III Ca 1695/17

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2018-01-16
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
księgi wieczystesłużebnośćdroga koniecznawykreślenie wpisupostępowanie wieczystoksięgowekognicja sąduprawomocnośćnieruchomości

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawczyni, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o wykreślenie prawomocnego wpisu służebności drogi koniecznej, ze względu na ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego.

Wnioskodawczyni żądała wykreślenia prawomocnego wpisu służebności drogi koniecznej, zarzucając naruszenia formalne przy jego dokonywaniu. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, wskazując na ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego i domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, podkreślając, że ewentualna rozbieżność między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym może być usunięta jedynie w drodze powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Sprawa dotyczyła wniosku o wykreślenie wpisu służebności drogi koniecznej w księdze wieczystej. Wnioskodawczyni, właścicielka nieruchomości obciążonej, podniosła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa przy dokonywaniu pierwotnego wpisu, w tym nieprzedłożenia wymaganych dokumentów przez uprawnionego oraz braku zawiadomienia jej o terminie posiedzenia niejawnego. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, opierając się na ograniczonej kognicji sądu wieczystoksięgowego, który bada jedynie treść wniosku, dokumentów i księgi wieczystej, a także na domniemaniu zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wpis jest prawomocny i ewentualne kwestionowanie jego zasadności wymaga wniesienia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację wnioskodawczyni, w pełni podzielił argumentację i ustalenia sądu pierwszej instancji. Zgodnie z ograniczoną kognicją sądu wieczystoksięgowego, nie było dopuszczalne badanie zasadności prawomocnego wpisu w tym postępowaniu. Sąd Okręgowy potwierdził również, że w postępowaniu wieczystoksięgowym, które odbywa się na posiedzeniu niejawnym, sąd nie miał obowiązku zawiadamiania wnioskodawczyni o terminie rozpoznania sprawy, co nie pozbawiło jej możliwości obrony praw. W konsekwencji apelacja została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd wieczystoksięgowy nie może dokonać wykreślenia prawomocnego wpisu, kwestionując jego zasadność z powodu rzekomych uchybień formalnych przy jego dokonywaniu, ze względu na ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego.

Uzasadnienie

Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść wniosku, dokumentów i księgi wieczystej, a także domniemywa zgodność wpisu z rzeczywistym stanem prawnym. Prawomocny wpis może być kwestionowany jedynie w drodze odrębnego powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

uczestnik postępowania A. S.

Strony

NazwaTypRola
L. P.osoba_fizycznawnioskodawczyni
A. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 626 § 8 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść wniosku, treść i formę załączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej.

u.k.w.h. art. 3 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

u.k.w.h. art. 10

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Ewentualna rozbieżność między stanem nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a jej rzeczywistym stanem prawnym może być usunięta tylko poprzez wniesienie powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 626 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 626 § 1 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sprawy wieczystoksięgowe rozpoznawane są na posiedzeniu niejawnym.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczona kognicja sądu wieczystoksięgowego. Domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym. Prawomocność wpisu. Konieczność wniesienia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w celu usunięcia rozbieżności. Możliwość rozpoznawania spraw wieczystoksięgowych na posiedzeniu niejawnym bez zawiadamiania stron.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa przy dokonywaniu pierwotnego wpisu służebności. Nieprzedłożenie wymaganych dokumentów przez uprawnionego. Brak zawiadomienia wnioskodawczyni o terminie posiedzenia niejawnego.

Godne uwagi sformułowania

kognicja sądu wieczystoksięgowego jest ograniczona domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym kwestionowany wpis jest prawomocny ewentualna rozbieżność między stanem nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a jej rzeczywistym stanem prawnym może być usunięta tylko poprzez wniesienie powództwa z art.10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece nie było dopuszczalne podważanie w obecnym postępowaniu wieczystoksięgowym zasadności i poprawności prawomocnego wpisu

Skład orzekający

Tomasz Pawlik

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Braziewicz

sędzia

Roman Troll

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ograniczonej kognicji sądu wieczystoksięgowego i konieczności wnoszenia odrębnych powództw o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w przypadku kwestionowania prawomocnych wpisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii zasadności samego wpisu służebności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jasno przedstawia ograniczenia postępowania wieczystoksięgowego, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, że pewne kwestie wymagają odrębnego postępowania sądowego, a nie tylko wniosku do sądu wieczystoksięgowego.

Prawomocny wpis w księdze wieczystej nie zawsze jest ostateczny – kiedy potrzebne jest osobne powództwo?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1695/17 POSTANOWIENIE Dnia 16 stycznia 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Tomasz Pawlik (spr.) Sędziowie: SO Barbara Braziewicz SO Roman Troll po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2018 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L. P. z udziałem A. S. o wykreślenie wpisu służebności drogi koniecznej na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 21 lipca 2017 r., sygn. akt Dz.Kw 8575/17 postanawia: oddalić apelację. SSO Roman Troll SSO Tomasz Pawlik SSO Barbara Braziewicz Sygn. akt III Ca 1695/17 UZASADNIENIE W księdze wieczystej (...) wpisana jest, między innymi, służebność drogi koniecznej po działce nr (...) na rzecz każdoczesnego właściciela działek (...) objętych księgą wieczystą (...) i każdoczesnego właściciela działki (...) objętej księgą wieczystą (...) , zgodnie z oznaczeniem literowym od a do k na mapie sporządzonej przez biegłego K. P. , znajdującej się w aktach sprawy II Ns 1477/95 Sądu Rejonowego w Gliwicach. Wnioskodawczyni-właścicielka nieruchomości obciążonej wniosła o wykreślenie opisanego wyżej wpisu służebności. We wniosku podniosła, że wpis został dokonany z naruszeniem przepisów prawa, gdyż uprawniony z tytułu służebności uczestnik postępowania nie przedłożył w sprawie o wpis służebności opisu i mapy dla działek (...) z wyrysem służebności drogi po tych działkach. Wpis został przy tym dokonany, pomimo tego, że uprawniony był wezwany przez sąd do przedłożenia tego dokumentu w toku sprawy o wpis służebności, w określonym terminie, pod rygorem odmowy wpisu. Postanowieniem z 22 maja 2017 r. referendarz sądowy oddalił wniosek. Na skutek skargi wnioskodawczyni, orzeczenie referendarza sądowego utraciło moc prawną a Sąd Rejonowy zaskarżonym postanowieniem z 21 lipca 2017r. oddalił wniosek. Sąd I instancji podkreślił, że kognicja sądu wieczystoksięgowego jest ograniczona, gdyż z mocy art.626 8 § 2 k.p.c. bada on jedynie treść wniosku, treść i formę załączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Zwrócił też uwagę, że zgodnie z art.3 ust.1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Jednocześnie wyjaśnił, że kwestionowany wpis jest prawomocny (wnioskodawczyni została zawiadomiona o jego dokonaniu 18 marca 2002 r. i nie wniosła środka odwoławczego). Mając powyższe na uwadze Sąd Rejonowy ocenił (odwołując się do postanowienia Sądu Najwyższego z 26.03.2014r. V CSK 686/13 LEX 1486679), że w konkretnym stanie faktycznym, ewentualna rozbieżność między stanem nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a jej rzeczywistym stanem prawnym może być usunięta tylko poprzez wniesienie powództwa z art.10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece . Do usunięcia takiej rozbieżności nie jest przy tym wystarczające powołanie się na uchybienia formalne przy dokonywaniu wpisu, należy natomiast wykazać, że prawo ujawnione w księdze wieczystej nie istnieje lub też posiada inną treść niż ujawniona.W sytuacji, gdy dokonany w księdze wieczystej wpis jest prawomocny nie było możliwe, w ramach kognicji sądu wieczystoksięgowego, badanie jego zasadności. Nie zaistniały zatem przesłanki do jego wykreślenia, a wniosek podlegał oddaleniu na zasadzie art.626 9 k.p.c. Od opisanego postanowienia apelację wniosła wnioskodawczyni, która domagała się jego uchylenia i uwzględnienia wniosku poprzez wykreślenie służebności opisanej na wstępie. Skarżąca podniosła przytaczane już we wniosku zarzuty dotyczące postępowania o dokonanie wpisu służebności. Podkreślała znaczenie dokumentów, których nie dołączył w tamtym postępowaniu uczestnik postępowania. Zarzuciła także Sądowi Rejonowemu naruszenie art.626 1 § 2 k.p.c. poprzez niezawiadomienie jej o terminie posiedzenia niejawnego. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. W postępowaniu wieczystoksięgowym Sąd Rejonowy bada jedynie treść wniosku, treść i formę załączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej ( art.626 8 § 2 k.p.c. ). Ograniczona kognicja sądu wieczystoksięgowego dotyczy także postępowania odwoławczego w sprawach wieczystoksięgowych. Mając na uwadze tak określony zakres rozpoznania sprawy, Sąd Okręgowy w całości podziela poczynione przez Sąd I instancji ustalenia oraz ocenę prawną wniosku. Skarżąca nie kwestionowała, że wpis służebności, którego wykreślenia żądała, jest prawomocny. Tym samym, zarówno ze względu na kognicję sądu wieczystoksięgowego jak i domniemanie wynikające z art.3 ust.1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece , nie było dopuszczalne podważanie w obecnym postępowaniu wieczystoksięgowym zasadności i poprawności prawomocnego wpisu. W powołanych przez wnioskodawczynię okolicznościach, co wynika również z powołanego przez Sąd I instancji orzecznictwa Sądu Najwyższego, ewentualna rozbieżność między stanem nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a jej rzeczywistym stanem prawnym może być usunięta tylko poprzez wniesienie powództwa z art.10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece . Do usunięcia takiej rozbieżności nie jest przy tym wystarczające powołanie się na uchybienia formalne przy dokonywaniu wpisu, należy natomiast wykazać, że prawo ujawnione w księdze wieczystej nie istnieje lub też posiada inną treść niż ujawniona. Sprawy wieczystoksięgowe rozpoznawane są na posiedzeniu niejawnym ( art.626 1 § 2 k.p.c. ). Na takim też posiedzeniu został rozpoznany zarówno wniosek o wpis służebności jak i wniosek o wykreślenie służebności. W związku z taką odrębnością postępowania wieczystoksięgowego, uwarunkowaną między innymi kognicją sądu wieczystoksięgowego, Sąd nie miał obowiązku zawiadamiania wnioskodawczyni o terminie rozpoznania sprawy. Wnioskodawczyni nie była też w ten sposób pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji na zasadzie art.385 k.p.c. w związku z art.13 § 2 k.p.c. . SSO Roman Troll SSO Tomasz Pawlik SSO Barbara Braziewicz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI