III CA 1852/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Pabianicach postanowieniem z dnia 1 czerwca 2015 r. ustanowił służebność przesyłu na nieruchomości B. K. na rzecz (...) sp. z o.o. w W. dla gazociągu niskiego ciśnienia, określając pas służebności na 4 metry szerokości i zasądzając wynagrodzenie w kwocie 12.082,42 zł. Od tego postanowienia apelacje wniosły obie strony. Uczestnik postępowania, (...) sp. z o.o., zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, pominięcie opinii biegłych oraz błędne ustalenie szerokości pasa służebności i wysokości wynagrodzenia. Wniósł o uchylenie postanowienia lub jego zmianę poprzez zmniejszenie pasa służebności i wynagrodzenia. Wnioskodawczyni B. K. również zakwestionowała postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych w zakresie określenia pasa służebności, wynagrodzenia oraz nieuwzględnienia ograniczeń prawa własności. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelacje, uznał je za niezasadne. Podkreślił, że Sąd II instancji ma obowiązek ponownego rozważenia całego materiału dowodowego. Stwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał właściwej oceny dowodów, nie naruszając art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy odrzucił argumenty uczestnika o istnieniu trwałego tytułu prawnego do nieodpłatnego korzystania z nieruchomości, wskazując, że oświadczenie z 1993 r. nie kreowało takiego prawa. Podkreślono, że wprowadzenie służebności przesyłu miało na celu uregulowanie sytuacji, gdy urządzenia istnieją na gruncie, a strony nie zawarły umowy. Sąd odwoławczy uznał również za niezasadny zarzut dotyczący niewłaściwego określenia pasa służebności, wskazując, że przepis art. 305¹ k.c. nie precyzuje treści prawa, a sądy muszą wypełniać je indywidualnie. Przyjęto, że szerokość 4 metrów jest odpowiednia i stanowi kompromis między interesami stron. Sąd Okręgowy oddalił również zarzut wnioskodawczyni dotyczący niewłaściwego ustalenia wynagrodzenia, wskazując, że powinno ono uwzględniać cały uszczerbek, ale nie przysługuje automatycznie za każdy uszczerbek. Podkreślono, że wnioskodawczyni zachowała większość uprawnień właścicielskich, a gazociąg istniał już w momencie nabycia nieruchomości. Ostatecznie obie apelacje zostały oddalone na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., a koszty postępowania apelacyjnego zostały wzajemnie zniesione na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie zakresu i wynagrodzenia za służebność przesyłu, interpretacja przepisów dotyczących urządzeń przesyłowych, ocena dowodów w sprawach o prawa rzeczowe.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia służebności przesyłu dla gazociągu niskiego ciśnienia, z uwzględnieniem wcześniejszego istnienia urządzenia i braku trwałego tytułu prawnego.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest zakres i szerokość pasa służebności przesyłu niezbędnego dla prawidłowego funkcjonowania gazociągu niskiego ciśnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że szerokość 4 metrów ustanowiona przez Sąd Rejonowy jest odpowiednia i stanowi kompromis między interesami stron, uwzględniając specyfikę gazociągu i możliwość wykonywania czynności eksploatacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do ogólnego charakteru art. 305¹ k.c. i konieczności indywidualnego ustalania treści służebności. Analizował opinie biegłych, przepisy techniczne dotyczące sieci gazowych oraz orzecznictwo SN, uznając, że proste utożsamianie strefy kontrolnej z pasem służebności jest niedopuszczalne. Przyjęta szerokość 4 metrów została uznana za umiarkowaną.
Jakie wynagrodzenie przysługuje właścicielowi nieruchomości za ustanowienie służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że wynagrodzenie w kwocie 12.082,42 zł zasądzone przez Sąd Rejonowy jest odpowiednie, uwzględniając całokształt dolegliwości związanych z ustanowieniem służebności oraz zachowane przez właścicielkę uprawnienia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wynagrodzenie powinno być odpowiednie i uwzględniać cały uszczerbek, w tym zmniejszenie wartości nieruchomości. Jednakże, właścicielka zachowała większość uprawnień, a gazociąg istniał już wcześniej, co miało wpływ na wartość nieruchomości. Zasądzone wynagrodzenie zrekompensowało ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości.
Czy oświadczenie właściciela nieruchomości z 1993 r. stanowi tytuł prawny do nieograniczonego i nieodpłatnego korzystania z nieruchomości pod gazociąg?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że oświadczenie z 1993 r. nie kreowało trwałego tytułu prawnego do nieograniczonego i nieodpłatnego korzystania z nieruchomości, a jedynie zgodę na posadowienie gazociągu, która mogła być cofnięta.
Uzasadnienie
Forma i treść oświadczenia nie tworzyły stosunku prawnego o charakterze trwałym ani prawa rzeczowego. Wskazano, że w okresie budowy gazociągu właściciele mieli ograniczone możliwości dochodzenia roszczeń. Oświadczenie nie mogło być utożsamiane ze zgodą na dalsze nieodpłatne zajmowanie nieruchomości w czasie nieograniczonym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (22)
Główne
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ocena dowodów powinna odpowiadać regułom logicznego rozumowania i zasadom doświadczenia życiowego. Naruszenie następuje, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z dowodami lub gdy wnioskowanie wykracza poza schematy logiki formalnej lub zasady doświadczenia życiowego.
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia przesyłowe, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń.
k.c. art. 305² § 2
Kodeks cywilny
Służebność przesyłu jest ustanawiana za wynagrodzeniem.
Pomocnicze
k.c. art. 49 § 1
Kodeks cywilny
Urządzenia przesyłowe, które nie są częścią składową nieruchomości, należą do przedsiębiorcy.
k.c. art. 245 § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego wymaga formy aktu notarialnego.
k.c. art. 158
Kodeks cywilny
Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 217 § 3
Kodeks cywilny
Sąd pomija twierdzenia o faktach, jeżeli nie zostały one dostatecznie udowodnione.
k.c. art. 227
Kodeks cywilny
Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.
k.c. art. 232
Kodeks cywilny
Strony są obowiązane przedstawić dowody dla stwierdzenia faktów, z których wynikają ich prawa.
k.c. art. 287
Kodeks cywilny
Sąd może zażądać od biegłego dodatkowych wyjaśnień.
k.c. art. 288
Kodeks cywilny
Sąd może dopuścić dowód z opinii innego biegłego.
k.c. art. 305⁴
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące służebności gruntowej stosuje się odpowiednio do służebności przesyłu.
k.c. art. 305² § 1
Kodeks cywilny
Służebność przesyłu jest ustanawiana przez sąd na wniosek przedsiębiorcy.
k.c. art. 287
Kodeks cywilny
Sąd może zażądać od biegłego dodatkowych wyjaśnień.
k.c. art. 278 § 1
Kodeks cywilny
Dowód z opinii biegłego jest dopuszczalny w sprawach wymagających wiadomości specjalnych.
k.c. art. 145 § 1
Kodeks cywilny
Wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej.
k.c. art. 382
Kodeks cywilny
Sąd drugiej instancji ma obowiązek rozważyć na nowo cały zebrany w sprawie materiał.
k.c. art. 13 § 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące postępowania w sprawach procesowych stosuje się odpowiednio do postępowania nieprocesowego.
k.c. art. 520 § 1
Kodeks cywilny
W sprawach o prawa rzeczowe oraz w innych wypadkach, jeżeli strony są w równym stopniu zainteresowane w utrzymaniu wspólnego stanu lub w usunięciu wspólnego stanu, każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. art. 10 § 6
Dotyczy warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, w tym szerokości stref kontrolowanych.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. art. 2 § 30
Definicja strefy kontrolowanej w kontekście sieci gazowych.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
Sąd odwoławczy nie ogranicza się zatem tylko do kontroli Sądu I instancji, lecz bada ponownie całą sprawę, a rozważając wyniki postępowania przed sądem niższego rzędu, władny jest ocenić je samoistnie. • Ocena dowodów polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. • W myśl powołanego przepisu ustawy Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. • Wspomniane oświadczenie nie sposób utożsamiać ze zgodą na dalsze nieodpłatne zajmowanie cudzej własności, zwłaszcza w czasie nieograniczonym. • Nie można też było przeoczyć profitów i korzyści jakie osiągnął uczestnik realizujący usługi przesyłowe za darmo korzystając z cudzego gruntu od kilkunastu lat. • Niedopuszczalnym jest proste utożsamianie ze sobą strefy kontrolnej z pasem służebności, a to dlatego że szerokość strefy kontrolnej ma jedynie znaczenie pomocnicze. • Sąd ustanowił odpowiednią i umiarkowaną służebność, dokonując swoistego wypośrodkowania interesów obu stron. • Wynagrodzenie należne na podstawie art. 305² § 2 k.c. powinno uwzględniać cały uszczerbek będący następstwem ustanowienia służebności przesyłu, w tym także zmniejszenie jej wartości. • Wnioskodawczyni nie została pozbawiona posiadania, bowiem miała przecież zachowany dostęp do terenu całej nieruchomości, w tym także do gruntu, na którym znajdował się gazociąg.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie zakresu i wynagrodzenia za służebność przesyłu, interpretacja przepisów dotyczących urządzeń przesyłowych, ocena dowodów w sprawach o prawa rzeczowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia służebności przesyłu dla gazociągu niskiego ciśnienia, z uwzględnieniem wcześniejszego istnienia urządzenia i braku trwałego tytułu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu służebności przesyłu i wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorstwa energetyczne. Wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące ustalania szerokości pasa służebności i wysokości należnego wynagrodzenia, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców.
“Służebność przesyłu: Jak ustalić szerokość pasa i należne wynagrodzenie za gazociąg na Twojej działce?”
Dane finansowe
wynagrodzenie za ustanowienie służebności: 12 082,42 PLN
zwrot kosztów postępowania: 2314 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.