez spadkodawczynię stanowi skuteczne odwołanie testamentu. • Dziedziczenie ustawowe jest prawidłowe w sytuacji skutecznego odwołania testamentu. • Ustalenia Sądu Rejonowego dotyczące odwołania testamentu są prawidłowe i oparte na wszechstronnym materiale dowodowym.

Odrzucone argumenty

Testament notarialny nie został skutecznie odwołany. • Sąd Rejonowy dopuścił się błędów w ustaleniach faktycznych i ocenie dowodów. • Naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym pominięcie K.J. w kręgu spadkobierców.

Godne uwagi sformułowania

Odwołanie testamentu sporządzonego w formie aktu notarialnego może nastąpić przez świadome zniszczenie przez spadkodawcę wypisu aktu notarialnego. • Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

Skład orzekający

Andrzej Dyrda

przewodniczący-sprawozdawca

Magdalena Balion - Hajduk

sędzia

Anna Hajda

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Skuteczność odwołania testamentu notarialnego poprzez zniszczenie jego wypisu, zasada swobody testowania."

Ograniczenia: Dotyczy testamentów w formie aktu notarialnego, gdzie istnieje możliwość zniszczenia wypisu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest precyzja w odwoływaniu testamentów, nawet tych sporządzonych u notariusza, i jak kluczowe mogą być drobne czynności fizyczne (zniszczenie dokumentu) w kontekście woli spadkodawcy.

Czy zniszczenie wypisu testamentu notarialnego to koniec testamentu? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst