III CA 1839/19

Sąd Okręgowy
SAOSCywilneochrona posiadaniaŚredniaokręgowy
posiadanienaruszenie posiadaniaochrona posesoryjnanadużycie prawaart. 5 k.c.zasady współżycia społecznegoprawo cywilnenieruchomości

Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki w sprawie o naruszenie posiadania, uznając jej żądanie za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i stanowiące nadużycie prawa.

Powódka M. C. domagała się ochrony naruszonego posiadania pokoju, do którego pozwany M. M. wymienił zamek. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że żądanie powódki stanowi nadużycie prawa. Sąd Okręgowy, oddalając apelację, podzielił to stanowisko, podkreślając, że uwzględnienie powództwa naruszyłoby prawo do prywatności pozwanego i pogorszyłoby jego sytuację, nie służąc jednocześnie interesowi powódki.

Sprawa dotyczyła naruszenia posiadania, gdzie powódka M. C. zarzucała pozwanemu M. M. wymianę zamka w drzwiach do jednego z pokoi i odmowę wydania kluczy. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, a Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd Okręgowy uznał apelację powódki za niezasadną. W pierwszej kolejności odrzucono zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. dotyczący oceny dowodów, stwierdzając, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy. Następnie Sąd Okręgowy odniósł się do zarzutu naruszenia art. 5 k.c. (nadużycie prawa). Choć sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że pozwany naruszył współposiadanie powódki, Sąd Okręgowy uznał, że w okolicznościach sprawy żądanie powódki stanowi nadużycie prawa. Powódka nie korzystała z pokoju, ma inne miejsce pobytu, a pozwany nadal zamieszkuje nieruchomość wspólną. Strony pozostają w silnym konflikcie, a uwzględnienie żądania powódki pogorszyłoby sytuację pozwanego i naruszyło jego prawo do prywatności, nie służąc jednocześnie interesowi powódki. W związku z tym, Sąd Okręgowy uznał, że zachowanie powódki nie zasługuje na ochronę prawną, a uwzględnienie roszczenia byłoby sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. Zarzut naruszenia art. 344 § 1 k.c. również uznano za niezasadny. Apelacja została oddalona, a o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie żądanie stanowi nadużycie prawa i nie zasługuje na ochronę prawną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo formalnego naruszenia posiadania przez pozwanego, uwzględnienie żądania powódki doprowadziłoby do pogorszenia sytuacji pozwanego, naruszenia jego prawa do prywatności i eskalacji konfliktu, nie służąc jednocześnie uzasadnionemu interesowi powódki, która i tak nie korzystała z pomieszczenia. Takie wykonanie prawa podmiotowego jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

M. M.

Strony

NazwaTypRola
M. C.osoba_fizycznapowódka
M. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Ocena z punktu widzenia nadużycia prawa podmiotowego dotyczy sposobu wykonywania prawa i powinna być brana pod uwagę przy rozstrzyganiu każdej sprawy, w tym posesoryjnych. Zachowanie uprawnionego i drugiej strony powinno być brane pod uwagę. Wykonywanie prawa sprzeczne z zasadami współżycia społecznego nie zasługuje na ochronę.

k.c. art. 344 § 1

Kodeks cywilny

Celem postępowania o ochronę naruszonego posiadania jest przywrócenie posiadaczowi władztwa nad rzeczą w dotychczasowym rozmiarze. Jednakże, uwzględnienie roszczenia może nastąpić tylko wtedy, gdy nie stanowi ono nadużycia prawa.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ocena ta musi być logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest ona bezzasadna.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę jest zobowiązana do zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony wygrywającej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie powódki stanowi nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.) Uwzględnienie powództwa naruszyłoby prawo do prywatności pozwanego i pogorszyło jego sytuację Powódka nie ma potrzeby korzystania z pomieszczenia, którego dotyczy spór Prawidłowa ocena dowodów przez Sąd Rejonowy

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 5 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie Naruszenie art. 344 § 1 k.c. poprzez niezastosowanie Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną i niewszechstronną ocenę materiału dowodowego

Godne uwagi sformułowania

Taki sposób wykonywania przysługującego prawa powódce, określony przez nią samą, stanowi nadużycie przysługującego jej prawa podmiotowego i narusza zasady współżycia społecznego. Przywrócenie posiadania mogące zmierzać do eskalacji konfliktu i znacznego pogorszenia sytuacji pozwanego, a nie do ochrony uzasadnionego interesu powódki stanowi nadużycie prawa i jako takie nie zasługuje na ochronę w świetle art. 344 k.c. Ocena dowodów polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 5 k.c. w kontekście ochrony posiadania, zwłaszcza w sytuacjach konfliktów rodzinnych i naruszenia prywatności."

Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy, silny konflikt między stronami, brak faktycznej potrzeby korzystania z pomieszczenia przez powódkę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak zasady współżycia społecznego i koncepcja nadużycia prawa mogą wpływać na ochronę posesoryjną, nawet gdy doszło do formalnego naruszenia posiadania. Ilustruje złożoność konfliktów sąsiedzkich/rodzinnych w kontekście prawnym.

Czy można stracić prawo do ochrony posiadania, bo żądanie jest 'złośliwe'?

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 337 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1839/19 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 maja 2019 roku w sprawie z powództwa M. C. przeciwko M. M. o naruszenie posiadania Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi: 1. oddalił powództwo, 2. zasądził od powódki M. C. na rzecz pozwanego M. M. kwotę 337 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Apelację od powyższego wyroku wniosła powódka zaskarżając go w całości. Rozstrzygnięciu Sądu Rejonowego skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie art. 5 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, 2. naruszenie art. 344 § 1 k.c. poprzez jego niezastosowanie 3. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną i niewszechstronną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oraz niewzięcie pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności wynikających ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co również miało wpływ na rozstrzygniecie sprawy. W konkluzji skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu za dwie instancje. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna i podlega oddaleniu. Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własny ustalony przez Sąd Rejonowy stan faktyczny. Wbrew zapatrywaniom skarżącego, Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w oparciu o którą wyprowadził również trafne wnioski jurydyczne. Swoje stanowisko zaś przekonująco i wyczerpująco uzasadnił. W pierwszej kolejności za całkowicie chybiony należało uznać podniesiony w apelacji zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. polegającego na braku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego w celu ustalenia faktów mających znaczenie dla sprawy. W myśl art. 233 § 1 k.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ocena dowodów polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Celem sądu jest tu dokonanie określonych ustaleń faktycznych, pozytywnych bądź negatywnych i ostateczne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Ocena wiarygodności mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie wyraża istotę sądzenia w części obejmującej ustalenie faktów, ponieważ obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia ze świadkami, stronami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Powinna ona odpowiadać regułom logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań między podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów ( art. 233 § 1 k.p.c. ) i musi się ostać choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. W kontekście powyższych uwag należy stwierdzić, że – wbrew twierdzeniom skarżącego – w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy i nie naruszył dyspozycji art. 233 § 1 k.p.c. Przeprowadzona przez tenże Sąd ocena materiału dowodowego jest w całości logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, zaś podniesione w tym zakresie zarzuty stanowią w istocie jedynie niczym nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu pierwszej instancji i zmierzają w istocie wyłącznie do zbudowania na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie alternatywnego w stosunku do ustalonego przez Sąd Rejonowy, korzystnego dla skarżącego, stanu faktycznego. Skarżący nie zdołał przedstawić jakichkolwiek merytorycznych argumentów, które podważałyby prawidłowość ustaleń i wniosków, które legły u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji w zestawieniu wszystkich przedstawionych dowodów przez strony dokonał ich prawidłowej analizy i oceny. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego należy wskazać, iż są one również chybione. W tym miejscu odnosząc się szerzej do podniesionego zarzutu przez skarżącą naruszenia art. 5 k.c. poprzez jego wadliwe zastosowanie należy zauważyć, iż zasadniczo ocena z punktu widzenia ewentualnego nadużycia prawa podmiotowego nie omija żadnej kategorii stosunków cywilnoprawnych, w tym także roszczeń posesoryjnych opartych na art. 344 i nast. Treść bowiem art. 5 k.c. nie daje podstaw do czynienia jakichkolwiek wyłączeń w zakresie stosowania zawartej w nim normy, która powinna być wzięta pod uwagę przy rozstrzyganiu każdej sprawy ( wyrok. SN z 16.1.2014 r., IV CSK 196/13, L.) . Zarzut nadużycia prawa podmiotowego odnosi się do sposobu wykonywania tego prawa. Z natury rzeczy należy więc przede wszystkim ocenić zachowanie się uprawnionego, zatem w niniejszej sprawie powódki. Przy czym także okoliczności dotyczące zachowania drugiej strony – w niniejszej sprawie pozwanego - powinny być brane pod uwagę przy ocenie zasadności powództwa w świetle art. 5 (orz. SN z 13.8.1997 r., I CKN 213/97, niepubl.). Sąd Okręgowy zgadza się z Sądem meriti, iż pozwany poprzez wymianę zamku w drzwiach do jednego z pokoi i odmowę wydania powódce kluczy do niego samowolnie naruszył współposiadanie powódki, która dotychczas posiadała nieskrępowany dostęp do niego i miała swobodę korzystania z niego. Słusznie także uznał ten Sąd, iż celem postępowania o ochronę naruszonego posiadania jest przywrócenie posiadaczowi władztwa nad rzeczą w dotychczasowym rozmiarze, a biorąc pod uwagę ustalony stan faktyczny w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki, aby pozwany do tego został zobowiązany. Jednakże należy zaznaczyć, iż powódka pomimo, że nadal może korzystać z pozostałych pomieszczeń domu to tego nie czyni. Ma inne miejsce pobytu. Natomiast pozwany nadal zamieszkuje nieruchomość wspólną. Ponadto małżonkowie pozostają w silnym konflikcie. Pomiędzy nimi toczą się liczne sprawy, również karne. Prokuratura Rejonowa Ł. w Ł. Postanowieniem z dnia 4 marca 2019 roku umorzyła śledztwo przeciwko M. M. o zarzucane przez powódkę czyny. Strony przedmiotowego postępowania nie mają do siebie zaufania, co zostało wykazane w toku całego postępowania. Pozwany bowiem uważa, że powódka posiadając dostęp do przedmiotowego pokoju bezprawnie pozbawiała go jego dóbr i działała na jego szkodę. Należy zaznaczyć, iż powódka nie ma potrzeby korzystania z owego pokoju, bowiem znajdują się w nim jedynie rzeczy pozwanego. Pozwany dokonał wymiany zamka w drzwiach do wspominanego pokoju, aby móc przechowywać w nim swoje prywatne rzeczy i czuć się swobodnie. W ocenie Sądu Okręgowego trafnie Sąd Rejonowy zauważył, iż powódce w istocie nie chodziło o odzyskanie utraconego posiadania, lecz o pozbawienie pozwanego swobody i komfortu korzystania choćby z jednego pomieszczenia w wyłączeniem powódki. Żądanie powódki prowadziłoby do pogorszenia sytuacji pozwanego i naruszenia jego prawa do prywatności, natomiast w żaden sposób nie zmierzałoby do ochrony interesu powódki, która nawet uprzednio przed wymiana zamka w drzwiach nie miała potrzeby z niego korzystać. Taki sposób wykonywania przysługującego prawa powódce, określony przez nią samą, stanowi nadużycie przysługującego jej prawa podmiotowego i narusza zasady współżycia społecznego. W zaistniałej sytuacji trafnie uznał Sąd meriti, iż zachowanie powódki nie zasługuje na ochronę prawną, albowiem uwzględnienie roszczenia doprowadziłoby do naruszenia prawa prywatności pozwanego i pogorszenia jego sytuacji. Z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy uznał za bezzasadny zarzut naruszenia art. 5 k.c. , w okolicznościach niniejszej sprawy. Przywrócenie posiadania mogące zmierzać do eskalacji konfliktu i znacznego pogorszenia sytuacji pozwanego, a nie do ochrony uzasadnionego interesu powódki stanowi nadużycie prawa i jako takie nie zasługuje na ochronę w świetle art. 344 k.c. (por. wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2011 r. III Ca 223/11). Mając na względzie przywołane wyżej okoliczności Sąd Okręgowy zajął stanowisko tożsame ze stanowiskiem Sądu Rejonowego uznając, że żądanie powódki przywrócenia jej współposiadania pokoju znajdującego się w budynku mieszkalnym położonym w Ł. przy ul. (...) jako sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem nie mogło zostać uwzględnione. Zarzut naruszenia art. 344 § 1 k.c. należało zatem uznać również za niezasadny. Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy na podstawie art.385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Na koszty te w kwocie 160 zł złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej, ustalone w oparciu o § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI