III Ca 1795/13

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-02-12
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
nieruchomościksięgi wieczystesłużebność mieszkaniawspółwłasnośćudział we współwłasnościprawo rzeczowesąd okręgowyapelacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, potwierdzając, że służebność mieszkania nie może obciążać idealnego ułamka udziału we współwłasności nieruchomości.

Sąd Rejonowy oddalił wniosek o wpis służebności mieszkania na udziale wynoszącym 120/250 we współwłasności nieruchomości, uznając, że służebność obciąża całą nieruchomość, a nie jej ułamkową część. Wnioskodawca wniósł apelację, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące umowy dożywocia. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że wyrok SN dotyczył innej sytuacji prawnej i że służebność mieszkania, zgodnie z przepisami k.c., nie może obciążać udziału we współwłasności.

Sprawa dotyczyła wniosku o wpis do księgi wieczystej służebności mieszkania obciążającej udział w prawie własności nieruchomości wynoszący 120/250. Sąd Rejonowy w Rybniku oddalił ten wniosek, opierając się na interpretacji art. 296 k.c. w zw. z art. 285 k.c., zgodnie z którą służebność obciąża całą nieruchomość i nie może być ustanowiona na idealnym ułamku we współwłasności. Wnioskodawca zaskarżył to postanowienie, argumentując, że możliwość ustanowienia służebności na udziale we współwłasności została potwierdzona w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1998 r. (III CKN 219/98), który dotyczył umowy o dożywocie. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, oddalił ją. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko Sądu I instancji, wskazując, że przywołany wyrok Sądu Najwyższego dotyczył umowy o dożywocie, a nie służebności mieszkania na udziale we współwłasności. Podkreślono, że służebność gruntowa, a przez analogię także osobista, obciąża całą nieruchomość, a nie jej część. W związku z tym, ustanowienie służebności mieszkania na idealnym ułamku udziału we współwłasności jest niedopuszczalne. Apelacja została oddalona na podstawie art. 385 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie jest dopuszczalne ustanowienie służebności mieszkania na idealnym ułamku udziału we współwłasności nieruchomości.

Uzasadnienie

Służebność gruntowa, a przez analogię osobista, obciąża całą nieruchomość, a nie jej część. Przepisy k.c. (art. 285, 296, 297) wskazują, że służebność obciąża nieruchomość, co wyklucza możliwość obciążenia nią jedynie udziału we współwłasności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy

Strony

NazwaTypRola
R. W.osoba_fizycznawnioskodawca
B. W.osoba_fizycznauczestnik postępowania
J. W.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. H.osoba_fizycznauczestnik postępowania
J. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 296

Kodeks cywilny

Nieruchomość można obciążyć na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego treść odpowiada treści służebności gruntowej (służebność osobista).

Pomocnicze

k.c. art. 297

Kodeks cywilny

Do służebności osobistych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące służebności gruntowych.

k.c. art. 285

Kodeks cywilny

Służebność obciąża całą nieruchomość.

k.p.c. art. 626 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia sądu I instancji dotycząca wpisu do księgi wieczystej.

k.p.c. art. 626 § 8

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia sądu I instancji dotycząca wpisu do księgi wieczystej.

k.c. art. 908 § 1

Kodeks cywilny

Ustanowienie służebności mieszkania nie jest obligatoryjnym elementem umowy o dożywocie.

k.c. art. 908 § 2

Kodeks cywilny

Zawarte w umowie o dożywocie zobowiązania nabywcy nieruchomości do ustanowienia użytkowania, służebności mieszkania lub innej służebności osobistej należą do treści prawa dożywocia.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez sąd odwoławczy.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Służebność mieszkania, podobnie jak służebność gruntowa, obciąża całą nieruchomość, a nie jej ułamkową część. Wyrok Sądu Najwyższego dotyczący umowy o dożywocie nie jest podstawą do ustanowienia służebności mieszkania na udziale we współwłasności.

Odrzucone argumenty

Możliwość ustanowienia służebności mieszkania na udziale we współwłasności została przesądzona w wyroku Sądu Najwyższego III CKN 219/98.

Godne uwagi sformułowania

nie jest dopuszczalne ustanowienie służebności mieszkania na idealnej ułamkowej części we współwłasności nieruchomości służebność obciąża więc całą nieruchomość, nie może zatem obciążać udziału we własności Wyrok ten nie przystaje do rozpatrywanego stanu faktycznego, gdyż dotyczy umowy dożywocia.

Skład orzekający

Tomasz Pawlik

przewodniczący-sprawozdawca

Krystyna Hadryś

członek

Roman Troll

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że służebność mieszkania nie może obciążać udziału we współwłasności nieruchomości, a jedynie całą nieruchomość."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia służebności na udziale we współwłasności. Interpretacja przepisów k.c. dotyczących służebności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego w obrocie nieruchomościami, jakim jest możliwość obciążania udziałów we współwłasności służebnościami. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą, wyjaśnia wątpliwości i może być przydatne dla praktyków.

Czy można ustanowić służebność mieszkania na swoim udziale w nieruchomości? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1795/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Tomasz Pawlik (spr.) Sędzia SO Krystyna Hadryś Sędzia SR (del.) Roman Troll po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. W. z udziałem B. W. , J. W. , M. H. , J. K. o wpis na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 30 sierpnia 2013 r., sygn. akt Dz.Kw. nr GL1Y/00005603/13 (Kw nr (...) ) postanawia: oddalić apelację. SSR (del.) Roman Troll SSO Tomasz Pawlik SSO Krystyna Hadryś Sygn. akt III Ca 1795/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy oddalił wniosek o wpis w księdze wieczystej (...) służebności mieszkania obciążającej udział w prawie własności nieruchomości wynoszący 120/250. Sąd I instancji ustalił, że w akcie notarialnym: umowy sprzedaży oraz umowa ustanowienia służebności mieszkania z dnia 13 maja 2013 r. (Rep. (...) Kancelarii Notarialnej W. G. w R. ), wnioskodawca złożył oświadczenie o ustanowieniu służebności mieszkania na rzecz uczestniczki postępowania B. W. na nabytym przez siebie udziale w prawie własności nieruchomości wynoszącym 120/250. Z odwołaniem się do treści art.296 k.c. Sąd Rejonowy ocenił, że nie jest dopuszczalne ustanowienie służebności mieszkania na idealnej ułamkowej części we współwłasności nieruchomości. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art.626 9 w zw. z art.626 8 § 2 k.p.c. . Od opisanego postanowienia apelację wniósł wnioskodawca domagając się jego zmiany i uwzględnienia wniosku, albo też jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skarżący podniósł, że możliwość ustanowienia służebności mieszkania na udziale we współwłasności została przesądzona w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1998 r. III CKN 219/98, zwłaszcza że wyrok ten nie doczekał się glos krytycznych. W wyroku tym Sąd Najwyższy stwierdził bowiem, że udział w nieruchomości może być przedmiotem umowy o dożywocie. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art.296 k.c. nieruchomość można obciążyć na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego treść odpowiada treści służebności gruntowej (służebność osobista). Do służebności osobistych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące służebności gruntowych ( art.297 k.c. ). Z mocy art.285 k.c. służebność obciąża więc całą nieruchomość, nie może zatem obciążać udziału we własności. Do przeciwnych wniosków nie prowadzi treść przywołanego w apelacji wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 1998 r. III CKN 219/98. Wyrok ten nie przystaje do rozpatrywanego stanu faktycznego, gdyż dotyczy umowy dożywocia. Okoliczność zaś, że przedmiotem tej umowy może być także udział w nieruchomości nie oznacza jednak, wbrew twierdzeniom apelującego, że dopuszczalne jest także ustanowienie służebności mieszkania na udziale we własności. Wypada bowiem zauważyć, że ustanowienie służebności mieszkania nie jest obligatoryjnym elementem umowy o dożywocie ( art.908 § 1 k.c. ). W art.908 § 2 k.c. wskazano jedynie, że zawarte w takiej umowie zobowiązania nabywcy nieruchomości do ustanowienia użytkowania, służebności mieszkania lub innej służebności osobistej należą do treści prawa dożywocia. Rozpatrywany przez Sąd Najwyższy stan faktyczny, na który powołuje się skarżący, nie zawierał natomiast elementu służebności mieszkania. Mając to na uwadze, trzeba stwierdzić, że skarżący w żaden sposób nie podważył trafnej oceny Sądu I instancji, opartej o treść art.296 w zw. z art.297 i 285 k.c. , że służebność mieszkania nie może obciążać udziału we własności. Ocenę taką, Sąd Okręgowy w całości podziela, co powoduje, że apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art.385 w zw. art.13 § 2 k.p.c. . SSR (del.) R. Troll SSO T. Pawlik (spr.) SSO K. Hadryś

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI