III Ca 1699/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-03-05
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
odszkodowanieubezpieczenieszkoda komunikacyjnacesja wierzytelnościodsetki ustawowenadużycie prawaart. 5 k.c.koszty postępowania

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że dochodzenie przez niego skapitalizowanych odsetek za zwłokę w zapłacie odszkodowania po ponad dwóch latach od wypłaty należności stanowiło nadużycie prawa.

Powód, na mocy umowy cesji, dochodził od ubezpieczyciela sprawcy wypadku dalszej kwoty odszkodowania wraz ze skapitalizowanymi odsetkami. Sąd Rejonowy zasądził część odszkodowania, oddalając żądanie odsetek za okres poprzedzający wezwanie do zapłaty, uznając je za nadużycie prawa (art. 5 k.c.). Powód złożył apelację, zarzucając m.in. błędne zastosowanie art. 5 k.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia i argumentację Sądu Rejonowego.

Sprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę odszkodowania za szkodę komunikacyjną, które zostało przeniesione na powoda na mocy umowy cesji. Powód dochodził od ubezpieczyciela sprawcy wypadku kwoty 11.783,97 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Sąd Rejonowy w Gliwicach zasądził na rzecz powoda kwotę 6.882,13 zł z odsetkami, jednak oddalił powództwo w zakresie skapitalizowanych odsetek za okres od 28 lutego 2010 r. do 2 grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany wypłacił odszkodowanie w ustawowym terminie, a dalsze żądanie powoda, zgłoszone po ponad dwóch latach od wypłaty i od daty cesji, stanowiło nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.), gdyż powód zwlekał z dochodzeniem roszczenia w celu uzyskania dodatkowej korzyści w postaci odsetek. Powód zaskarżył wyrok w części dotyczącej oddalenia żądania skapitalizowanych odsetek, zarzucając obrazę prawa materialnego, w tym art. 5 k.c. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację, podzielając w całości ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany prawidłowo zrealizował obowiązki ubezpieczeniowe, a powód nie wykazał szczególnych okoliczności uzasadniających dochodzenie roszczeń po tak długim okresie. W konsekwencji, sąd uznał żądanie odsetek za okres sprzed listopada 2012 r. za nadużycie prawa i oddalił apelację jako bezzasadną. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, dochodzenie tych odsetek stanowi nadużycie prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwany wypłacił odszkodowanie w ustawowym terminie, a powód zwlekał z dochodzeniem dalszych roszczeń przez ponad dwa lata, co miało na celu uzyskanie dodatkowej korzyści w postaci odsetek. Takie zachowanie jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa i zasadami współżycia społecznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki Jawnej J. i B. P.spółkapowód
(...) Spółki Akcyjnejspółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Sąd uznał, że dochodzenie skapitalizowanych odsetek za zwłokę po ponad dwóch latach od wypłaty odszkodowania i od daty cesji stanowi nadużycie prawa podmiotowego, gdyż było sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa i zasadami współżycia społecznego.

u.u.o. art. 14 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Sąd uznał, że pozwany prawidłowo zrealizował obowiązki wynikające z tego przepisu, wypłacając odszkodowanie w terminie.

Pomocnicze

k.c. art. 822

Kodeks cywilny

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 481 § 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania odwoławczego.

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dochodzenie skapitalizowanych odsetek za zwłokę po ponad dwóch latach od wypłaty odszkodowania i od daty cesji stanowi nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.). Pozwany wypłacił odszkodowanie w ustawowym terminie. Powód nie wykazał szczególnych okoliczności uzasadniających dochodzenie roszczeń po tak długim okresie.

Odrzucone argumenty

Obraza prawa materialnego, tj. art. 5 k.c. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie. Naruszenie art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych poprzez niezastosowanie właściwego przepisu. Obraza art. 481 i 482 k.c. poprzez brak ich zastosowania w sytuacji, gdy dłużnik pozostawał w zwłoce. Nieprawidłowe zastosowanie art. 100 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

takie zachowanie należy uznać za czynienie przez powoda z przynależnego mu prawa użytku sprzecznego z jego społeczno – gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego. wystąpienie zatem po ponad 2 latach od uzyskania odszkodowania za wypadek od ubezpieczyciela i ponad 2 lat od cesji uprawnień do dalszego dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, należy uznać za nadużycie prawa przez powoda co do żądania odsetek za okres sprzed wezwania przekazanego pozwanemu w listopadzie 2012 r.

Skład orzekający

Krystyna Hadryś

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Hajda

członek

Maryla Majewska – Lewandowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.) w kontekście dochodzenia odsetek za zwłokę w sprawach odszkodowawczych, zwłaszcza po długim okresie od wypłaty głównej należności i cesji wierzytelności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie zwłoka w dochodzeniu roszczeń była znacząca i nieuzasadniona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie klauzuli nadużycia prawa (art. 5 k.c.) w kontekście roszczeń odszkodowawczych i odsetek, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego i cywilnego.

Czy zwłoka w dochodzeniu odsetek po wypadku to nadużycie prawa? Sąd Okręgowy odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 11 783,97 PLN

odszkodowanie: 6882,13 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1699/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Krystyna Hadryś (spr.) Sędzia SO Anna Hajda Sędzia SR (del.) Maryla Majewska – Lewandowska Protokolant Monika Piasecka po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2015 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki Jawnej J. i B. P. w G. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2014 r., sygn. akt I C 143/13 1. oddala apelację; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. SSR (del.) Maryla Majewska – Lewandowska SSO Krystyna Hadryś SSO Anna Hajda Sygn. akt III Ca 1699/14 UZASADNIENIE Powód (...) Spółka jawna J. i B. P. w G. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. 11.783,97 zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu podał, że na podstawie umowy cesji z właścicielem pojazdu, który uległ uszkodzeniu w wypadku drogowym w dniu 27 stycznia 2010 r. uzyskał uprawnienie do dochodzenia naprawienia szkody w pojeździe od pozwanego jako ubezpieczyciela sprawcy wypadku. Ponieważ pozwany wypłacił jedynie część należnego odszkodowania, uzasadnione jest żądanie pozwu zarówno co do wartości szkody jak i odsetek skapitalizowanych za okres zwłoki. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu. Nie kwestionując swojej odpowiedzialności za skutki kolizji, wyliczył wysokość odszkodowania i w takim zakresie wypłacił poszkodowanemu należność, nie zakwestionowaną. Sąd Rejonowy w Gliwicach zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 6.882,13 zł. z ustawowymi odsetkami: co do kwoty 6.877,23 zł. Od dnia 5 grudnia 2012 r. do dnia zapłaty, a co do kwoty 4,90 zł od 18 stycznia 2013 r. do dnia zapłaty; w pozostałej części oddalił powództwo i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.077 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, obciążając także strony kosztami sądowymi. Sąd Rejonowy ustalił, że 27 stycznia 2010 r. doszło do wypadku, w wyniku którego uległo uszkodzeniu auto J. K. , zaś ubezpieczycielem sprawcy jest pozwany. Pozwany w terminie miesiąca od zgłoszenia szkody wypłacił właścicielowi pojazdu uszkodzonego kwotę 31.290,30 zł. tytułem odszkodowania. 6 kwietnia 2010 r. poszkodowany zawarł z powodem umowę cesji przenoszącą na powoda wierzytelność – ponad kwotę dobrowolnie wypłaconą -przysługującą mu od pozwanego. Powód pismem z dnia 8 listopada 2012 r. wezwał pozwanego do zapłaty dalszej kwoty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W świetle powyższych okoliczności Sąd Rejonowy uznał, że zachodzą przesłanki z art. 822 k.c. i 361 k.c. oraz ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych . Sąd Rejonowy nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania zapłaty skapitalizowanych odsetek za okres od 28 lutego 2010 r. do 2 grudnia 2012 r. pozwany bowiem w terminie zakreślonym ustawowo wypłacił poszkodowanemu odszkodowanie, jednocześnie informując J. K. o możliwości wystąpienia na drogę sądową, zaś poszkodowany po wypłacie odszkodowania nie zgłaszał żadnych roszczeń pozwanemu, ani nie kwestionował przyznanego i wypłaconego odszkodowania. Dopiero powód zgłosił dalsze żądanie po 2 latach i 8 miesiącach od zawiadomienia poszkodowanego o przyznanej kwocie odszkodowania i w 2 lata i 7 miesięcy od daty zawarcia umowy cesji. Wskazane okoliczności w ocenie Sądu Rejonowego świadczą o tym, że powód wykorzystał uzasadnione przeświadczenie pozwanego, że w pełni zaspokoił roszczenie poszkodowanego oraz powód zwlekał z dochodzeniem nieuiszczonej części odszkodowania w celu pozyskania od zakładu ubezpieczeń dodatkowej korzyści w postaci odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie odszkodowania. Takie zachowanie należy uznać za czynienie przez powoda z przynależnego mu prawa użytku sprzecznego z jego społeczno – gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego. Z tego względu we wskazanej części roszczenie powoda nie zasługuje na ochronę prawną, bowiem wniesienie powództwa w tym zakresie nie może być uznane za wykonywanie przez powoda przynależnych mu praw w rozumieniu art. 5 k.c. O odsetkach orzeczono na mocy art. 481 § 1 i 2 k.c. Orzeczenie o kosztach procesu wydano na podstawie art.100 k.p.c. Orzeczenie to zaskarżył powód w części, a to co do oddalenia powództwa w zakresie skapitalizowanych odsetek od dnia 28 lutego 2010 r. do dnia 2 grudnia 2012 r., wnosił o zmianę wyroku w tej części poprzez zasądzenie kwoty skapitalizowanych odsetek w kwocie 2.471,47 zł. Wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 stycznia 2013 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania pierwszo instancyjnego zgodnie z art. 100 k.p.c. , a obciążenie pozwanego kosztami postępowania odwoławczego. Zarzucił obrazę prawa materialnego, tj. art. 5 k.c. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie; naruszenie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych poprzez niezastosowanie właściwego przepisu; także obrazę art. 481 i 482 k.c. poprzez brak ich zastosowania w sytuacji, gdy dłużnik pozostawał w zwłoce ze spełnieniem świadczenia. Także zarzucił nieprawidłowe zastosowanie art. 100 k.p.c. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja strony powodowej nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podziela w całości i uznaje za swoje ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji, ponieważ ustalenia te znajdują oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, które to dowody Sąd ten ocenił w granicach zakreślonych przepisem art. 233 § 1 k.p.c. Orzekając Sąd Rejonowy nie uchybił zasadom logicznego rozumowania, ani też doświadczenia życiowego. Wnioski Sądu pierwszej instancji, co do faktów w sposób logiczny wynikają z treści dowodów zgromadzonych w sprawie, a zaoferowanych przez obie strony. Skarżący nie zakwestionował prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych przez Sąd Rejonowy. W świetle prawidłowo dokonanych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych w sprawie, zastosowanie prawa materialnego stanowiącego podstawę zaskarżonego orzeczenia w zakresie objętym apelacją, w ocenie Sądu Odwoławczego jest prawidłowe i zarzuty apelacji oceny tej nie niweczą. W ocenie Sądu Odwoławczego Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował przepis art. 5 k.c. , czemu dał wyraz w szczegółowym uzasadnieniu odnoszącym się do tego zakresu żądania powoda i uzasadnienie w tej części Sąd Odwoławczy w całości aprobuje, odsyłając bezpośrednio do jego treści. Nie można bowiem zarzucić pozwanemu, by w sytuacji ustalonej w niniejszej sprawie, nie wykonał prawidłowo obowiązków wynikających z art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z dnia 22 maja 2003 r. Zgłoszone bowiem żądanie zapłaty odszkodowania przez uprawnionego poszkodowanego, zostało przez pozwanego zrealizowane poprzez wypłatę poszkodowanemu kwoty o czym powiadomiono go pismem z dnia 16 lutego 2010 r. Informacje zawarte w piśmie pozwanego o możliwości dochodzenia dalszego odszkodowania były znane poszkodowanemu, skoro już w kwietniu 2010 r. dokonał przeniesienia swoich uprawnień na rzecz powoda. Wystąpienie przez powoda z żądaniem dalszej kwoty odszkodowania zostało skierowane dopiero pismem przesłanym 12 listopada 2012 r., w którym zakreślono samodzielny termin 14-dniowy do spełnienia żądania. Z tych niekwestionowanych ustaleń wynika, że strona powodowa nie odwoływała się do zasad ustawy z dnia 22 maja 2003 r., lecz zakreślała pozwanemu samodzielny termin do spełnienia świadczenia. Nie wykazał też powód, by zachodziły szczególne okoliczności wyłączające możliwość działania tej strony co do dochodzenia roszczeń w terminie wcześniejszym, wskazującym na brak akceptacji przez poszkodowanego rozliczenia szkody w 2010 r. Wystąpienie zatem po ponad 2 latach od uzyskania odszkodowania za wypadek od ubezpieczyciela i ponad 2 lat od cesji uprawnień do dalszego dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, należy uznać za nadużycie prawa przez powoda co do żądania odsetek za okres sprzed wezwania przekazanego pozwanemu w listopadzie 2012 r. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 385 k.p.c. oddalono apelację powoda jako bezzasadną. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na mocy art. 98 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. w związku z § 6 ust. 3 w zw. z § 12 ust. 1 pkt.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu , obciążając powoda jako stronę przegrywającą sprawę w całości kosztami postępowania. SSR(del.) Maryla Majewska- Lewandowska SSO Krystyna Hadryś SSO Anna Hajda

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI