III Ca 1784/18

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2019-10-22
SAOSCywilneprawo spadkoweŚredniaokręgowy
spadekodrzucenie spadkuterminuchylenie się od skutków prawnychdługi spadkowewiedza o długachstarannośćpostępowanie spadkowe

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawczyni, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o zatwierdzeniu uchylenia się uczestnika od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku.

Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, w ramach którego uczestnik postępowania A. G. domagał się zatwierdzenia uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po Ł. G. Sąd Rejonowy uznał wniosek za uzasadniony, przyjmując, że uczestnik nie miał wystarczającej wiedzy o długach spadkowych w terminie. Wnioskodawczyni (...) spółka z o.o. wniosła apelację, zarzucając błędną interpretację przepisów. Sąd Okręgowy, po uzupełnieniu materiału dowodowego, oddalił apelację, podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał sprawę z wniosku (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. z udziałem A. G., D. S. i B. G. o stwierdzenie nabycia spadku po Ł. G., w przedmiocie wniosku uczestnika postępowania A. G. o zatwierdzenie oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku. Sąd Rejonowy w T. G. postanowieniem z dnia 22 grudnia 2017 r. zatwierdził oświadczenie A. G. o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożonego w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku, opierając się na art. 1019 k.c., art. 84 k.c. i art. 88 § 1 i 2 k.c. Sąd Rejonowy uznał, że brak wiedzy uczestnika o stanie majątku spadkowego nie wynikał z braku staranności i był usprawiedliwiony. Wnioskodawczyni (...) spółka z o.o. wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów poprzez ich niewłaściwą interpretację i błędne przyjęcie podstaw do zatwierdzenia uchylenia się od skutków prawnych. Wskazywano, że A. G. już w 2014 r. miał wiedzę o długu spadkowym. Sąd Okręgowy, po uzupełnieniu materiału dowodowego (zeznania świadka A. S. i uczestnika A. G.), ustalił, że uczestnik dowiedział się o kredycie matki dopiero w maju 2016 r. z pisma wnioskodawczyni. Sąd odwoławczy przyjął te ustalenia za własne, podzielił ocenę prawną Sądu Rejonowego i uznał apelację za bezzasadną, oddalając ją na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, uczestnik wykazał, że pierwszą informację o zaciągniętym przez matkę kredycie powziął dopiero w maju 2016 r., co uzasadniało jego wniosek.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy, po uzupełnieniu materiału dowodowego, ustalił, że uczestnik postępowania dowiedział się o długu spadkowym (kredycie matki) dopiero w maju 2016 r. z pisma wnioskodawczyni. Wcześniejsze informacje, na które powoływała się apelacja, nie zostały potwierdzone. W związku z tym, sąd uznał, że uczestnik nie mógł przypuszczać o istnieniu długów w terminie 6 miesięcy od otwarcia spadku, co czyniło jego wniosek uzasadnionym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

uczestnik postępowania A. G.

Strony

NazwaTypRola
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S.spółkawnioskodawczyni
A. G.osoba_fizycznauczestnik postępowania
D. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania
B. G.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 1019

Kodeks cywilny

k.c. art. 84 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 88 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uczestnik postępowania dowiedział się o długu spadkowym (kredycie matki) dopiero w maju 2016 r. z pisma wnioskodawczyni. Brak wiedzy uczestnika o długu spadkowym w terminie 6 miesięcy od otwarcia spadku był usprawiedliwiony i nie wynikał z braku staranności.

Odrzucone argumenty

Uczestnik postępowania już w 2014 r. miał wiedzę o długu spadkowym (poręczenie sąsiadki U. S. za kredyt matki).

Godne uwagi sformułowania

w materiale sprawy brak wiedzy uczestnika postępowania o stanie majątku spadkowego nie był wynikiem braku jego wystarczającej staranności oraz był usprawiedliwiony okolicznościami sprawy uczestnik postępowania pierwszą informację o zaciągniętym przez jego matkę kredycie matki dowiedział się w maju 2016r.

Skład orzekający

Leszek Dąbek

przewodniczący

Artur Żymełka

sędzia

Tomasz Pawlik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu, od którego liczy się termin do odrzucenia spadku lub uchylenia się od skutków jego niezłożenia, w sytuacji gdy spadkobierca nie posiadał wiedzy o długach spadkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie kluczowe jest ustalenie daty powzięcia wiedzy o istnieniu długu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z terminami w prawie spadkowym i koniecznością wykazania braku winy w niezłożeniu oświadczenia o odrzuceniu spadku, co jest częstym zagadnieniem dla prawników.

Kiedy można uchylić się od skutków niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku? Kluczowa jest wiedza o długach!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1784/18 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2019 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek Sędziowie Sądu Okręgowego: Artur Żymełka Tomasz Pawlik Protokolant Aldona Kocięcka po rozpoznaniu w dniu 22 października 2019 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z wniosku (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. z udziałem A. G. , D. S. i B. G. o stwierdzenie nabycia spadku po Ł. G. w przedmiocie wniosku uczestnika postępowania A. G. o zatwierdzenie oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po Ł. G. na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia częściowego Sądu Rejonowego w T. G. z dnia 22 grudnia 2017 r., sygn. akt I Ns 1446/16 postanawia: oddalić apelację. SSO Tomasz Pawlik SSO Leszek Dąbek SSO Artur Żymełka Sygn. akt III Ca 1784/18 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w T. G. w postanowieniu z dnia 22 grudnia 2017r. zatwierdził oświadczenie uczestnika postępowania A. G. o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożonego przez niego w terminie oświadczenia o odrzu-ceniu spadku po Ł. G. . W ustalonym stanie faktycznym, w motywach orzeczenia przywołał regulacje: art. 1019 k.c. , art. 84 k.c. i art. 88 § 1 i 2 k.c. , po czym dokonał ich wykładni, a następnie ocenił, że w materiale sprawy brak wiedzy uczestnika postępowania o stanie majątku spadkowego nie był wynikiem braku jego wystarczającej staranności oraz był usprawiedliwiony okolicznościami sprawy i z tej przyczyny - w świetle przywołanych regulacji prawnych - uznał wniosek za uzasadniony. Orzeczenie zaskarżyła wnioskodawczyni (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. , która wnosiła o jego zmianę i przez oddalenie wniosku oraz zasądzenie od uczestnika postępowania na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania za drugą instancję, według norm przepisanych. Zarzuciła, że przy ferowaniu orzeczenia naruszono regulację art. 1019 k.c. w związku z art. 84 § 1 i 2 k.c. oraz art. 88 § 2 k.c. poprzez ich niewłaściwą interpretacje i błędne przyjęcie, że w sprawie zachodzi podstawa do zatwierdzenia uchylania się przez A. G. od skutków prawnych nie złożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po Ł. G. . W uzasadnieniu apelacji między innymi podnosiła, iż z samego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż A. G. „o tym, że spadkodawczyni pozostawiła długi dowiedział się z otrzymanego w maju 2016r. od (...) Sp. z o.o. wezwania do zapłaty” oraz że „o tym, że takiego poręczenia udzielił sąsiadka spadkodawczyni U. S. uczestnik dowiedział się około 2014r.: ta ostatnia miała nadto poinformować go, że spadkodawczyni zaciągnęła kredyt dla syna D. S. i jego żony”. Dlatego skoro A. G. już w 2014r. miał wiedzę, że matka zaciągnęła pożyczkę, której spłatę poręczyła sąsiadka U. S. , to w istocie już w tym momencie powziął wiedzę o długu spadkowym. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował wniosek i prawidłowo rozpoznał sprawę. Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia zawarte części ustalającej uzasadnienia zaskarżonego postanowienia mają podstawę w zebranym w sprawie materiale dowodowym, którego ocena - jakkolwiek lakoniczna - jest logiczna, mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów i Sąd odwoławczy w zasadzie ją podziela. W toku postępowania odwoławczego uzupełniono bowiem materiał dowodowy, przeprowadzając dowody z uzupełniających zeznań świadka A. S. (poprzednio S. ) i uczestnika postępowania A. G. . Świadek zeznając doprecyzowała swe wcześniejsze zeznania, zeznając jednoznacznie, że na temat kredytu zaciągniętego przez spadkodawczynię rozmawiała z uczestnikiem postępowania „około 2016r., było to prawdopodobnie wiosną, kiedy uczestnik postępowania przyszedł do niej „z dokumentami, które wówczas otrzymał” oraz podkreślała w zeznaniach, że „wcześniej żadnych rozmów na temat pożyczki nie przeprowadzała z A. G. ” oraz że „na pewno na ten temat nie rozmawiała również moja matka” (dowód: zeznania świadka A. S. ; k. 185). Natomiast uczestnik postępowania podtrzymał swe wcześniejsze zeznania, zeznając, że „o tym, że matka zaciągnęła kredyt dowiedział się dopiero z pisma wnioskodawczyni przesłanego na adres w Polsce w maju 2016r.”. Przywołane zeznania świadka korelują zeznaniami uczestnika postępowania, wspólnie tworzą logiczną całość i stanowią dostateczna podstawę dla ustalenia, iż uczestnik postępowania pierwszą informację o zaciągniętym przez jego matkę kredycie matki dowiedział się w maju 2016r., co prowadziło do zmiany poczynionych w tek kwestii ustaleń faktycznych. Z tych też względów Sąd odwoławczy z powyższą modyfikacją przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji. Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego w swym zasadniczym zarysie jest prawidłowa i Sąd odwoławczy ją podziela i przyjmuje za własną (orzecz. SN z dn. 26 04 1935r. C III 473/34, Zb. U.z 1935r. poz. 496). Z poczynionych powyżej ustaleń wynika bowiem, co ostatecznie prawidło przyjął Sad pierwszej instancji, że uczestnik postępowania pierwszą informację o zaciągnięciu przez jego matkę kredytu powziął dopiero w maju 2016r. Dlatego Sąd Rejonowy trafnie ocenił, że „w ciągu 6 miesięcy od daty otwarcia spadku nie mógł on przypuszczać, iż w skład majątku spadkowego Ł. G. wchodzą długi, co uzasadniałoby podjecie działań zmierzających do usta-lenia rzeczywistego składu tegoż majątku” , a to w świetle przywołanych przez ten Sąd regulacji prawnych czyniło jego wniosek uzasadnionym. Znalazło to prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym orzeczeniu, wobec czego apelacja jest bezzasadna w rozumieniu art. 385 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. , a to w zgodnie z zawartą w nim regulacją prowadziło do jej oddalenia. Reasumując zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i dlatego apelację jako nieuzasadnioną oddalono w oparciu o regulację art. 385 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. SSO Tomasz Pawlik SSO Leszek Dąbek SSO Artur Żymełka

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI