III C 1026/91

Sygn. akt III Ca 1601 /14 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2014 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi w sprawie z powództwa A. J. przeciwko G. J. i J. J. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności: 1. pozbawił wykonalności wyrok Sądu Rejonowego w Łodzi z dnia 2 lutego 1994 roku, sygn. akt III C 1026/91, opatrzony w klauzulę wykonalności z dnia 24 marca 1994 roku w części, tj. w stosunku do A. J. , 2. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1479 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Rejonowy ustalił, że wyrokiem z dnia 2 lutego 1994 r. o sygn. akt III C 1026/91 Sąd Rejonowy w Łodzi III Wydział Cywilny zasądził od K. K. i A. J. na rzecz J. J. i G. J. solidarnie kwotę 52.250.000 zł (po denominacji: 5.225,00 zł) z ustawowymi odsetkami w zakresie kwoty 15.000.000 zł (po denominacji: 1.500,00 zł) od dnia 13 czerwca 2001 r. oraz od kwoty 37.250.000 zł (po denominacji: 3.725,00 zł) od dnia 21 czerwca 1993 r., a także kosztów procesu w kwocie 4.974.156 zł (po denominacji 497,42 zł), a na powyższy wyrok postanowieniem Sądu Rejonowego dnia 24 marca 1994 r. nadano klauzulę wykonalności. Następnie w dniu 24 sierpnia 1994 r. G. J. i J. J. złożyli do Komornika Sądu Rejonowego w Łodzi Rewiru VIII w Ł. wniosek o wszczęcie egzekucji, a postępowanie było prowadzone pod sygn. akt Km 150/94, a po przekazaniu do Komornika Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim pod sygn. akt II KM 192/95. Powyższe postępowanie zostało umorzone postanowieniem z dnia 20.02.1996 r. na zasadzie art. 823 k.p.c. wobec nieuiszczenia przez wierzycieli zaliczki w ustawowym terminie. Sąd Rejonowy ustalił, że wierzyciele G. J. i J. J. po raz kolejny złożyli do Komornika Sądu Rejonowego w Łodzi Rewiru XI wniosek o wszczęcie egzekucji, a sprawę zarejestrowano pod sygn. akt XI KM 43/97. Wobec bezskuteczności egzekucji Komornik 1.07.1997 r. poinformował wierzycieli, że postępowanie zostanie umorzone i postanowieniem z dnia 2.07.2003 r. komornik umorzył postępowanie, a wierzyciele nie złożyli skargi na ww. czynność. W dniu 10 lipca 2013 r. G. J. i J. J. złożyli do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi J. K. kolejny raz wniosek o wszczęcie egzekucji, a sprawę zarejestrowano pod sygn. akt Km 1485/13. W oparciu o powyższe ustalenia Sąd Rejonowy zważył, iż ponowny wniosek pozwanych o wszczęcie egzekucji przeciwko powodowi, złożony w dniu 10 lipca 2013 r., został złożony już po upływie terminu przedawnienia. W ocenie Sądu Rejonowego postępowania egzekucyjne prowadzone na skutek wniosków złożonych w dniu 24 sierpnia 1994 r. i w dniu 4 lutego 1997 r. nie doprowadziły do przerwania biegu przedawnienia albowiem oba zostały umorzone na podstawie art. 823 k.p.c. W tej sytuacji bieg terminu przedawnienia należało liczyć dacie od daty złożenia przez pozwanych wniosku o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu przeciwko powodowi, co oznaczało, że roszczenie przedawniło się z dniem 25 marca 2004 roku. Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżyli apelacją pozwani w całości i na podstawie art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c. zarzucili naruszenie prawa materialnego tj. ⚫ art. 823 k.p.c. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przesłanką umorzenia z mocy samego prawa postępowania egzekucyjnego jest trwająca rok bezczynność wierzyciela, niezależnie od tego, czy był on obligowany do działań w tym postępowaniu, ⚫ . art. 125 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji tego uznanie, iż roszczenie objęte wyrokiem z dnia 2 lutego 1994 roku, w sprawie o sygn. akt III C 1026/91 uległo przedawnieniu. W oparciu o tak sformułowane zarzuty pozwani wnieśli o zmianę wyroku poprzez oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto w przypadku oddalenia apelacji wnieśli o nieobciążanie ich kosztami postępowania przed sądem pierwszej instancji jak i odwoławczym. W uzasadnieniu apelacji pozwani wskazali, iż rzeczywistą podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego w dniu 2 lipca 2003 roku była bezczynność komornika, a nie pozwanych, którzy w żaden sposób nie byli zobowiązani do dokonania czynności niezbędnej do dalszego postępowania egzekucyjnego. Powód złożył odpowiedź na apelację w której wniósł o oddalenie apelacji w całości i zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanych nie jest zasadna. W przedmiotowej sprawie bezsprzeczny jest bowiem fakt, iż oba postępowania egzekucyjne prowadzone przeciwko dłużnikowi A. J. zostały umorzone na podstawie art. 823 k.p.c. – pierwsze prowadzone przez Komornika Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim pod sygn. akt II KM 192/95 w dniu 20 lutego 1996 roku, a drugie prowadzone przez Komornika Sądowego Rewiru VIII przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi pod sygn. akt VIII Km 473/97 w dniu 2 lipca 2003 roku. Bezsprzeczny jest również fakt, że żadnego z tych postanowień pozwani nie zaskarżyli, mimo, iż byli pouczeni o możliwości złożenia skargi na czynności komornicze, a tym samym oba te postanowienia po upływie terminu do złożenia skargi stały się prawomocne ( art. 363 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ). Powyższa okoliczność ma niewątpliwie kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Prawomocność orzeczeń oznacza bowiem po pierwsze, iż takie orzeczenie jest niezaskarżalne w drodze zwyczajnych i szczególnych środków zaskarżenia – nie istnieje możliwość jego uchylenia bądź zmiany (prawomocność formalna), a po drugie wiąże ono nie tylko strony i sąd, które je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby ( art. 365 k.p.c. ), co określa się mianem prawomocności materialnej. Tym samym, mając na względzie treść art. 365 k.p.c. , nie istnieje już możliwość negacji nie tylko istnienia tego prawomocnego orzeczenia, ale i jego treści – w granicach przedmiotowych i podmiotowych prawomocności materialnej należy przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak zostało to przyjęte w orzeczeniu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż pozwani nie mogą w przedmiotowym postępowaniu skutecznie kwestionować dokonanego przez Komornika Sądowego Rewiru VIII przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi pod sygn. akt VIII Km 473/97 w dniu 2 lipca 2003 roku postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 823 k.p.c. albowiem jest ono prawomocne. Powyższe postanowienie nie zostało bowiem zaskarżone przez pozwanych, pozwani nie wnieśli w wyznaczonym ustawą terminie skargi na czynności komornika ( art. 767 § 4 k.p.c. ), a tym samym zamknęli drogę do skutecznego negowania istnienia i treści przedmiotowego postanowienia. Przytaczany przez pozwanych w apelacji wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2008 roku w sprawie IV CSK 16/2008 (Lex nr 393847) zapadł w zupełnie odmiennym stanie faktycznym, w którym to nie zostało wydane postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i odnosił się jedynie do oceny przesłanek umożliwiających umorzenie postępowania na podstawie art. 823 k.p.c. Kwestia ta, z przyczyn wskazanych powyżej, nie mogła być już przedmiotem niniejszego postępowania – należało więc skonstatować, iż przytaczane przez pozwanych orzeczenie było irrelewantne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tak jak i zarzut naruszenia art. 823 k.p.c. Konsekwencją powyższego stanowiska jest też niezasadność drugiego z zarzutów apelacji pozwanych tj. naruszenia art. 125 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Sąd Okręgowy w pełni podziela ugruntowane już w orzecznictwie stanowisko prezentowane także przez Sąd Rejonowy, że umorzenie egzekucji z mocy prawa na podstawie art. 823 k.p.c. , powoduje że z wnioskiem o wszczęcie egzekucji przestaje być łączony skutek polegający na przerwaniu biegu przedawnienia roszczeń wskazany w art. 125 § 1 k.c. , a tym samym przedawnienie roszczeń należy liczyć tak jakby nie nastąpiła przerwa biegu przedawnienia spowodowana złożeniem wniosku o wszczęcie egzekucji. Tym samym Sąd Rejonowy przyjmując iż na gruncie niniejszej sprawy przerwanie biegu przedawnienia w stosunku do powoda nastąpiło w dacie złożenia przez pozwanych wniosku o nadanie klauzuli wykonalności tj. w dniu 24 marca 1994 roku, zasadnie przyjął, iż termin przedawnienia roszczeń wynikających z wyroku Sądu Rejonowego w Łodzi z dnia 2 lutego 1994 roku w sprawie III C 1026/91 upłynął w dniu 25 marca 2004 roku i właściwie zastosował art. 125 § 1 k.c. wbrew zarzutom pozwanych. Mając na uwadze powyższe, należało dojść do wniosku, iż wydane przez Sąd Rejonowy rozstrzygnięcie jest prawidłowe, co musiało na podstawie art. 385 k.p.c. skutkować oddaleniem apelacji pozwanych w całości. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 105 § 2 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik sporu i zasądził solidarnie od przegrywających spór pozwanych na rzecz powódki kwotę 600 złotych. Na kwotę te złożyło się jedynie wynagrodzenie pełnomocnika powoda, ustalone na podstawie § 12 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).