III CA 1782/17

Sąd Okręgowy
SAOSCywilneprawo spadkoweŚredniaokręgowy
spadekodrzucenie spadkuterminuchylenie się od skutkówbłądwadliwe pouczeniepostępowanie nieprocesowesąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawców, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku, uznając, że wnioskodawcy uchybili rocznemu terminowi do złożenia oświadczenia.

Wnioskodawcy domagali się uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku, twierdząc, że zostali błędnie pouczeni przez notariusza o terminie. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że termin został przekroczony. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił ustalenia faktyczne i wnioski Sądu Rejonowego, stwierdzając, że wnioskodawcy nie udowodnili istnienia błędu ani jego wykrycia w terminie, a roczny termin do złożenia oświadczenia należy liczyć od daty uprawomocnienia się postanowienia zezwalającego na odrzucenie spadku.

Sąd Rejonowy w Łęczycy oddalił wniosek D. K. i M. K. o uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku. Wnioskodawcy zarzucili Sądowi Rejonowemu błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym przyjęciu, że uchybili ustawowemu terminowi do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku. Twierdzili, że zostali błędnie pouczeni przez notariusza o terminie. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uznał ją za niezasadną. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę dowodów dokonaną przez Sąd Rejonowy, stwierdzając, że wnioskodawcy nie spełnili przesłanek określonych w art. 1019 k.c. oraz przepisach dotyczących wad oświadczenia woli. Sąd Okręgowy podkreślił, że roczny termin do złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych niezachowania terminu do odrzucenia spadku należy liczyć od daty uprawomocnienia się postanowienia zezwalającego na odrzucenie spadku, które nastąpiło 30 lipca 2013 r. Oświadczenie o odrzuceniu spadku zostało złożone 29 lutego 2016 r., co oznaczało przekroczenie terminu. Wnioskodawcy nie udowodnili, że działali pod wpływem błędu, który wykryli dopiero po konsultacji z pełnomocnikiem w dniu 26 lutego 2016 r., ani nie przedstawili dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Sąd Okręgowy powołał się na zasadę ciężaru dowodu (art. 6 k.c.) oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazujące, że sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania dowodów z urzędu. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wnioskodawcy nie uchylili się skutecznie od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wnioskodawcy uchybili rocznemu terminowi do złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych niezachowania terminu do odrzucenia spadku. Termin ten należy liczyć od daty uprawomocnienia się postanowienia zezwalającego na odrzucenie spadku. Wnioskodawcy nie udowodnili, że działali pod wpływem błędu, który wykryli w terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

uczestnicy postępowania (przeciwnicy wnioskodawców)

Strony

NazwaTypRola
D. K.osoba_fizycznawnioskodawca
M. K.osoba_fizycznawnioskodawca
Z. K.osoba_fizycznauczestnik
(...)spółkauczestnik
Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo – Kredytowa im. F. S.instytucjauczestnik
S. K.osoba_fizycznaprzedstawiciel ustawowy wnioskodawców
A. K.osoba_fizycznaprzedstawiciel ustawowy wnioskodawców

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 1019

Kodeks cywilny

Reguluje kwestię uchylenia się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji.

Pomocnicze

k.c. art. 88 § § 2

Kodeks cywilny

Określa termin do złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych wadliwego oświadczenia woli.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do postępowań w innych rodzajach spraw.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Określa ciężar dowodu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrzymanie w mocy ustaleń Sądu Rejonowego co do przekroczenia terminu do złożenia oświadczenia. Niespełnienie przez wnioskodawców przesłanek z art. 1019 k.c. i przepisów o wadach oświadczenia woli. Nieudowodnienie przez wnioskodawców istnienia błędu i jego wykrycia w terminie. Prawidłowe zastosowanie art. 6 k.c. w zakresie ciężaru dowodu.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych Sądu Rejonowego. Twierdzenie o błędnym pouczeniu przez notariusza o terminie. Argumentacja o złożeniu oświadczenia w terminie.

Godne uwagi sformułowania

nie jest rolą Sądu Odwoławczego powielanie wyworu trafnie przedstawionego już w tym względzie przez Sąd I Instancji nie przyjmują do wiadomości, iż skuteczne uchylenie się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku wymaga spełnienia przesłanek określonych w art. 1019 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne Rzeczą Sądu nie jest zarządzenie dochodzenia w celu uzupełnienia bądź wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów w sprawach spadkowych, ciężar dowodu w przypadku twierdzeń o błędach i wadliwych pouczeniach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia terminu do odrzucenia spadku i uchylenia się od skutków prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego w prawie spadkowym – terminów i możliwości uchylenia się od skutków ich przekroczenia, co jest częstym problemem dla obywateli.

Przekroczyłeś termin na odrzucenie spadku? Sąd wyjaśnia, kiedy możesz się uchylić od skutków!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1782/17 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2017 r. Sąd Rejonowy w Łęczycy w sprawie prowadzonej za sygnaturą akt. I Ns 314/16 z wniosku D. K. , M. K. z udziałem Z. K. , (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. , Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. z siedzibą w G. o uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku: 1) oddalił wniosek, 2) ustalił, że każda ze stron postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Apelację od powyższego orzeczenia wywiedli wnioskodawcy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych leżący u podstaw wydanego postanowienia a polegający na błędnym przyjęciu przez Sąd Rejonowy w Łęczycy, że wnioskodawcy uchybili ustawowemu terminowi do złożenia oświadczenia o uchyleniu się od negatywnych skutków prawnych oświadczenia woli określonemu w art. 88 § 2 k.c. a w konsekwencji przyjęcie, że oświadczenie o odrzuceniu spadku zostało złożone przez ich przedstawicieli ustawowych po terminie podczas gdy, A. K. i S. K. złożyli przedmiotowe oświadczenie po upływie 3 dni od wykrycia błędu a zatem w przepisanym prawem terminie. Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia przez Sąd II instancji poprzez zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest niezasadna. Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własny ustalony przez Sąd Rejonowy stan faktyczny. Wbrew zapatrywaniom skarżących, Sąd I Instancji dokonał prawidłowej, gdyż odpowiadającej wymogom określonym w art. 233 § 1 k.p.c. oceny dowodów, w oparciu o którą wyprowadził również słuszne wnioski jurydyczne w zakresie przepisów kodeksu cywilnego regulujących kwestię uchylenia się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku. Swoje stanowisko zaś nadto przekonująco i wyczerpująco uzasadnił. Wobec faktu, że nie jest rolą Sądu Odwoławczego powielanie wywodu trafnie przedstawionego już w tym względzie przez Sąd I Instancji, którego argumentację Sąd Okręgowy w pełni aprobuje, w ramach niniejszego uzasadnienia poprzestać należy jedynie na odniesieniu się do zarzutów podniesionych w apelacji. Zarzuty te, w ocenie Sądu Okręgowego, uznać natomiast należy za chybione. Uzasadnienie, szczegółowo powyżej opisanych zastrzeżeń, jakie apelujący zgłaszają względem prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia ujawnia, iż skarżący nie przyjmują do wiadomości, iż skuteczne uchylenie się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku wymaga spełnienia przesłanek określonych w art. 1019 k.c. oraz przepisach części ogólnej kodeksu cywilnego dotyczących wad oświadczenia woli w związku z czym uwzględnienie wniosku o zatwierdzenie takiego uchylenia jest możliwe jedynie wtedy, gdy przedmiotowe przesłanki zostaną spełnione. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, pomimo przeciwnego stanowiska skarżących, nakazuje zaś przychylić się do stanowiska Sądu I Instancji, że wnioskodawcy nie zachowali rocznego terminu określonego w art. 88 § 2 k.c. , który rozpoczyna swój bieg z chwilą wykrycia błędu. Rację ma Sąd Rejonowy, że w sprawie przedmiotowy termin należy liczyć od daty uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie z dnia 30 lipca 2013 r, sygn.. akt VI Nsm 552/13, w którym Sąd zezwolił S. K. i A. K. w imieniu małoletnich dzieci D. i M. K. odrzucić spadek po zmarłym R. K. . Tymczasem oświadczenie o odrzuceniu spadku zostało złożone w dniu 29 lutego 2016 roku tj. już po upływie opisanego terminu. Skarżący nie udowodnili, że działali pod wpływem błędu, który wykryli dopiero po konsultacji z pełnomocnikiem w dniu 26 lutego 2016 roku. A ich zdaniem błąd polegał na tym, że zostali błędnie pouczeni przez notariusza o upływie terminu do złożenia tegoż oświadczenia. Nie przedstawili żadnych dowodów odnośnie powoływanych okoliczności. Tymczasem zgodnie z treścią art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W obecnie obowiązującym stanie prawnym to strony obowiązane są wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Rzeczą Sądu nie jest zarządzenie dochodzenia w celu uzupełnienia bądź wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy /patrz wyrok Sądu Najwyższego z 17 grudnia 1996 roku, I CKU 45/96, OSNC 1997/6 – 7/76/. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI