III CA 1833/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi wyrokiem z dnia 26 września 2014 r. zasądził solidarnie od (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. oraz (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz A. F. i P. F. kwotę 26.688,80 zł z ustawowymi odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd ustalił, że przedstawiciel M. G. (1), współpracujący z pozwanymi, prowadził działalność gospodarczą i zawierał z klientami umowy ubezpieczeniowe i inwestycyjne, przyjmując od nich środki pieniężne, które następnie przywłaszczał. Sąd Rejonowy uznał pozwanych za odpowiedzialnych za szkodę na podstawie art. 430 k.c. (odpowiedzialność za podwładnego) oraz art. 11 ust. 1 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym (odpowiedzialność ubezpieczyciela za szkody wyrządzone przez agenta), a także art. 415 k.c. (odpowiedzialność deliktowa) z uwagi na brak należytej staranności w weryfikacji karalności M. G. i nadzorze nad jego działaniami. Sąd Rejonowy uwzględnił również przyczynienie się powodów do powstania szkody w wysokości 20%. Pozwani wnieśli apelację, która została uwzględniona przez Sąd Okręgowy. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, jednakże nie zgodził się z jego wnioskami prawnymi. Sąd odwoławczy uznał, że choć relacja między agentem a przedstawicielem mogła nosić znamiona podporządkowania (art. 430 k.c.), to działania M. G. polegające na oszustwie i tworzeniu piramidy finansowej nie pozostawały w związku z powierzonymi mu czynnościami agencyjnymi, a jedynie stanowiły okazję do popełnienia przestępstwa. Sąd Okręgowy podkreślił, że odpowiedzialność za podwładnego obejmuje szkody wyrządzone przy wykonywaniu powierzonych czynności, a nie przy okazji ich wykonywania. Ponadto, Sąd Okręgowy nie dopatrzył się winy po stronie pozwanych w kontekście weryfikacji karalności M. G., wskazując na brak przepisów prawa nakładających na agentów obowiązek okresowej weryfikacji niekaralności współpracowników oraz brak możliwości uzyskania takich informacji z Krajowego Rejestru Karnego. Sąd odwoławczy uznał również, że nie można przypisać pozwanym odpowiedzialności na podstawie art. 415 k.c. ani art. 471 i 474 k.c. z uwagi na brak więzi obligacyjnej. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo w całości. Z uwagi na szczególne okoliczności sprawy i fakt, że powodowie dochodzili odzyskania znacznych kwot od nieuczciwego przedstawiciela, Sąd Okręgowy, stosując art. 102 k.p.c., zwolnił powodów z obowiązku zwrotu kosztów postępowania na rzecz pozwanych w obu instancjach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOkreślenie zakresu odpowiedzialności agenta ubezpieczeniowego za działania przedstawiciela, zwłaszcza w kontekście oszustw i braku związku z powierzonymi czynnościami. Interpretacja przepisów dotyczących weryfikacji karalności współpracowników przez agentów ubezpieczeniowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której działania przedstawiciela były ewidentnie poza zakresem powierzonych mu czynności. Może być mniej miarodajne w przypadkach, gdy granica między działaniem w ramach obowiązków a działaniem przy okazji jest mniej wyraźna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy agent ubezpieczeniowy ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez swojego przedstawiciela, który działał poza zakresem powierzonych mu czynności agencyjnych, wykorzystując jedynie okazję do popełnienia oszustwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, agent ubezpieczeniowy nie ponosi odpowiedzialności na podstawie art. 430 k.c. za szkodę wyrządzoną przez przedstawiciela, jeśli działania te nie pozostają w związku z powierzonymi czynnościami agencyjnymi, a jedynie stanowią okazję do popełnienia przestępstwa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kluczowym kryterium odpowiedzialności na podstawie art. 430 k.c. jest związek szkody z wykonywaniem powierzonych czynności. W tym przypadku, działania przedstawiciela M. G. polegające na oszustwie i tworzeniu piramidy finansowej nie mieściły się w zakresie jego obowiązków agencyjnych, a jedynie wykorzystywały pozycję agenta jako okazję do popełnienia przestępstwa.
Czy agent ubezpieczeniowy ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez przedstawiciela z tytułu braku należytej staranności w weryfikacji jego karalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy agent ubezpieczeniowy nie ponosi odpowiedzialności z tytułu braku należytej staranności w weryfikacji karalności przedstawiciela, ze względu na brak przepisów prawa nakładających taki obowiązek oraz brak możliwości uzyskania informacji z Krajowego Rejestru Karnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że przepisy prawa nie nakładają na agentów ubezpieczeniowych obowiązku okresowej weryfikacji karalności współpracowników, a uzyskanie takich informacji z KRK jest niemożliwe dla agentów. Mimo że przedstawiciel zataił fakt skazania, agent dochował należytej staranności w ramach swoich możliwości, zobowiązując przedstawiciela do powiadomienia o ewentualnym skazaniu.
Czy ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez agenta ubezpieczeniowego, który nie ponosi odpowiedzialności za działania swojego przedstawiciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym, jeśli agent ubezpieczeniowy, za którego miałby odpowiadać, sam nie ponosi odpowiedzialności za szkodę.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność ubezpieczyciela za szkody wyrządzone przez agenta jest uzależniona od odpowiedzialności samego agenta. Skoro Sąd Okręgowy uznał, że agent nie ponosi odpowiedzialności za działania przedstawiciela, to tym samym ubezpieczyciel również nie ponosi odpowiedzialności na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. F. | osoba_fizyczna | powód |
| P. F. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
| M. G. (1) | osoba_fizyczna | przedstawiciel |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 430
Kodeks cywilny
Sąd Okręgowy zinterpretował przepis jako wymagający ścisłego związku między powierzonymi czynnościami a wyrządzoną szkodą, wykluczając odpowiedzialność, gdy szkoda nastąpiła przy okazji wykonywania czynności.
u.p.u. art. 11 § ust. 1
Ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym
Przepis ten stanowi podstawę odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkody wyrządzone przez agenta. Sąd Okręgowy uznał, że nie ma zastosowania, gdy agent sam nie ponosi odpowiedzialności.
Pomocnicze
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Sąd Rejonowy oparł się na tym przepisie, wskazując na brak należytej staranności agenta. Sąd Okręgowy uznał ten przepis za niezasadnie zastosowany.
k.c. art. 416
Kodeks cywilny
Sąd Okręgowy rozważał zastosowanie tego przepisu w kontekście odpowiedzialności osoby prawnej, ale ostatecznie uznał brak podstaw do przypisania winy organom pozwanego.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Dotyczy przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody. Sąd Rejonowy uwzględnił przyczynienie w 20%, Sąd Okręgowy uznał zarzuty apelacji dotyczące tego przepisu za bezprzedmiotowe w związku z oddaleniem powództwa.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Okręgowy zastosował ten przepis, zwalniając powodów z obowiązku zwrotu kosztów postępowania ze względu na szczególne okoliczności sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania przedstawiciela M. G. nie pozostawały w związku z powierzonymi mu czynnościami agencyjnymi, a jedynie stanowiły okazję do popełnienia przestępstwa. • Brak przepisów prawa nakładających na agentów ubezpieczeniowych obowiązek okresowej weryfikacji karalności współpracowników. • Brak możliwości uzyskania informacji o karalności z Krajowego Rejestru Karnego przez agentów ubezpieczeniowych. • Brak winy organów pozwanego w zakresie nadzoru nad formularzami umów i weryfikacji karalności przedstawiciela.
Odrzucone argumenty
Odpowiedzialność agenta ubezpieczeniowego na podstawie art. 430 k.c. za szkodę wyrządzoną przez przedstawiciela, który działał poza zakresem powierzonych czynności. • Odpowiedzialność agenta ubezpieczeniowego z tytułu braku należytej staranności w weryfikacji karalności przedstawiciela. • Odpowiedzialność ubezpieczyciela na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym. • Odpowiedzialność na podstawie art. 415 k.c. z uwagi na brak należytej staranności agenta.
Godne uwagi sformułowania
działania M. G. (1) nie pozostawały w istocie w żadnym związku z czynnościami agencyjnymi, które wykonywał on na rzecz i w imieniu pozwanych. • obowiązek weryfikacji karalności współpracowników nie jest wprost nałożony na agentów ubezpieczeniowych. • nie można obciążać pozwanych odpowiedzialnością za aktualny stan rzeczy, w którym brak jest instrumentów prawnych do weryfikacji karalności. • nie obciążono powodów kosztami procesu zarówno w odniesieniu do postępowania przed sądem pierwszej, jak i drugiej instancji.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie zakresu odpowiedzialności agenta ubezpieczeniowego za działania przedstawiciela, zwłaszcza w kontekście oszustw i braku związku z powierzonymi czynnościami. Interpretacja przepisów dotyczących weryfikacji karalności współpracowników przez agentów ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której działania przedstawiciela były ewidentnie poza zakresem powierzonych mu czynności. Może być mniej miarodajne w przypadkach, gdy granica między działaniem w ramach obowiązków a działaniem przy okazji jest mniej wyraźna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy oszustwa na dużą skalę dokonanego przez przedstawiciela finansowego, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na ochronę konsumentów i odpowiedzialność instytucji finansowych. Rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego jest istotne dla praktyki prawniczej w zakresie odpowiedzialności pośredników.
“Agent ubezpieczeniowy nie odpowiada za oszustwa przedstawiciela? Kluczowe rozstrzygnięcie w sprawie piramidy finansowej.”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
odszkodowanie: 26 688,8 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.