III Ca 1851/13

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-11-14
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
eksmisjaprawo lokalowespółdzielcze lokatorskie prawonastępstwo prawnekonfuzja procesowalegitymacja procesowalokal socjalny

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, oddalając powództwo o eksmisję z powodu braku legitymacji czynnej następców prawnych zmarłego powoda oraz umarzając postępowanie w części z powodu konfuzji procesowej.

Sprawa dotyczyła eksmisji C. P. i jej małoletniej córki A. R. z lokalu mieszkalnego. Sąd Rejonowy nakazał eksmisję, ustalając jednocześnie prawo do lokalu socjalnego. Po śmierci powoda P. P. (1), jego następcy prawni nie wykazali legitymacji czynnej do kontynuowania postępowania. Sąd Okręgowy, z uwagi na brak skutecznego roszczenia, oddalił powództwo. Dodatkowo, w związku z tym, że pozwana C. P. stała się również jedną z następczyń prawnych zmarłego powoda, postępowanie zostało umorzone z powodu konfuzji procesowej.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał sprawę z powództwa P. P. (1) przeciwko C. P. i A. R. o eksmisję, z udziałem interwenienta ubocznego Gminy R. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 r. nakazał eksmisję pozwanych z lokalu mieszkalnego, jednocześnie ustalając ich uprawnienie do lokalu socjalnego i wstrzymując wykonanie eksmisji do czasu złożenia oferty najmu lokalu socjalnego przez Gminę R. Pozwane wniosły apelację od tego wyroku. W trakcie postępowania odwoławczego zmarł powód P. P. (1). Sąd Okręgowy, postanowieniem z dnia 14 listopada 2014 r., podjął postępowanie z udziałem następców prawnych zmarłego powoda: C. P., D. S. i J. P. Sąd Okręgowy stwierdził, że następcy prawni zmarłego powoda nie wykazali swojej legitymacji czynnej do kontynuowania postępowania, co skutkowało koniecznością oddalenia powództwa na podstawie art. 9 ust. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w zw. z art. 222 § 1 k.c. Ponadto, z uwagi na fakt, że pozwana C. P. stała się jedną z następców prawnych zmarłego powoda, wystąpiła konfuzja procesowa (połączenie w jednej osobie wierzyciela i dłużnika), co uniemożliwiło dalsze postępowanie w tej części i skutkowało jego umorzeniem na podstawie art. 386 § 3 k.p.c. w zw. z art. 355 § 1 k.p.c. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo w dwóch sprawach i umarzając postępowanie w trzeciej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, następcy prawni zmarłego powoda nie wykazali swojej legitymacji czynnej do kontynuowania postępowania.

Uzasadnienie

Po śmierci powoda, jego następcy prawni zostali wezwani do przedłożenia dowodu wszczęcia postępowania w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Brak złożenia tych dokumentów skutkował brakiem wykazania legitymacji czynnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i oddalenie powództwa / umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

pozwani (C. P., A. R.) w zakresie oddalenia powództwa

Strony

NazwaTypRola
C. P.osoba_fizycznapowód
D. S.osoba_fizycznapowód
J. P.osoba_fizycznapowód
C. P.osoba_fizycznapozwana
A. R.osoba_fizycznapozwana
Gmina R.instytucjainterwenient uboczny

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 222 § § 1

Kodeks cywilny

Właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, aby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.

u.s.m. art. 9 § ust. 6

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Do ochrony spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności.

Pomocnicze

k.c. art. 718 § § 1

Kodeks cywilny

u.o.p.l. art. 14 § ust. 4 pkt 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

u.o.p.l. art. 15 § ust. 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

u.s.m. art. 15 § ust. 2

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania legitymacji czynnej przez następców prawnych zmarłego powoda. Wystąpienie konfuzji procesowej uniemożliwiającej dalsze postępowanie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji dotyczące sprzeczności ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym (nie zostały uwzględnione jako podstawa zmiany wyroku).

Godne uwagi sformułowania

brak jest osoby, która wykazałaby swoją legitymację czynną w niniejszym postępowaniu w postępowaniu podjętym z udziałem tych osób powództwo musiało zostać oddalone Wobec konfuzji procesowej w osobie C. P. postępowanie w tym zakresie zostało umorzone z uwagi na bezwzględną zasadę dwustronności procesu dalsze postępowanie stało się niedopuszczalne

Skład orzekający

Magdalena Hupa-Dębska

przewodniczący

Anna Hajda

sprawozdawca

Ewa Buczek – Fidyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Utrzymanie w mocy orzecznictwa dotyczącego legitymacji procesowej następców prawnych oraz skutków konfuzji procesowej w postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji procesowej po śmierci strony i wystąpienia konfuzji, co ogranicza jej bezpośrednie zastosowanie do podobnych przypadków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne wymogi procesowe, takie jak legitymacja czynna i unikanie konfuzji procesowej, które mogą prowadzić do oddalenia lub umorzenia nawet merytorycznie uzasadnionego roszczenia. Jest to pouczające dla prawników praktyków.

Nawet prawo do mieszkania może przepaść przez formalności: jak śmierć powoda i konfuzja procesowa zadecydowały o losach eksmisji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1851/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Magdalena Hupa-Dębska Sędzia SO Anna Hajda (spr.) Sędzia SR del. Ewa Buczek – Fidyka Protokolant Aleksandra Sado-Stach po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa C. P. , D. S. i J. P. przeciwko C. P. i A. R. przy udziale interwenienta ubocznego Gminy R. o eksmisję na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I C 74/13 1. w sprawie z powództwa C. P. , D. S. i J. P. przeciwko A. R. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddala powództwo; 2. w sprawie z powództwa D. S. i J. P. przeciwko C. P. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddala powództwo; 3. w sprawie powództwa C. P. przeciwko C. P. uchyla zaskarżony wyrok i umarza postępowanie. SSR (del.) Ewa Buczek-Fidyka SSO Magdalena Hupa-Dębska SSO Anna Hajda Sygn. akt III Ca 1851/13 UZASADNIENIE P. P. (1) domagał się nakazania pozwanej C. P. wydania powodowi do rąk jego opiekuna J. P. lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w R. przy ul. (...) , a także zasądzenia od pozwanej na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W odpowiedzi na pozew pozwana C. P. wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania według norm przepisanych. W piśmie procesowym z dnia 3 czerwca 2013 r. Gmina R. zgłosiła interwencję uboczną po stronie powoda i wniosła o nakazanie pozwanej aby wydała powodowi sporny lokal, jednakże bez orzekania o przyznaniu pozwanej lokalu socjalnego i zasądzenie od pozwanej na rzecz interwenienta ubocznego kosztów procesu według norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2013 r. - uwzględniając wniosek powoda - wezwano do udziału w sprawie w charakterze pozwanej A. R. – małoletnią córkę pozwanej C. P. , na mocy art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów , mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2001 r., nr 71, poz. 733 ze zmian.) Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 roku Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej w punkcie pierwszym nakazał pozwanym C. P. , A. R. wydanie powodowi P. P. (1) lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ulicy (...) , w punkcie drugim Sąd Rejonowy ustalił, iż pozwanym przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego od Gminy R. i nakazał wstrzymanie wykonania orzeczenia zawartego w punkcie 1 wyroku do czasu złożenia pozwanym przez Gminę R. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W punkcie trzecim wyroku zasądzono solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 253,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Podstawą tej treści rozstrzygnięcia było ustalenie, że w dniu 13 lipca 1978 r. P. P. (1) uzyskał od Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w R. przydział lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (...) w R. na warunkach lokatorskiego prawa do lokalu. W przydziale zostało wskazane, że P. P. (1) ma prawo używać przydzielony lokal na cele mieszkalne wraz ze swoją rodziną i domownikami a w przydzielonym mieszkaniu mają obowiązek zamieszkać jego żona R. P. i dzieci: J. P. , D. P. i C. P. . R. P. zmarła 12 stycznia 2009 r. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2009 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I Ns 323/09 stwierdził, że spadek po R. P. nabyli na podstawie ustawy jej mąż P. P. (1) i dzieci: J. P. , D. S. i C. P. - po 1/4 części każdy. Lokal mieszkalny przy ul. (...) w R. znajduje się w posiadaniu pozwanej C. P. . Pozwana zamieszkuje w tym lokalu razem ze swoją córką małoletnią A. R. , co do której Miejski Zespół (...) w R. w dniu 28 marca 2013 r. orzekł o zaliczeniu jej do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Po śmierci R. P. pozwana nie płaciła żadnych opłat za zajmowane mieszkanie, które w całości były ponoszone przez powoda. Pozwana wymieniła zamki w drzwiach wejściowych do mieszkania. W tak ustalonym stanie faktycznym zważył Sąd Rejonowy, że pozwana jest w posiadaniu lokalu mieszkalnego położonego przy ul. (...) w R. , który zamieszkuje wraz z córką A. R. . Niewątpliwie spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w R. przysługiwało obojgu małżonkom P. i R. P. , gdyż przydział tego lokalu nastąpił w trakcie trwania ich małżeństwa. Jednak z przydziału lokalu mieszkalnego z dnia 13 lipca 1978 r. wynika, że członkiem spółdzielni był wyłącznie P. P. (1) . Pozwana C. P. zajmuje ze swoją córką sporny lokal na podstawie umowy użyczenia. Powód wypowiedział pozwanym umowę użyczenia spornego lokalu w sposób dorozumiany wnosząc w pozew w niniejszej sprawie. Wypowiedzenie stało się skuteczne z chwilą doręczenia pozwanej odpisu pozwu. Zgodnie z art. 718 § 1 k.c. po zakończeniu użyczenia biorący do używania obowiązany jest zwrócić użyczającemu rzecz w stanie nie pogorszonym. Zgodnie z art. 9 ust. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych do ochrony spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności, a więc przepisy art. 222 i następnych k.c. Zgodnie z art. 222 § 1 k.c. właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Na podstawie art. 9 ust. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w zw. z art. 222 § 1 k.c. powód może żądać od pozwanych, które władają faktycznie spornym lokalem, aby lokal ten został mu wydany. Pozwanym nie przysługuje przy tym skuteczne względem powoda uprawnienie do władania lokalem, gdyż umowa użyczenia została skutecznie przez powoda wypowiedziana. Sąd – w punkcie 2 wyroku - ustalił, że pozwanym przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego od Gminy R. i nakazał wstrzymanie wykonania orzeczenia zawartego w pkt 1 wyroku do czasu złożenia pozwanym przez Gminę R. oferty najmu lokalu socjalnego w oparciu o przepis art. 14 ust.4 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów , mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2001 r., nr 71, poz. 733 ze zmian.) z uwagi na małoletniość pozwanej A. R. . O kosztach procesu orzeczono na mocy art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Z wyżej wskazanym orzeczeniem nie zgodziły się pozwane wywodząc apelację i zarzucając sprzeczność poczynionych przez Sąd ustaleń faktycznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym skutkująca nakazaniem pozwanym C. P. i A. R. wydania powodowi P. P. (1) lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ulicy (...) podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie przeczy treści orzeczenia. Skarżące domagały się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenia na swoja rzecz kosztów procesu, ewentualnie uchylenia zaskarżonego orzeczenia. W dniu 17 lutego 2014 roku powód P. P. (1) zmarł ( dowód – akt zgonu k. 99 akt). Postanowieniem z dnia 14 listopada 2014 roku, uprzednio zawieszone na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 kpc postępowanie, zostało podjęte z udziałem C. P. , D. S. i J. P. - następców prawnych P. P. (1) . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zaskarżone orzeczenie podlegało zmianie, jednakże nie z przyczyn podnoszonych w apelacji. Jak już wyżej wskazano po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji zmarł powód P. P. (1) . Następcy prawni zmarłego powoda zostali zobowiązani do przedłożenia do akt sprawy dowodu wszczęcia postępowania w trybie art. 15 ust 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych . Do dnia orzekania w sprawie przez Sąd II instancji dokumentacja w tym zakresie nie została złożona do akt sprawy. W tej sytuacji zważył Sąd Okręgowy, że na etapie postępowania odwoławczego sytuacja procesowa uległa zmianie o tyle, że obecnie brak jest osoby, która wykazałaby swoją legitymację czynną w niniejszym postępowaniu. Następcy prawni zmarłego powoda nie wykazali by podjęli kroki zmierzające do wystąpienia z roszczeniem, o którym mowa w art. 15 ust 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, zatem w postępowaniu podjętym z udziałem tych osób powództwo musiało zostać oddalone, stosownie do treści art. 9 ust 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych w zw. z art. 222 § 1 kc. Dlatego orzeczono jak w punktach 1 i 2 wyroku, stosownie do dyspozycji art. 386 § 1 kpc . Wobec konfuzji procesowej w osobie C. P. postępowanie w tym zakresie zostało umorzone gdyż z uwagi na bezwzględną zasadę dwustronności procesu dalsze postępowanie stało się niedopuszczalne. Dlatego orzeczono jak w punkcie 3 wyroku, stosownie do dyspozycji art. 386 § 3 kpc w zw. z art. 355 § 1 kpc . SSR(del.) Ewa Buczek – Fidyka SSO Magdalena Hupa –Dębska SSO Anna Hajda

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI