III Ca 1814/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-03-25
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokaokręgowy
eksmisjapomieszczenie tymczasowelokal socjalnyochrona praw lokatorównajemgminaprawo cywilnepostępowanie apelacyjne

Sąd Okręgowy zmienił wyrok nakazujący eksmisję z pomieszczenia tymczasowego, uchylając prawo do lokalu socjalnego dla jednej z pozwanych.

Powódka Gmina R. domagała się eksmisji pozwanych z tymczasowego pomieszczenia. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, nakazał eksmisję, przyznał prawo do lokalu socjalnego jednej z pozwanych i wstrzymał wykonanie eksmisji do czasu złożenia oferty najmu lokalu socjalnego. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powódki, zmienił wyrok, nakazując opuszczenie pomieszczenia tymczasowego, uchylając prawo do lokalu socjalnego i umarzając postępowanie w tej części, a także zasądzając koszty postępowania odwoławczego.

Powódka Gmina R. wniosła o nakazanie eksmisji pozwanych J. M. i T. W. z tymczasowego pomieszczenia, argumentując, że umowa najmu wygasła. Sąd Rejonowy w Raciborzu wydał wyrok zaoczny, uwzględniając powództwo, przyznając pozwanej J. M. prawo do lokalu socjalnego i wstrzymując eksmisję do czasu złożenia oferty najmu lokalu socjalnego. Powódka zaskarżyła wyrok w części dotyczącej eksmisji i prawa do lokalu socjalnego. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, stwierdził, że podstawą roszczenia nie jest art. 222 § 1 k.c. (jak przyjął Sąd Rejonowy), lecz art. 675 § 1 i 2 k.c. dotyczący obowiązku zwrotu rzeczy po zakończeniu najmu. Sąd Okręgowy uznał, że błędnie zakwalifikowano roszczenia, ale nie miało to wpływu na ustalenia faktyczne. Kluczowe było ustalenie, że przedmiotem umowy było pomieszczenie tymczasowe, a nie lokal mieszkalny. Sąd Okręgowy stwierdził, że art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów, na podstawie którego przyznano prawo do lokalu socjalnego, nie ma zastosowania do pomieszczeń tymczasowych, zgodnie z art. 25e tej ustawy. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, nakazując opuszczenie i opróżnienie pomieszczenia tymczasowego, uchylając prawo do lokalu socjalnego i umarzając postępowanie w tej części, a także zasądzając koszty postępowania odwoławczego od pozwanych solidarnie na rzecz powódki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do lokalu socjalnego na podstawie art. 14 ustawy nie przysługuje osobie, której nakazano opuszczenie i opróżnienie tymczasowego pomieszczenia, ponieważ do takich pomieszczeń stosuje się odrębne przepisy (art. 25e ustawy), które nie przewidują tego uprawnienia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że umowa dotyczyła pomieszczenia tymczasowego, a przepisy dotyczące lokali socjalnych (art. 14 ustawy) nie mają zastosowania do najmu takich pomieszczeń, zgodnie z art. 25e ustawy. Wskazano, że art. 25e wyczerpująco określa stosowane przepisy, wśród których nie ma art. 14.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

Gmina R.

Strony

NazwaTypRola
Gmina R.instytucjapowódka
J. M.osoba_fizycznapozwana
T. W. (1)osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 675 § 1 i 2

Kodeks cywilny

Po zakończeniu stosunku najmu po stronie najemcy powstaje obowiązek zwrotu wynajmującemu najętej rzeczy.

u.o.p.l. art. 25e

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Określa zakres stosowania przepisów do tymczasowych pomieszczeń, wyłączając zastosowanie art. 14.

Pomocnicze

k.c. art. 222 § 1

Kodeks cywilny

Sąd Rejonowy błędnie przyjął jako podstawę roszczenia ochronę własności, podczas gdy właściwą podstawą jest stosunek najmu.

u.o.p.l. art. 14

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Nie ma zastosowania do najmu tymczasowych pomieszczeń.

u.o.p.l. art. 2 § 1 pkt 5a

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Definicja tymczasowego pomieszczenia.

k.p.c. art. 321 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd jest związany podstawą faktyczną powództwa.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie o kosztach postępowania odwoławczego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 ust. 1 pkt 1

Podstawa do ustalenia kosztów zastępstwa procesowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 9 pkt 1

Podstawa do ustalenia kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa dotyczyła pomieszczenia tymczasowego, a nie lokalu mieszkalnego. Przepisy dotyczące lokali socjalnych (art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów) nie mają zastosowania do pomieszczeń tymczasowych (art. 25e ustawy). Podstawą roszczenia o zwrot pomieszczenia po wygaśnięciu najmu jest art. 675 k.c., a nie art. 222 k.c.

Odrzucone argumenty

Pozwana J. M. jako emeryt ma prawo do lokalu socjalnego na podstawie art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów.

Godne uwagi sformułowania

Przy rozpoznaniu sprawy umknęło uwadze Sądu pierwszej instancji, że powódka w podstawie faktycznej powództwa twierdziła, że była wynajmującym pomieszczenia zastępczego, co zgodnie z regulacją art. 321§ 1 k.p.c. wiąże Sąd (powódka nie twierdziła, iż jest właścicielem lokalu). Źródłem dochodzonych roszczeń nie jest – jak przyjął Sąd Rejonowy – regulacja art. 222 § 1 k.c. lecz regulacja art. 675 § 1 i 2 k.c. statuująca po zakończeniu stosunku najmu po stronie najemcy obowiązek zwrotu wynajmującemu najętej rzeczy. Przedmiotem zawartej przez strony umowy najmu było pomieszczenie tymczasowe zdefiniowane w art.2 ust. 1 pkt 5a ustawy z dnia 21 06 2001r. o ochronie praw lokatorów... Ze zawartego w tym rozdziale art. 25e w sposób jednoznaczny wynika, że do tymczasowych pomieszczeń stosuje się odpowiedni tylko regulacje prawne wskazane w nim tym przepisie, a ich wyszczególnienie należy uznać za wyczerpujące. Wśród nich nie wymieniono - leżącej u podstaw wydania zaskarżonych rozstrzygnięć - regulacji art. 14 ustawy.

Skład orzekający

Leszek Dąbek

przewodniczący-sprawozdawca

Gabriela Sobczyk

członek

Marcin Rak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących eksmisji z pomieszczeń tymczasowych i prawa do lokalu socjalnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji najmu pomieszczenia tymczasowego, a nie lokalu mieszkalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii różnic między lokalem mieszkalnym a pomieszczeniem tymczasowym w kontekście eksmisji i prawa do lokalu socjalnego, co ma praktyczne znaczenie dla gmin i lokatorów.

Eksmisja z pomieszczenia tymczasowego – czy przysługuje lokal socjalny?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1814/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.) Sędzia SO Gabriela Sobczyk Sędzia SR (del.) Marcin Rak Protokolant Aneta Puślecka po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa Gminy R. przeciwko J. M. i T. W. (1) o eksmisję na skutek apelacji powódki od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt I C 539/14 1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 o tyle, że nakazuje pozwanym J. M. i T. W. (1) opuszczenie i opróżnienie tymczasowego pomieszczenia położonego w R. przy ulicy (...) ; 2. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie III. oraz w punkcie II. w części orzekającej o przysługującemu pozwanej J. M. uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego i w tym zakresie umarza postępowanie; 3. zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 260 zł (dwieście sześćdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w tym kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu. SSR (del.) Marcin Rak SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk Sygn. akt III Ca 1814/14 UZASADNIENIE Powódka Gmina R. żądała nakazania pozwanym: J. M. i T. W. (1) opuszczenia i opróżnienia z rzeczy pomieszczenia tymczasowego położonego w R. przy ul. (...) oraz zasądzenia na jej rzecz solidarnie od pozwanych zwrotu kosztów procesu. Uzasadniając żądanie twierdziła, że pozwani w dalszym ciągu zajmują pomieszczenie zastępcze, mimo, że z dniem 30 11 2013r. upłynął terminu obowiązywania zawartej przez strony umowy jego najmu. Pozwana J. M. przyznała fakty przywołane w podstawie faktycznej powództwa. Pozwany T. W. (2) pomimo prawidłowego wezwania nie stawił się na rozprawę i nie zajął stanowiska w sprawie. Sąd Rejonowy w Raciborzu w wyroku z dnia 30 09 2014r. (zaocznym wobec pozwanego), uwzględnił powództwo oraz ustalił, że pozwanej przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego oraz że takie prawo nie przysługuje pozwanemu, nakazał wstrzymanie opróżnienia lokalu do czasu złożenia pozwanej przez powódkę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, orzekł o kosztach procesu i nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności. W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulację art. 222 § 1 k.c. a następnie oceniając, że powódka wykazała w toku postępowania, że przy-sługuje jej prawo własności przedmiotowego lokalu oraz że pozwani nie udowodnili, że posiadają skuteczne względem niej prawo do władania nim, uznała powództwo za uzasadnione. Orzekając o prawie pozwanych do lokalu socjalnego przywołał regulację art. 14 ustawy z dnia 21 06 2001r. o ochronie praw lokatorów , mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego ((tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 150, z później-szymi zmianami). Wskazał, że zgodnie z poglądem prawnym wyrażonym przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15 11 2001r. ustawa znajduje zastosowanie wobec lokatorów, co obejmuje również byłych lokatorów (III CZP 66/01) po czym podzielając pogląd doktryny, że „ Różnice pomiędzy lokalem socjalnym a pomieszczeniem tymczasowym nie są istotne, a nawet zacierają się ” ( R. S. - artykuł FK (...) ), a następnie ocenił, że brak jest przeszkód prawnych by za lokatora uznać osobę, której tytuł prawny do lokalu stanowiła umowa najmu lokalu pomieszczenia tymczasowego i uznał, że z mocy przywołanej regulacji prawnej pozwanej jako emerytowi przysługuje prawo do lokalu socjalnego. O kosztach procesu orzekał na podstawie regulacji art. 98 k.p.c. Orzeczenie zaskarżyła powódka Gmina R. w części orzekającej o nakazaniu pozwanym opuszczenia i opróżnienia lokalu oraz o przyznaniu pozwanej prawa do lokalu socjalnego i wstrzymania wykonania orzeczenia o eksmisji pozwany do czasu złożenia przez nią pozwanej oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Powódka wnosiła o jego zmianę przez nakazanie pozwanym opuszczenie i opróżnienie pomieszczenia tymczasowego i ustalenie że pozwanej nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego oraz uchylenie rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania orzeczenia o eksmisji pozwanych do czasu dostarczenia im przez powódkę lokalu socjalnego i za-sądzenie na jej rzecz od pozwanych zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, bądź uchylenia wyroku w zaskarżonej części i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucała, że istnieje sprzeczność pomiędzy istotnymi ustaleniami Sądu a treścią zebranego w sprawie materiału, przez wadliwe ustalenie, że pozwana zajmuje lokal mieszkalny, gdy bezspornym jest, że zajmuje ona pomieszczenie tymczasowe. Ponadto zarzucała, że przy ferowaniu wyroku naruszono prawo materialne regulacje: - art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 21 06 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 150, z późniejszymi zmianami), przez jej błędne zastosowanie i przyznanie prawa do lokalu socjalnego osobie, której nakazano opuszczenie i opróżnienie pomieszczenia tym-czasowego, - art. 25e ustawy z dnia 21 06 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 150, z późniejszymi zmianami), przez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu apelacji między innymi przywołała pogląd prawny wyrażony przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 5 04 2013r. zgodnie z którym „Regulacja dotycząca lokali socjalnych zawarta jest w rozdziale 4 ustawy p.n. Lokale socjalne. Ma ona zakres ograniczony, brak normy samodzielnie oznaczającej skutki nakazania opróżnienia i wydania lokalu, bądź wyłączającej wprost stosowanie art. 14 (tak jak art. 25e odnoszący się do najmu tymczasowych pomieszczeń” (III CZP 11/2003). Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Przy rozpoznaniu sprawy umknęło uwadze Sądu pierwszej instancji, że powódka w podstawie faktycznej powództwa twierdziła, że była wynajmującym pomieszczenia zastępczego, co zgodnie z regulacją art. 321§ 1 k.p.c. wiąże Sąd (powódka nie twierdziła, iż jest właścicielem lokalu). Dlatego źródłem dochodzonych roszczeń nie jest – jak przyjął Sąd Rejonowy – regulacja art. 222 § 1 k.c. lecz regulacja art. 675 § 1 i 2 k.c. statuująca po zakończeniu stosunku najmu po stronie najemcy obowiązek zwrotu wynajmującemu najętej rzeczy. W następstwie tego przy rozpoznaniu sprawy popełniono błąd w zakwalifikowaniu roszczeń powódki, co jednak nie miało wpływu na zakres rozpoznania sprawy i poczynionych ustaleń faktycznych oraz ostateczny wynik sprawy. Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczna orzeczenia, mają oparcie w informacjach zawartych we wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku źródłach dowodowych, które są logiczne oraz nawzajem się uzupełniają, potwierdzają i jako takie są wiarygodne. Wynika z nich jednoznacznie, iż przedmiotem zawartej przez strony umowy najmu było pomieszczenie zastępcze, stąd też odniesiony w apelacji zarzut istnienia sprzeczności pomiędzy poczynionymi ustaleniami faktycznymi a zebranym w sprawie materiałem jest oczywiście bezzasadny i jako taki nie ma on wpływu na powyższą ocenę ( w jego ramach powódka w istocie kwestionuje ocenę prawną ustalonego stanu faktycznego). Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji. W zakresie objętym zaskarżeniem dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego jest wadliwa. Przedmiotem zawartej przez strony umowy najmu było pomieszczenie tymczasowe zdefiniowane w art.2 ust. 1 pkt 5a ustawy z dnia 21 06 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 150, z późniejszymi zmianami). Najem tych pomieszczeń został w powyższej ustawie odrębnie uregulowany w Rozdziale 4a „Tymczasowe pomieszczenia”. Ze zawartego w tym rozdziale art. 25e w sposób jednoznaczny wynika, że do tymczasowych pomieszczeń stosuje się odpowiedni tylko regulacje prawne wskazane w nim tym przepisie, a ich wyszczególnienie należy uznać za wyczerpujące. Wśród nich nie wymieniono - leżącej u podstaw wydania zaskarżonych rozstrzygnięć - regulacji art. 14 ustawy. Trafnie zatem skarżąca zarzuca, że nie ma ona zastosowania w sprawie i podniesiony w apelacji zarzut jej naruszenia jest w pełni uzasadniony. Czyni to apelacje uzasadnioną i prowadziło do zmiany zaskarżonych rozstrzygnięć. Reasumując z podanych przyczyn zaskarżony wyrok jest wadliwy i dlatego apelację powódki jako uzasadnioną uwzględniono zmieniając wyrok w sposób podany w sentencji w oparciu regulację art. 386 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosując regulację art. 98 § 1 k.p.c. i § 13 ust. 1 pkt 1 i § 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 09 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348, z późniejszymi zmianami), biorąc pod uwagę, iż powódka w całości wygrała w postępowaniu odwoławczym, wobec czego pozwani powinni jej solidarnie zwrócić poniesione przez nią w tym postępowaniu koszty zastępstwa przez fachowego pełnomocnika i opłaty od apelacji, odpowiednio w kwotach: 60zł i 200zł (łącznie 260zł). SSR (del.) Marcin Rak SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI