III Ca 1743/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok sądu rejonowego z powodu nieważności postępowania, stwierdzając brak zdolności sądowej spółki cywilnej, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego na rzecz spółki cywilnej kwotę ponad 8 tys. zł z odsetkami tytułem wynagrodzenia pośrednika w obrocie nieruchomościami. Pozwany w apelacji zarzucił powodowi brak uprawnień do dysponowania nieruchomością. Sąd Okręgowy, badając sprawę z urzędu, stwierdził nieważność postępowania z powodu braku zdolności sądowej spółki cywilnej, która powinna być oznaczana przez wskazanie wszystkich wspólników. W związku z tym uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Rejonowy w Rybniku zasądził od pozwanego S. S. na rzecz spółki cywilnej (...) kwotę 8.241 zł z odsetkami oraz zwrot kosztów procesu, uznając, że powód skutecznie wykonał umowę pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, znajdując dla pozwanego nieruchomość, którą ten ostatecznie zakupił. Pozwany w apelacji zarzucił, że powód nie był uprawniony do pośrednictwa, ponieważ nie miał prawa do dysponowania nieruchomością. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, z urzędu stwierdził nieważność postępowania na podstawie art. 379 pkt 2 k.p.c. Uzasadniono to brakiem zdolności sądowej spółki cywilnej, która nie posiada odrębnej od wspólników osobowości prawnej i procesowej. Sąd wskazał, że spółkę cywilną w obrocie prawnym należy oznaczać poprzez wskazanie wszystkich wspólników. Ponieważ sąd pierwszej instancji błędnie oznaczył stronę powodową jako spółkę cywilną z siedzibą w R., co nie stanowiło oczywistej omyłki pisarskiej, postępowanie było dotknięte nieważnością. Na mocy art. 386 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie w zakresie rozprawy z dnia 5 sierpnia 2016 r. i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Rybniku do ponownego rozpoznania, z pozostawieniem mu rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka cywilna nie posiada zdolności sądowej ani procesowej, ponieważ nie ma odrębnej od wspólników osobowości prawnej.
Uzasadnienie
Spółka cywilna jest jednostką organizacyjną bez zdolności prawnej, własnej osobowości, a tym samym zdolności sądowej i procesowej. W obrocie prawnym i postępowaniu sądowym powinna być oznaczana przez wskazanie wszystkich wspólników.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku, zniesienie postępowania i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| S. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 379 § pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej.
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uchylenia postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu lub stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, sąd drugiej instancji może uchylić również inne postanowienia lub wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy przed sądem pierwszej instancji oraz na podstawie przepisów prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zdolności sądowej spółki cywilnej jako przyczyna nieważności postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumenty pozwanego dotyczące braku uprawnień pośrednika do dysponowania nieruchomością (niebadane z powodu nieważności postępowania).
Godne uwagi sformułowania
niniejsze postępowanie dotknięte jest nieważnością z art. 379 pkt 2 k.p.c. spółkę cywilną można oznaczyć tylko poprzez wskazanie wszystkich wspólników. Spółka cywilna jest jednostką organizacyjną, która nie posiada zdolności prawnej, nie posiada własnej odrębnej od wspólników osobowości, a tym samym nie posiada zdolności sądowej i procesowej.
Skład orzekający
Teresa Kołeczko-Wacławik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady braku zdolności sądowej spółki cywilnej i konsekwencji proceduralnych z tym związanych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw, w których stroną jest spółka cywilna nieprawidłowo oznaczona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje pułapki proceduralne związane z formą prawną spółki cywilnej, co jest istotne dla praktyków prawa i przedsiębiorców.
“Spółka cywilna nie może być stroną w sądzie – kluczowa decyzja o nieważności postępowania.”
Dane finansowe
WPS: 8241 PLN
wynagrodzenie pośrednika: 8241 PLN
zwrot kosztów procesu: 1517 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 1743/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2017 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Teresa Kołeczko-Wacławik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2017 r. w G. sprawy z powództwa T. K. ( K. ) i (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. przeciwko S. S. (1) o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 5 sierpnia 2016 r., sygn. akt II C 1148/15 uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie w zakresie rozprawy z dnia 5 sierpnia 2016 roku i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Rybniku do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego. SSO Teresa Kołeczko-Wacławik Sygn. akt III Ca 1743/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Rybniku w sprawie z powództwa T. K. ( K. ) i (...) Spółka z o.o. prowadzących działalność gospodarczą pod firmą (...) S.C. zasądził od pozwanego S. S. (2) na rzecz (...) s.c. z siedzibą w R. kwotę 8.241 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia11 lipca 2015r. do dnia 31 grudnia 2015r. oraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016r. do dnia zapłaty i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.517 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 20 września 2007r. w J. zawarta została umowa spółki cywilnej pomiędzy T. K. , a (...) Sp. z o.o. w organizacji z siedzibą w J. , pod nazwą (...) spółka cywilna w R. . W dniu 24 kwietnia 2015r. pozwany S. S. (2) zawarł z powodem umowę pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, na podstawie tej umowy pozwany zlecił powodowi dokonanie czynności zmierzających do wyszukiwania nieruchomości typu dom, położonej w R. do ceny ofertowej 550.000 zł. Powód poszukiwał dla swoich klientów ofert również w ogłoszeniach osób prywatnych, miał podpisaną umowę z Ł. H. . Powód w wykonaniu umowy przedstawił pozwanemu dwie nieruchomości, pozwany zainteresował się jedną z nich. Po miesiącu od oględzin nieruchomości i przedstawienia mu dokumentacji jej dotyczącej pozwany poinformował powoda, że rezygnuje z jej zakupu, ponieważ w jej pobliżu biegnie linia wysokiego napięcia. Powód sprawdził księgę wieczystą i okazało się, że pozwany zakupił od Ł. H. przedmiotową nieruchomość bez wiedzy i udziału powoda. Pismem z dnia 3 lipca 2015r. pełnomocnik powoda wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 8.733 zł w terminie do 10 lipca 2015r. Pozwany pismem z dnia 9 lipca 2015r. poinformował powoda, iż zgodnie z informacjami uzyskanymi od poprzedniego właściciela nieruchomości firma (...) .C nie posiada z nim umowy, w związku z czym umowa kupna w obrocie nieruchomościami została zawarta nieprawnie. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że strony łączyła umowa pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, nie ulega również wątpliwości, że powód wskazał pozwanemu odpowiednią nieruchomość, którą powód zakupił. Powód kwestionował jedynie fakt, że powód nie miał spisanej umowy z poprzednim właścicielem nieruchomości. Sąd uznał, że z zeznań powoda wynikał fakt podpisania wskazanej umowy, albowiem posiadał on klucze do nieruchomości Ł. H. , ponadto dwukrotnie pokazywał on nieruchomość pozwanemu. Pozwany przedłożył oświadczenie Ł. H. , że w dniu 11 czerwca 2015r. nie posiadał aktualnej umowy zawartej z powodem, nie mniej jednak Ł. H. po około miesiącu po oględzinach przedmiotowej nieruchomości poinformował powoda, że rezygnuje ze sprzedaży nieruchomości, w związku z czym 11 czerwca 2015r. nie miał podpisanej umowy z powodem. Sąd Rejonowy uznał, że powód wywiązał się ze swoich zobowiązań umownych, pozwany zatem w wyniku działań powoda, miał możliwość zawarcia przedmiotowej umowy i ostatecznie ją zawarł. W związku z powyższym powodowi należy się za dokonanie czynności wynagrodzenie ustalone przez strony w umowie. Mając na uwadze powyższe Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powoda kwotę 8. 241 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 11 lipca 2015r. tj. od dnia następnego wyznaczonego w wezwaniu do zapłaty. Apelację od zaskarżonego wyroku wniósł pozwany zaskarżając go w całości, wnosząc o jego zmianę poprzez oddalenie powództwa i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zarzucił, że powód w dacie zawarcia z nim umowy pośrednictwa nie był uprawniony do dysponowania nieruchomością stanowiącą własność Ł. H. , od którego nabył nieruchomość, wobec czego kwota dochodzona pozwem nie należy się powodowi, nie wykonał on bowiem żadnej czynności prawnej do której miałby umocowanie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja musiała odnieść skutek, choć na obecnym etapie postępowania nie podlegały badaniu podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, z uwagi na nieważność postępowania. Sąd Odwoławczy dokonując kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia, na podstawie art. 378 § 1 k.p.c. , biorąc z urzędu pod uwagę w granicach zaskarżenia nieważność postępowania stwierdził, że niniejsze postępowanie dotknięte jest nieważnością z art. 379 pkt 2 k.p.c. , w myśl którego nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 października 2013r. w sprawie o sygn. I CSK 14/13 wskazał, że zgodnie z utrwalonym w literaturze i orzecznictwie poglądem, należy uznać że w obrocie prawnym w tym w postępowaniu sądowym, spółkę cywilną można oznaczyć tylko poprzez wskazanie wszystkich wspólników. Spółka cywilna jest jednostką organizacyjną, która nie posiada zdolności prawnej, nie posiada własnej odrębnej od wspólników osobowości, a tym samym nie posiada zdolności sądowej i procesowej. (zob. uchwała 7 sędziów SN III CZP 111/95 z dnia 26 stycznia 1996 r., OSNC 1996/5/63, wyrok SN I CK 191/03 z dnia 7 listopad 2003 r.). W niniejszym postępowaniu, mimo, że w pozwie strona powodowa została prawidłowo oznaczona, Sąd Rejonowy na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2016r. i w zaskarżonym wyroku dokonał błędnego jej oznaczenia wskazując, że sprawa toczy się z powództwa (...) spółki cywilnej z siedzibą w R. . Nie sposób przy tym uznać, że oznaczenie to stanowi oczywistą omyłkę pisarską, która podlegałaby sprostowaniu, albowiem z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia również wynika, że sąd I instancji rozpoznał sprawę z powództwa wskazanej spółki cywilnej. Brak zdolności sądowej strony powodowej stanowi przyczynę nieważności uwzględnianą przez sąd z urzędu w postępowaniu apelacyjnym ( art. 379 pkt 2 k.p.c. ). Z tego względu na zasadzie art. 386 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością tj. w zakresie rozprawy z dnia 5 sierpnia 2016r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. Rozpoznając sprawę ponownie, oznaczy Sąd Rejonowy prawidłowo stronę powodową zgodne z jej oznaczeniem w pozwie i mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przy uwzględnieniu ewentualnych innych jeszcze wniosków dowodowych zgłoszonych przez strony,wyda rozstrzygnięcie. SSO Teresa Kołeczko- Wacławik
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI