III Ca 1818/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2016-06-08
SAOSnieruchomościwspółwłasność i użytkowanie wieczysteŚredniaokręgowy
nieruchomościwspółwłasnośćużytkowanie wieczystesąsiedztwogarażspółdzielnia mieszkaniowaart. 206 k.c.art. 222 k.c.

Sąd Okręgowy zmienił wyrok sądu rejonowego, nakazując pozwanym usunięcie garażu blaszanego i dopuszczenie spółdzielni do współposiadania nieruchomości, uznając wyłączne korzystanie z części wspólnej za bezprawne.

Powódka, Spółdzielnia Mieszkaniowa Centrum, domagała się dopuszczenia do współposiadania i współkorzystania z nieruchomości poprzez usunięcie garażu blaszanego zajmowanego przez pozwanych R. i M. S. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że posiadanie przez pozwanych nie uniemożliwia korzystania z nieruchomości przez spółdzielnię. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powódki, zmienił wyrok, nakazując pozwanym usunięcie garażu i dopuszczenie spółdzielni do współposiadania, stwierdzając, że wyłączne korzystanie z części wspólnej przez pozwanych jest bezprawne i narusza art. 206 k.c.

Sprawa dotyczyła sporu pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową Centrum w R. a pozwanymi R. i M. S. o dopuszczenie do współposiadania i współkorzystania z nieruchomości, z której pozwani korzystali wyłączenie, zajmując teren pod garaż blaszany. Sąd Rejonowy w Rybniku oddalił powództwo, uznając, że posiadanie przez pozwanych części działki nie uniemożliwia spółdzielni współposiadania i współkorzystania z rzeczy wspólnej, a żądanie powódki stanowi nadużycie prawa. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację powódki, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy nie zgodził się z konstatacją sądu pierwszej instancji, że wyłączne korzystanie z nieruchomości przez pozwanych nie uniemożliwia spółdzielni współposiadania i współkorzystania z rzeczy wspólnej. Podkreślono, że współposiadanie oznacza łączne władanie rzeczą przez każdego ze współwłaścicieli w zakresie, który nie wyłącza takiego korzystania z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Ponieważ strony nie zawarły umowy o podziale rzeczy do korzystania (podział quo usum), a pozwani wypowiedzieli umowę użytkowania terenu, ich wyłączne korzystanie z części nieruchomości stanowiło bezprawne działanie naruszające art. 206 k.c. w związku z art. 222 § 1 k.c. W konsekwencji Sąd Okręgowy nakazał pozwanym usunięcie garażu blaszanego i dopuszczenie powódki do współposiadania i współkorzystania z nieruchomości, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wyłączne korzystanie przez jednego ze współwłaścicieli z części wspólnej nieruchomości, zajętej pod garaż, uniemożliwia współposiadanie i współkorzystanie z tej nieruchomości przez pozostałych współwłaścicieli, jeśli sprzeciwiają się temu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że współposiadanie oznacza łączne władanie rzeczą przez każdego ze współwłaścicieli w zakresie, który nie wyłącza takiego korzystania z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Pozwani, zajmując teren pod garaż bez umowy i wbrew sprzeciwowi spółdzielni, naruszyli art. 206 k.c. i art. 222 § 1 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie apelacji i zmiana wyroku

Strona wygrywająca

Spółdzielnia Mieszkaniowa Centrum w R.

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielnia Mieszkaniowa Centrum w R.spółdzielniapowódka
R. S.osoba_fizycznapozwany
M. S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 206

Kodeks cywilny

Współposiadanie oznacza łączne władanie niepodzielnej ręki i polega na wykonywaniu władztwa faktycznego nad całą rzeczą przez każdego ze współwłaścicieli, ale w zakresie, w jakim nie wyłącza takiego korzystania z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Inny sposób współposiadania rzeczy wspólnej współwłaściciele mogą wprowadzić umową (podział quo usum) lub może zostać określony orzeczeniem sądu.

k.c. art. 222 § § 1

Kodeks cywilny

Właściciel może żądać od osoby posiadającej jego rzecz, o ile nie ma skutecznego względem niego prawa do posiadania tej rzeczy, aby rzecz została mu wydana, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W niniejszej sprawie sąd uznał, że pozwani nie mieli skutecznego prawa do wyłącznego posiadania części nieruchomości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżony wyrok lub postanowienie, albo je uchylić.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie, niezbędne koszty postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji, który orzekał w sprawie, w której apelację oddalił lub apelację uwzględnił, orzeka o kosztach postępowania apelacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyłączne korzystanie przez pozwanych z części wspólnej nieruchomości narusza art. 206 k.c. Pozwani nie posiadają skutecznego prawa do wyłącznego posiadania części nieruchomości. Żądanie spółdzielni nie stanowi nadużycia prawa.

Odrzucone argumenty

Posiadanie przez pozwanych części działki nie uniemożliwia posiadania działki przez powódkę. Żądanie stanowi nadużycie prawa przysługującego powódce. Naruszenie reguł współposiadania następuje tylko, gdy pozostali współwłaściciele są pozbawieni posiadania całej rzeczy wspólnej.

Godne uwagi sformułowania

nie można sankcjonować sytuacji, w której pozwani jako współużytkownicy wieczyści nieruchomości w częściach ułamkowych roszczą sobie pretensje do wyłącznego posiadania wyznaczonego przez siebie dowolnego fragmentu wspólnej nieruchomości i zajęcia go celem wyłącznego posiadania współposiadanie oznacza łączne władanie niepodzielnej ręki i polega na wykonywaniu władztwa faktycznego nad całą rzeczą przez każdego ze współwłaścicieli, ale w zakresie, w jakim nie wyłącza takiego korzystania z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli

Skład orzekający

Magdalena Balion - Hajduk

przewodniczący-sprawozdawca

Leszek Dąbek

sędzia

Roman Troll

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 206 k.c. w kontekście wyłącznego korzystania z części wspólnej nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli, zwłaszcza w przypadku braku umowy o podział do korzystania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji współwłasności/współużytkowania wieczystego nieruchomości, gdzie jeden ze współwłaścicieli zajmuje część nieruchomości pod garaż bez zgody pozostałych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt sąsiedzki dotyczący korzystania z nieruchomości wspólnej, z praktycznym zastosowaniem przepisów o współwłasności.

Czy możesz zająć część wspólnej nieruchomości pod garaż bez zgody sąsiada? Sąd Okręgowy odpowiada.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 457 PLN

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 320 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1818/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Magdalena Balion - Hajduk (spr.) Sędzia SO Leszek Dąbek SO Roman Troll Protokolant Aldona Kocięcka po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej Centrum w R. przeciwko R. S. i M. S. o dopuszczenie do współposiadania i współkorzystania z nieruchomości na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II C 611/14 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1. nakazuje pozwanym R. S. i M. S. aby dopuścili powódkę Spółdzielnię Mieszkaniową Centrum w R. do współposiadania i współkorzystania z nieruchomości położonej w R. przy ul. (...) poprzez usunięcie garażu blaszanego o powierzchni 15 m 2; 2. zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; II. zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 320 zł (trzysta dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. SSO Roman Troll SSO Magdalena Balion - Hajduk SSO Leszek Dąbek Sygn. III Ca 1818/115 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2015r. Sad Rejonowy w Rybniku oddalił powództwo Spółdzielni Mieszkaniowej Centrum w R. przeciwko pozwanym M. i R. S. o dopuścili powódkę do współposiadania i współkorzystania z nieruchomości położonej w R. przy ul. (...) poprzez usunięcie garażu blaszanego o powierzchni 15 m 2. Sąd Rejonowy ustalił, że pozwani M. i R. S. są współwłaścicielami lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położonego w R. przy ul. (...) , z którym związane jest prawo użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Działka gruntu w użytkowaniu wieczystym o numerze (...) ma powierzchnią 0.12.04 ha i jest użytkowana przez dwóch współużytkowników: Spółdzielnią Mieszkaniową Centrum w R. w (...) części i pozwanych w (...) części. Pozwani użytkowali teren pod garażem blaszanym o powierzchni 15 m 2 na podstawie umowy użytkowania terenu zawartej w dniu 1 czerwca 2001r. na czas nieokreślony. Pismem z dnia 29 października 2009r. pozwany wypowiedział umowę. Powódka wezwała pozwanego do usunięcia blaszanego garażu, wydania części nieruchomości i zapłaty zaległego czynszu . Powódka zarządza całą nieruchomością. Ze środków, które spółdzielnia uzyskuje za dzierżawę terenów pod garaże zasilane są bezpośrednio nieruchomości, na których garaże stoją, gdyż wpływy z czynszów stanowią pożytki z nieruchomości. Obecnie na działce (...) znajdują się dwa garaże. Sąd Rejonowy stwierdził, dokonując gramatycznej wykładni przepisu art. 206 k.c. i oceniając stan faktyczny przez pryzmat treści tego przepisu, że posiadanie przez pozwanych części działki nr (...) o powierzchni 15m 2 nie uniemożliwia posiadania działki przez powódkę i daje się pogodzić z korzystaniem z działki przez spółdzielnię, a najdobitniejszym dowodem na to jest posadowienie na działce drugiego garażu, który wynajmuje wyłącznie spółdzielnia i z czego czerpie korzyści w postaci pobierania czynszu. Sąd uznał, że celem pozwanych nie jest wyzucie powódki z posiadania, a jedynie wymuszenie równego traktowania jako współposiadacza. Żądanie stanowi nadużycie prawa przysługującego powódce, stanowi akt ograniczania pozwanych w wykonywaniu uprawnień wynikających z prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Powódka w apelacji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 222 §1 k.c. w zw. z art. 206 k.c. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że pozwani mają prawo do korzystania z nieruchomości, w szczególności z terenu zajętego pod garaż wyłączeniem powódki i takie posiadanie nie uniemożliwia posiadania działki przez powódkę oraz że naruszenie reguł współposiadania i współkorzystania z rzeczy wspólnej ma miejsce tylko gdy pozostali współwłaściciele są pozbawieni posiadania lub korzystania z całej rzeczy wspólnej, podczas gdy naruszenie tych reguł następuje także w sytuacji, gdy jeden ze współwłaścicieli korzysta z części rzeczy wspólnej z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli, a oni sprzeciwiają się temu, - sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegające na przyjęciu, że pozwani korzystają z nieruchomości sposób nie uniemożliwiający powódce współposiadanie i współkorzystanie z rzeczy wspólnej, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż powódka będąc jednocześnie zarządcą nieruchomości wybudowanie na zajmowanej przez pozwanych części nieruchomości garażu i garaż używany przez powodów uniemożliwia wykonanie tej inwestycji. Powódka wniosła o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa w całości, a także zasądzenie od pozwanych na rzecz powódki kosztów procesu za I i II instancję wg norm przepisanych. Pozwani w odpowiedzi na apelację oddalenie apelacji w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanych solidarnie kosztów procesu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasługuje na uwzględnienie. Podniesione w apelacji zarzuty okazały się uzasadnione. Sąd Okręgowy w części niezakwestionowanej przez skarżącą podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy. Nie można jednak zgodzić się z konstatacją tego Sądu, iż wyłączne korzystanie z wspólnej nieruchomości przez pozwanych nie uniemożliwia powódce współposiadania i współkorzystania z rzeczy wspólnej. Sąd Okręgowy nie podziela także rozważań prawnych Sądu I instancji dotyczących zaskarżonego wyroku. Nie można sankcjonować sytuacji, w której pozwani jako współużytkownicy wieczyści nieruchomości w częściach ułamkowych roszczą sobie pretensje do wyłącznego posiadania wyznaczonego przez siebie dowolnego fragmentu wspólnej nieruchomości i zajęcia go celem wyłącznego posiadania, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, co nie daje się pochodzić z treścią art. 206 k.c. w związku z art. 222 § 1 k.c. Należy przypomnieć, że kwestia ta była już przedmiotem rozważań Sądu Okręgowego w sprawie o sygn. III Ca 760/13 toczącej się pomiędzy tymi samymi stronami o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z terenu zajętego pod garaż. Sąd stwierdził wówczas, przytaczając postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2013 r. sygn. II CSK 459/12, iż określone w art. 206 k.c. współposiadanie oznacza łączne władanie niepodzielnej ręki i polega na wykonywaniu władztwa faktycznego nad całą rzeczą przez każdego ze współwłaścicieli, ale w zakresie, w jakim nie wyłącza takiego korzystania z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Inny, aniżeli przewidziany w ustawie sposób współposiadania rzeczy wspólnej współwłaściciele mogą wprowadzić umową ( podział quo usum) zawartą chociażby w sposób dorozumiany lub może zostać określony orzeczeniem sądu. Pomiędzy stronami nie doszło do zawarcia takiej umowy. Strony od wypowiedzenia przez pozwanego umowy użytkowania terenu pozostają w sporze. Pozwani zatem bezprawnie wyłącznie korzystają z terenu stanowiącego współużytkowanie wieczyste. Sąd Okręgowy, mając wskazane powyżej okoliczności na uwadze w oparciu o art. 386 § 1 k.p.c. , zmienił zaskarżony wyrok i orzekł jak w punkcie 1 sentencji. Konsekwencją uwzględnienia apelacji powódki stała się konieczność zmiany rozstrzygnięcia o kosztach procesu, które ustalono w oparciu o art. 98 k.p.c. przy uwzględnieniu § 8 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz.U. z 2013r. poz. 461), a złożyły się na nie opłata od pozwu - 200zł, wynagrodzenie pełnomocnika powódki - 240 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono w oparciu o art. 98 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. przy uwzględnieniu § 8 pkt 7 i § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz uwzględnieniu uiszczonej przez pozwanego opłaty od apelacji, a wyniosły one wynagrodzenie pełnomocnika powódki - 120zł oraz opłata od apelacji - 200zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI